TD anne, 3 — _— Soren” ee — De
TD anne, 3 — _— Soren” ee — De
he?
DAVIDIS - PARETS, THEOL O-
GE DOCTORIS * 'Libriduo:
on CALFVINFS OE 7 @D 0 YYS
de Sacroſanit Trinitate:& de eter-
wa Chriſti Diuinitate. II. |
SOLID A EXPOSITIO %x&tia
difficilimorum Scripturz Locorum 8 Ora: SE & de retararione applican-
L di oracula Propherica ad
| Chriſtum.
: .OPPOSITI
4 PSEVDOCALVINO IVDAI7ANT!
; nupet 3 quodamemiſſo.,. : Cum Indice ad calcem, TH W, // + Pialm.s. 6... / "En OMmnes,qus Mens mendacinm,
[/*S ol whe Zan
, Ef! P 4 . 7\ A CZ M " # I YL; x A
——— — —
3, : _ N E © h.* s 4 AD L4 : :
"Excudebar Mattheys Harniſch. Pro
'/;7 Bf Mis
z Es < I =
-: v 2 L o 7
& - | . j | ” hs, : w ay o ba . . . 5
AD PSEVDOCALVINI © IVDATZANTIS AVTH O- REM PRAPOSTERVM FIDEI
DEFENSOREM, TI HOMAE AQuvl- NATIS VT oarnud.
@&> Vm quis ad probidam 2 fidem Chriſttianam in-
ducit rationes , quz non ſunt cogentes: cedit in urnfionem 1nfidehum. Credunt enim, quod huiuſinod! rationibus innitamur , &propter cas Cre- damus.
Sum, Th.p.1.9.32-2.1. |
- - 4 : « 0 S. = % Od hb a PS * *Q . % +4 w. %. & \ * % ? "4 # o p gy E - "i © w P «* 7 SVILES 4 4 k - - _— & oo oY ;
P:R ME F-& © + 0.
QVA DE EXTREMO SATANA CONATV ADVER-
svs Eccles1as ORTHODOXAS: DUE PſeudoCaluini Indaizanris artifice , maledt- centia, & ſcopo: nec nonde horum libro- rum neceſlitare,vrilitate,& argu- mento difleritur.
> Vnquam defuernunt, qui carpendrs ARS Iluſtrium virorumlaboribus glori- 199 am ancuparentur. Sed vix tas RS ala, quam hec noſtra plures aluit 2 T heones , rabtoſe dicacitatts, &5 it domite maledicentie homies , qu cum pſt vis altqnid laude dignum preſtent , vel preſtarepoſ- ſint, aut velint,altenas tantum laudes, viperarun enſtar , mordendo carpendog, , famam querunt.,
Loquacitatem namg,,vt Hicronymi vtar verbis, Contra facundian exiſtimant, maledicere omnibus bong Heluid,
conſcientie ſignum : quaſi de ſublimi loco in torum orbem ſententiam ferunt : 65 quia veritate non poſſunt pugnare , lacerant conuitijs. (um his vi- uentium puguantinmg,,nen alia, quam in ludo
Lladiatorio vita eft , inquit Seneca: C5 ferarum Libs. eap, conuentins:nifs quod iſte mter ſe ſunt placide,mor- 3,dcira,
2 [*%,
2 PRaAYT ATI 6.
ſug, ſemilium abſtinent : hi mutua laceratione ſa-
riantur : hocg, vno ab animalibus differunt, quod sllamanſueſcunt alentibus , horum rabies ipſos , 4 gubu eft nutria, depaſcitur, Cumg, ſint ingenia non tantum arrogantie E5 venent plena ,ſed Es ſephiſtica E5 callida: non volunt videri abſq, ras r:one tumultuari: ideo colores querunt, ES plerun- gue calumnias plauſibiliter inftruere poſſunt..
De hoc prege ſunt hodie , qui cum ipſi varias hereſes 1am olim damnatas,&5 ex Orco renocatas, nouts coloribus interpolent, magnag, ex parte con- ſcientia canteriata portentoſos defendant errores , quos auri E5 honorts autditas eos abijcere non ſi- nit ; miulominus Eccleſias Orthodoxas, earumg, Dottores , viros dottrina ac meritorum claritate enſignes, horrendts criminationibus,mox ut here- zicos, Caluintanos, Neſtortanos, Arianos,mox ve- ro ut Paganos,T urcos,& T urcts deteriores Athe- os, publiceproſcindunt. Ad fucandas autem cri. mmatuone tam portentoſas, partim eorum dogma- za de ſpiritualt manducatione carnss Chriſti in [a- cra Cena : de duarum naturarum hypoſtatica amionem perſona FilijDei:derenaſcenta per Ba- priſmum,de Sanftorum predeſtinatione ad vitam eternam C5 manifeſtis deprauata calumnijs , ex- aguant : partim nonnulla eorum ditta calumnijs opportuna, ex Commentarisexcerpta, mutila ac detorta in vulgus diſſemmant: C5 paſſim in Cathe- ar, theatrts, ac popints, blaſphemias has eſſe Cal- winiſtarum plus , quam T urcicas , plane tragico vinlatu vociferantnr.
7 als
PRArTATIO, 2
T al: petulantia proxims his annis quatuor, clarus fatius ef, £5 canima dicaciutate bonts multis perquam molesTus atq, iniurius fuit,apoſt ata qui- dam Heluetie gentss , peſtilens vomica, im quens neſcio, an minus vere,quam in Aerium conueniat
s/la Epiphanij querela &5 deſcriptio: Teyivnrou Tw
xiowo pile wary , spPrormnIcis TW wwroey, £74p- Hers 13 geornua: iZvuutiyd» 74 TwſnuTtlay, XL) £50- FMT PEO Wy Ne TT oy TeTw 1 piper, CEC. Ne> aura uaytwdns panmnoy,nreexglasd(yus afl{arivus; hocest, Mundo exortus eſt magnum malum , furioſus mente, clarus opinione, acutus lin- na, &armarus labijs in Re parte , vt pertra- 44 ad ſeiplam mulrirudinem eorum, quibus ſemper pruriuntaures, &laxa mens eſt. Ser- mo ei furioſus magis, quam humanz condi- tionis,6&c. |
Sed bene habet. Paratum wvidemus a Deo ca-
sſtrum ad cohercendum hoc darum os. Detet a et entm hominis inſanta , E9 incidit in foucam, quam fecit:inxta dittum:Qui peruerſus eſtlin- gualua, cader in malum; Er: Semper iurgia quzritmalus, ſed nuncius crudelis mitteruc COntra cum.
En verotandem, (hriſtiane Leftor , extreme smprobitatis Satane exemplum. Oua/i enim ha- Genus Neſtorianiſmis , Arianiſmas , T urciſmts , Paganiſm , eAtheiſmis , E5 id genus impuriſi- mn [putts ſus Eccleſias noſtras parum conſpurca- rit : nuper eaſdemetiam IvD a1is M1 ſtercoribus
petnlantiſ[me conſpergere et aggreſſus , conflato ff 5 pew
Epiphane hxicel J{» contra Acinums
Prouerb, I7,Y,1.z1-
Extrema improbt- tat1s Sata» nz cxcmse plumg
Satanz
Extremus COnALUS,
Sartanas
4 PrRAYTY AT1 0.
per idoneum artificem libello mendact iuxta CE maledico , qui titulo CALviNi [VDA1TZAN= Tis circumfertur Etf; enim [olizs Tohannis Cal- uint,viride Eccleſiapreclare meriti manes , (qui fotos nunc aunos X X X. in benedittione quie- ſcunt )refodere ES flagellare widert welit: re ta- men vera extremam omnium Eccleſtarum EC5 Dottorum infamiam molitur , quotquot preclars ellis virt memoriam ES ſcripta pars cum alis fu- rore damnare non ſuſtinent , quaſi nimirum C9 2p IvDAlCA IMPIETATIS Contagroinfetts ſent , 5 blaſphemias Indeorum contra Chriſtia- nam fs vel tacite approbent , vel palam defen- Aant.,
Atrocior inturia hac ſit , an impudentior calu- mnia, cogttent queſo cordati homines. Outs vero non videat , hunc tandem eſſe extremum Diabols niſum aduerſus Orthodoxam fidem , de veritate humane nature Teſu Chriſts Seruatorts noſtri ve-
re Sravrvewry , quam battenus vari ,ſed fruſtra
oppugnatam ac deformatam , nunc tandem hoc craſſiſ/imo ariere derjcere tentat , quandoquiden ms ea derefta intelligit, ſommia illa blaſphema in Filrum Det , de (arnts er Vhiquitate ES preſen- zia ( de qua quidam ſcribere non erubuerunt , ) in omnibus vreets E5 amphorus haud poſſe conli-
ſtere?
Diu autem in animo apud ſe coxit, quod nunc
diu coxit tandem per iſtum pleno hiats evomuit. Namwt , ancca
lumniam.
:uxta Prouerbium, leont mortuo etiam leporesim-
ſultare, £5 barbam veliicare andent : ita defunits
Calute
Pn ArTATYT 0. 5
Caluino(quod anno L XIV. VII. (alendarum Tunij accidtt ) mmſtigatore calummiarum C5 men- daciorum Patre Diabolo, vary quidem aduer ſ4- ry ſeribendo 5 diſputando in eum inſurgere,ſur- do maledicere,& alt alys calumniys lacerare mor- tunns caperunt , cus ſuperſtitts ne conſþettum quidem ferrepotuiſſent magis,quam olin Lutetie empins ille Seruetus ad (olloguium , quod fe cum
Caluino appetere ſimularat, conditto loco EF tem- 1, yin,
pore diutins quidem , ſed fruſtra ab ullo exſpeita- Caluini.
ins, ferre conſpetium els potmit, Plerig, autem doftrinam ens de ſacra Cena
tanguam hereticam precipue ſuggilandan ſcbt Caluint de ſumſerunt. Eahecfuu:Sacrum (tne myſterium (1, Co. duabus rebus conſtare : corporets ſignts Pants & naiphul- vini : EF ſpurutualt veritate, que per ſymbola fi- mer verbis wuretur ſimul E exhibeatur, Spiritualem verita- cxpreila,
tem eſſe Chriſt um ipſum , adeog, Chriſti corps E3 ſanguinem Chriſti cum omnibus beneficits paſſio - ns E5 merit pins. Panem E5 vinum eſſe ſigna v9- ſubitia , repreſentantia E5 offerentia nobis corpus & ſaugumem (hriſtt: E5 1deo corpores EF ſangut- ns nomen es attributum, quia ſint velutiimnſtru- menta,quibus Dominus Teſus Chriſt us nobis ea dt- ſftribun: promae ſigna eſſe non nuaa , ſed veritati ſue E5 ſubſtantia contuntta,nec Sacramenta Do- mins vilo modo a ſubſtantia E; veritate ſua ſepa- rars oportere, [nterim preſentiamnon eſſe fingen- dam localem, que corpus Chriſts pants elements affigat , aut in panem includat', vel vilo modo cir- enmſcribat ; neg, etram tal:m , que menſuram ills 4 ſuam
XXXILIIT,
PRAFATIO
ſnam auferat , velpluribus ſimul locis diſtrahat: vel immenſam ill: magnitudinem afſingat , que per calum E5 terram diſfundatur , quoniam hee celeſt: Chrifts gloria derogarent , EF veritati na» zre humane Chriſti non obſcure repugnarent. Inftir. lib Hs abſurditatibus ſublatss. hibenter ( inquit Cal- 4.Cap.17. uinu)recipio, quicquid ad exprimendam veram leCtu19. ſubſtantialemg, corpors E5 ſanguints Domins communicationem , que ſubſacrus Cane ſymbols fidelibus exhibetar,facere poteFt,Cc. Libellus Hanc ſnam ſententiamprimumanno XX XIV. hicex Gal- ;,, 1, fitntione Chriſtiane religions, Argentine mu , poſtea anno XXX[X, peculiari libello de
nus factus As 2 Galaſio; contrower/ia Enchariſtica mier Lutherum E$
Er reculus Zvvinglinm atq, Oecolampadium , adeo vere,
anno 45. / erwdie ac neruos ſcripto,ut nec ipſe Luthero diſ. V Ven: plicuerit, prolixe 1jſdem verbs declaranit , nec Wi po ungquam demceps & quicquid aauerſarij Jarri- I-tus & ant) vel ante, velpoit Concordiam cum Heluetys approba- Eccleſris inttamyuutanit. tus:Exſtat Zecrgitur contra Caluinum detunttlum pri- in limine ,y aria diſceptatio 4 dinerſis inſtituta fuit, Nans | p COIN alias calumnias , quod Deum faceret authorems lo:um Cal Peccatt : quod fatalem neceſſitatem emmun re- vioi,&in rm inucheret, &5 liberum arbitrium atg, cone vitacius, #ingentiam tolleret , eo , quod arcana Dergrout- aurcolus Jentia mundum gubernars , £5 Deum tern _— Predeſtinatione eleftos a reprobis diſcreiſſe af + + 3 " ſerebat:ipſe ſmperſta facile jic retudit, vt enanc- ſcerent.. r Fhas | " Catcrum cnmſola Sarramentarie lite uvomen
; : : i +
«”
PRETAT IO. "7
Caluint non ſatts ſpeciose prems E3 deformari poſ- Nouaram ſe Satan animaarerteret : quo gramor et labes £11m1na- asſpergeretur , ex Commentarits ens, quos 1t1 ti- bros ſacrosvirinſq, Teſta nentireligni plurimos » queritur noudrum crimmationum materiam anxius ca- exCom- prtauit: Et quia Caluinus alorum miterpretyum meatarijs ſemtentins ſe non temere ſemper adffrinxit , ſed ali. Calun.
tonum materia
cubi liberins diſſenſit , praſertim vero, quia non- nulla Prophetarum oracula E5 teſtimonta , que LVeteres vel de diumarum Perſonarum T rimiate E5 euorgia , vel de « WMeſſie eterna Dinimuate , natiuuate, paſſione , morte &5 reſurrectione , &5c.
ſunt merpretatt: ipſe paulo ſerins expoſuit ; hanc
idoneam mſtitutoſuo cauſam contraillameſſe est arburains, Ex Vulcaniargutr officina quoſaam
prodnxu perfritte fronts E9 andacie deſperate
mines, quimutato controuerſie ſtatu calumnias
planſjbiliores a monachs &5 leſuitts mutuatt ,
eArianiſmos £5 eAtheiſmos Caluino morituo ob- tjcere publicenon ſunt veriti: quale nihil unquam al celebres Dottores Lutherus, Philippus,vel et- Monachi 1am Brentns vinuo obiecerunt, Notumest , qua- & \cluits lia monachi nonnullt Sorboniſts Santeſius, Gene- 3 Lu- brarau && ſumales ex leſuutarum familia Poſſeut- meray a nus, Valentianws, Bellarminits, Ec. abannu iam ,;.o._ aliquot de atheiſmis Calumi effutinerint. Sed hee theiimis non nmgi ad Caluinum , quam ad ipſum Luthe- ioſcane rum,e AMelanchthonem 5 altos pertinent, cur,
ltag, hos mutto. Omatto etiam eos, qui ex vbi- Vbiquita» gunaria face mbil mſieAlcoranas &5 eAtoaras ti) in Al- e Uabomett, di{pntrationibus E5 concionibius ad ana
ef 5 ad fr
bend yer-
latt,
2 PRAETATI 0,
vulgus iam pridem aduerſiu non ſolum (alut- num , ſed omnes Eccleſias noſtras crepant. Horum enim an ridenda veſania ſit , an deploranda im- pietas magrs , quam ſcripts refutanda impuden- t1a,nonimmerito dubitatur. Exſtant tamen eA- pologie noſtrorum , que ad depellenda crimin tam putida fatts ſunt. lllos dico, qui Commentarios ( aluini modus sndigniſſumss lancinare nuper ſunt aggreſii. Ht, dicinon potest, quanto ſudore vulpium mſtar vi- neasvaſtantium , illos perrepſerimt E9 peruolita- rint, ca tanium venantes,que carperent, C5 exfu- gentes,que in ſpecioſas calummnias eraniformarent, araneorum more , qui ſuccos ex floribus hauſbos ſna inglauie in peſtiientiſſima venona tranſmu- $ant.. / Forum, n:fi fallor , primus fuit Apoſtata qui- dam , qui anteannos X X.ſuo merito noſtris Ec- cleſits erettug, ac rebusdeſperatis tandem ad YVbs- quitarios conuerſns,ſuipurgandi ſimul Eg; vinds- candi cauſa, Caluins eArtaniſmum intentanit , corraſis e (ommentarits eing , C5 lingua vernacu- la Anno 82. eunlgats, aliquot Scripture locorum detortss interpretationibus, quas ipſe Ariana efſe, && [ibs Arianiſmi anſam prebuiſſe calumniaba- tur. Hunc ſecuti ſunt aly tamplauſibilem crims- nationem contra noſtrosfacile arripientes E5 am-
plificantes, quidam Schonhonims, Selnsccerus, 5
Schluſſelburgius, compilatts paulo etiampluribus calumniarum emſmods documents. Quibus 0. wn1b16 nun tandem pro Corypheo acceſſu ſte, de
| que
PRATATIO. 9
quo dixi, PSEVDOCALVINI [yDATZ AN- T1sartifex , aliis in vrgendss augendtsg, crims- nationibus ot vehementior, ttammpudentior, Ex - empla enim interpretationum ex Caluino pluri- ma compilauit, numero plus mimus > Fo £88 qurbus eum non iameArianiſmi amplins,ſed I' - DAISMI 7477 4git , tanta quidem cum acerbi- rate , vt maledicentie palmam ſocns long! ffrme previpiar.
In ipſo libri titulo Caluinum ex Ariano Tnde- Crimina-
am , vel certe ex Arianizante Iudaitantem fa- cit, E5 amariſſime paſſin imſettatur ,quoa mera
ambitione , ſtudto pernerſo,ludo aleatorio, verſu- pum,
114 veteratorta, temeritate deſultoria, Scripturas ſacras a ſenſu proprio ad peregrin# inflettat,quod eaſdem terrts correptelss, gloſſis 1mpurs,prodiorits eluſionibus ES plents 7udaice perfidie nequitiag, ſtrophis, ad ſuam ES aliorn permciem horribiliter alio detorqueat : quod teſtimonia de Deo vno 5 rime ſtropharum ſuarum ſþints mtricet : quod Scriptere locts eternam Deitatem Chriſti confir- mantibus caliginem Indaicam offundere non re- formidet : quodilluſtriſſuma vatiomia Propheta- rum de Meſfia Indaicts pernerſrontbus inuol-
uat ; in fraudem Chriſtiane religions adalteret ; ©
E5 ad perfidiam Iudaice infidelitates , Arianeg,
ampietatis retundenda ſtrophus nefarits heberet mutiliag, reddat : quod Enangeliſtarn, Apoſtolo-
rumsg, ſacroſanttas explicationes nequiter eludat :
zpſos eApoſtolos ſub ferulam cenſoriam rexocet z
ftagellet : quod Scriptorums Egcleſiaſticorum, ve- fern
ſcommata
AY os ns $9 et ISLA 4s -
Io PRA FATI OO, terum C5 recentium , piasinterpretationes alti/ſi-
me deſpiciat E5 irrideat , ipſosg, ſexagenarios de ponte precipuet , Ec, Paſſim etiam non acerbis modo ſarcaſm jurdo illudu , ſed &5 conuiciatur wvirulent://ume , appellitans acutum Diabol: in- ftrumentum , Cenſorem, Ariſtarchum, Diftato- rem, Apoſtolo Paulo doltiorem,au]odiSaxloy Scri- pture mterpretem, Dottorem ſupercilioſum,pre- ſtigiarum [udaicarum architettum, colubrum , angelum E& Spiritum tenebrarum ex abyſiiputes emergentem , (5 que alia huins gener minus ſrent maledicentie em emblemata, vel potins con- mitia,lettu ſane Ef aunditu horrenda. Pag.s. Et clamat tamen , ſe nullam prorſuus Caluino entuliſſe iniuriam , nempe vt mulicr adultera Prou,zo. comedens & tergens os ſuum,dicit:Non ſum oe operata malura.Sed de hoc deinceps videbitar. Libellum ſuum vocat Apologeticum:ntmirunm quia et amonoryeicuu, C5 Aogdogery idem widentar. eAtqui hoc non et Apologetam agere, ſed conwt- rtiatorem, An vero metuit ,ne abſq, tam acerbis morſibus inſeftatio ſua parum ant fider aut ner- Horum haberet? Adverfari- ueritur (ibi ad meas criminationes C5 male - us necelli« J;f., reſpondends neceſſitatem a me impoſitam Conder a; le. At quibus, inguam,criminationibus ant ae 15d preg. (642614 177615 ? Off enſus ego tans 4!roct ram, noto- PETR ria tanti wirs mizzria:mmimeveroea, quam falsa | mh obycit , inipſum ſcripturiend! praternta im- pulſus : ut anno ab hinc quarto,occalione ſic feren- te ,prefatione mea quaria Catechetica pro inno- Cue
Prxartarttso, '; centifiimss Caluini manibus aliquid ſaliem re- ſponderem , fal/tatem criminationts eius dauobius vel tribus duntaxat exemplis breniſſime, ac velut mn tranſcarſu demonſtranut, fine acerbitate : niſt quod eum bu queſt ionarium Scriptorem appella- wi: ſemel calumniam etobiect,E5 vereobiect. His tantts ſcilicet criminationibus E5 maleaitlts meu utrum ego reſpondendi neceſſitatems es 1mpoſue- rim , anipſe bilts ſug in nos deſpumands anſan vitro arripuerit, Eccleſiatudex eſto,
Ecclefiam de Caluint ſfrophts nefaris ſibi mo- Scopus
nendam fuiſſe dicit, E5 vinaicationss Scriptura- rum ſacrarum , veterumg, interpretum lauden ſcrlicet captat. Sed inans pratextus et. Scilicet hoc monttore opus furt Nullas in Caluino ſtrophas obſernautt , ſed comoda plurima ex laboribus eius perſenſit Eccleſia , donec uti Arceſile cornicums oculos configere caperunt. Scripturas [acras nemo liberalins, vel it verins dicam , impudentius de- prauat,quamiſti,quotits de realiter comme:nica- ia carns Chriſti omnipreſentia /*« vbiquitate : ae allegorico ſew vbiquitario ſuo Culo,inferno, aſſcenſu im Cel; , redin, & ſrmlibus difſerentes andriumur, Ouanto vero in honore orthodoxos Patres habeant , quotres ip/orum placitis non pa- frocinantar : vel vnus corum Coryphens oftendit, qui ſcommate non minus impuro,quam impio,pro Patribus tandem etiam matres producendai di- xit: ex Vigilo Dormilium : ex Athanaſio Sata= naſmum fecu.Y ant iguur hi ſunt pretextus. Ferins dixiſſet , hunc ſibs fuiſſe propoſitum ſco-
pum,
falsd pras-
72 PrRABFATYH 0.
Verus ad. pum parti quidem, ut nouum excitanao incetts | uerlatiz dium v6:quitarie cauſe deplorate ac perdite 1n- Ni [copus, Þ>ducias pararet , animrn nmirum ,oculs 5 aurt- it t. bus hominum ab eaad hanc nouam & maudi- tam ſcilicet Calumiltarum impietatem, quaſi ad Indicum al:guod monſtrum contuendum auoca- 115 : partim vero,ut Calumi nomen vulgo tam an- teexoſum,tam horribilt grauatum crime, pror= ſus tandem Eccleſie Chriſtiane ſorderet atq, in ' * famehaberetur:necnon ettam, vt Calum: m lt- [ bros ſacros dottiſſumi Commentarij tanquam um- purt,c5 Tudaice empietatts infect: venens, autho- ritate horum inquiſtorum , e Bibliopoluts, atq, e manibus ſtudioſe tunenturs penutus excuteren- if tur , ne ſculicet plagia eorum quiſquam antmad- uertat ; quanao ipſi, queex Calums Commenta- "" ris, ex Martyrs lots, ex Gualtherthomilus,C&c. ſuppilarunt , ſcholaſticts E5 wulgo pro ſuts vendi- rant, E5 eiſdem interim Scriptoribus aulogwgt x,
x814 Toda; ſtrenue maledicere non erubeſcunt; cu-
| 43 1# nequitie exemplainpromtn ſunt: ut dentg, o= mnes Eccleſie Orthodoxe cum ſuus Dottoribus, (aluini dottrinam E5 ſcripta in numero aliquo habentes, eumg, pro fideli ſeruo Dei, E5 ſalutars il organs Eccleſia repmtantes, non modo im Ariange, | ſed E5 in [udaicae wmpietatts fediſſuman ſuſpicio- j nem atg, crimen adducerentur. Atqus multum fallitaur immpurmns alle ſpiraus, fi Eccleſiam calu-
mm1us prins fidem adhibere, quam eaſdem cogno-
. ſceredebere arbitratur. |
E1ſ6 autem quorundam hec ſententiafuit,in- $MT148
pr WEIS ax Ss. Sat FY CON XI ED LIC: - - ” my — C.
PRAEFATI 8 If
arias iſtas ſilentio concoguendas EF premendas Cur hue efſe,cum dubium eſe non poſſit,quin qui ad legen- viq;non dos Caluimiimtegros Commentarios candorem C5 s rel] $i: tndicium adferunt , facile enum tam nefarie im- ITY FI pietats ſuſpictone liberent , £5 calumnias aduer. lpondea-\ ſariorum deteſtentur : mihitamen, cum primam tur, non mults ante nundinas vernas ſapertores Fran. cofurto exemplum libelli illins per amicurm nas flu legendopercurriſſem, cauſe in partem diner- ſam occurrebant mimime lens , cur nempe tacen- dum omninonon eſſet.Videbam Libellum nomins meo dicatum ſcommatio ( atulliano in me ſale aetorto, Cuidonolepidum nouumlibellum Caluini oppoſitum ſtrophisnefandis? PaRE otibi.namq; tuſolebas Caluinieſle atiquid putare nugas. Id minime quidem morabar. Inpromiu erat regerere: ; A.61D1illepidum tuum libellum, Caluino oppolicum ftrophis nefandis, Scabrum atro fale,liuidum,petulcum, Quid donas mihi? nunquamenim ſole» bam Tuas eſſe aliquid putaregerras Jam tum , cum ynus vbiquitatem es aut« ſus Tam procacibus explicare chartis, Erviuoslacerare mortuosq;. Videbam me aliquoties ad reſhondendumn no- ®9/na4ti” prouecari, I ec hocmorabar: illud co- gitans,
ns <=;
x RAS a. lies a6. m.-i maria 2—_ w _ pe
T4 PRAEYT ATI 0,
grtans,ral iy SmAole; Sw Iepa TeuT7%y. Granins ef} viſum , quod vt nous, ſicatrox, &5 ſpeciose tamen fucata efſet hec calummia: quod per Caluini latus | omnes Eccleſie noſtre haud obſcure peterentur : quod aduerſarios paſſum in cathedris de hoc nous palmario triuumphare: bonos vero & infirmos non pancos tam acuts calumnie none morſibus gra- witer ſauciari ac turbars ex varits locts cogno- ſcerem:quod denig, amict nottinxta 9 ignort re- ſponſum non ſuadere modo , ſed vrgere atg, eſſia- gitare vehementiſſime,non deſiſterent..
uanquam 11tur argumentum hoc non ſ0- lun [hmoſum,ſed E5 plenum muidie videretur : © E5 ego ab alin potins, preſertim: a fratribus Gene- wenſibus , ex quibusnonnull: Calumnumipſum do- centem andinerunt, ing, Commentarit ei fa- miliarius verſati ſunt , quam ego, Apologiam ex- ſpeitarem: tamen tot cauſis ſimul & anics vr- gentibus, E9 ea re maxime, quod innacentia non ram piorum maninm Calumi,quam tot Eccleſia- rum patrocinzum non poſſet non viders honorifi- cum: tandem noninuius ad Apologeticam hanc ſeriptionem animum adiect , ac mira dres non multos bona eius parte iam abſoluta , cum T ypo- grapho agere caps , wt tjſadem nundinis vernu PSEVDOCALVINOG /VDAIZ ANTI oppone- retar, &5 fic aduerſariu calumniarumillaſperats meſſu mipſa herba periret : quod E5 fatium eſſet , nf: auttoruas ſuperiorum, qui ſilentium magu probabant , tamdin obſtitiſſet , donec tandem CS pſt,
ew
&S
Pb»
PR AEFATYI 0. 5 19/h,ret grauiate altins perpenſa , E9 con/ilio wnu- tato,edittonem comprobarent.
Nencuag, libros hoſce do, non aduerſarits wel ſyeophantss, ( horum enim , ut indomita eit ad maledicendum audacia,zta craſſas calumnias pa- rum moror )ſed bonss & ſumplicioribus,&5 verita- tus inxta ftudioſs : qui quidem fructum hinc fe- rent, ut pero, varium, nec pentendum, Cogno- ſcent nimirum , que fuerit Johannis Catums de glorioſaT rimate, deg, aterna,tum Filij tum Spi- rius ſantti Dinmitate , doitrina C fides : einsg, precipua firmamenta ex tota Scriptura breuier
collefta, quaſi in tabula contemplabuntur. /E-
quins ergo de tanto viro indicare diſcent , neg,
aures calumntiatoribus dabunt. Intelligent prate- rea, Calutnum perpetuo fuiſſe Artatorum C&5 1u- deorum granſſimum aduerſarium atg, anaſce- waſten. Vanitatem ergo calumnie Ariane C5 7u- daice mags deteſtabuntur. A ccedet,quod perſþe- ans rationibus , quibus adduttius Calum alt-
quando ab aliorum interpretationibus deflexit ,
commentarios ers dotliſſimos non mox ideo abij-
cient, quia T ragicus iſte T heocrmes nigrum T he- ia ets prefigere tentat. Videbunt porro , non vnius,
- ſed diuer(; generis eſſe Prophetarum de Chriſto : oracula: proindeg, non eadem onnia ratione ab
-
6"
Apoſtols in Nono Teſtamento ad Chriſtum ac- Commodart : que obſeruatio ad rettam Scripture Prophetice interpretationem cam prim1s erit Uti- lis,de qua proinde fuſins quog, tratlabitur.Dent- que magni omnino hic eru fruttus, quod hins
B tandem
Vſushe - rum libr@- rum
Cl
I
4»
1 » 16 PRAEFTA TIO. fl taudem perſpefla Caluiomaſtigu iſtius impre« bitate ſo illum modulo deinceps m reliqus etians «ſi:mantes , fidem ex ſuſhettam habere diſcent : Pag.s. guaudoguidem ipſe bac lege diſerte ſe adſtrinx , ut ni/; Calumum Iudaizaniem ad oculum de- monſ/tret, nolit fibs vila unquam m repoſthav fi- dens adhbers. Argumen Dwobus porro libris traftatio hec abſoluetar. tanurum Prigr erit-Caluinus Orthodoxus, hoc eft, De — monſtratio eutdens,quod Johannes Caluinus,fide- ill " tus quondamy Deiſernus, Orthoadoxam., fidems Chriſtianam deglorioſaT ranitate E5 6uav(ja Pa- res, Fly &5 Speruus ſantti:nec non de una Chriſts Perſona in duabus naturs ſubſiſtente, non tenue- Wt rit ſolum conſtanter , ſed E5 1lluſtriſſumis Sacre Scripture teſtimonits aduerſus Indeos, Arianos && hareticos quoſcung, fortiſſime defenderit. Al- Il: tereritſolida expoſitio XX X Y 111. diffic.limo- wii: rum Scriptare locorum C5 oraculorum ; &5 de re- 't fa ratione applicands oracula Prophetica ad | Chriſ#::m: quo ſimul Caluinus a calumnia Iudai- ll ſmi vinaicabitar , E5 de interpretationibus obie= tis reſpondebitur. De 55 vero , que in meam perſonam acerbe di- Eta ſunt minus quam de rants paluſtribus labora- | bo. Nam ut moles nummi Spartans ingenserat , It precium vile; ita crimimationum, quibus hoc ho- minum genus certat, eft moles ingens, ſed precizans Proteſts. ©#e/i ad veritatis trutinam appendantar. tioaurho- DProteſfor vero, mihi hand eſſe propoſitums, ſin- ris, gula Caluini diflacalgulo meo acfendere, __ de AHIg-
as. B22. _ . P) oo K :
IS
P R AV FA TH1 ®. "7 atthoriiate nomints E5 ſeriptorum ens certare. Homo enim fait, in cuts non mags, quam in alrorum quorumlibet Dottorum verba, dogma- ta ,interpretationes ,irrare didici; nec habemus omnia pro oracul:s , que tlle dixit, ant ſcripſit , ut
muftorum habentcalumnia. Neminem velim, Lib.12;
mnquit Angn/tinus, (1c armple&i omnia mea, vr © meſequartur, niſi in ijjs, in quibus menon er- rare perſpexerit. Eadem fruit Caluint voluntas, {dem eſſe debet omnium interpretum votum, Er- rare C5 labi potuit, Dona ſcientie E5 imtelligentis Scripturarum habuit preclara E9 multa , ſed non oninia. Datur enim gratia vnicutg, pro menſurs donations Chriſt: , inxta es. Libere tg1tur,vbi diſſentiam,non verebor profiters. eq, enim ad inſtuutum hoc meuminterest, probemne ego, an non probem /ſingula,que Caluinns ſcrip/it. Satrts erit , fa Iudaiſmi crime ipſum &5 Com- mentarios ip{rus vindicauero , atg, oftendero , non wox eſſe Indaicum , quod in ills ameo, vel a Cal- ninomaſtios , Palato , vel etram a veternm alt- quorum mterpretum 1ndicio diſſentanenm oc« carrit , modo avero C5 a fides Chriſtiane dyanc- yix non diſſentiat : fius idem credant Indet, int non, Neg, enim ideo Iudaicum est , credere,ter tria efſe nozem : Deum eſe vnum:hominem non eſſe bouem, quiaetiam a Indeis creditur, Sic non wx IndaiZat (alrmus, quod ſaluafide Chriſt1a- na ae Spirnzs Santh Trinitate quedam Prophe- jarum difta breraliter interpretatur, que [udai gram kieraluer micrpretantur : quedam dew -
B 2 ſteris
13 PrRanr ATA os. /
fterio T rmmitatts non accipit , que Tudei etians dt £0Non accipiunt. Neg, enim verbi cauſa pro Indeis pugnat , quod non credit, tres viros , qui Abrahamo appa- Gen-18, ruerunt , fuiſſe tre perſonas T rinitatts , quontans id etiama leder non creditur. Verum dehis ſno loco videbitur, Nanc ad ( alui- wm Orthodoxum ve- n1AMmus,
- 964. Pw ——
i 3 irc WKY 35 bes: HLBMRS * __ , ms —- - -
” Ie LY " m_ es Gen
CALVE
DOXVSDE SACROSANCTA TRINITATE:ET DE ATERNA Chriſti Dininitare.
C42 V2
Quits fuerit Johannes Caluinus : & guod Ortha- doxam fidem de ſacroſanttaTrmtate: deg, ' eterna ( hriſts Dininitate con- ſtanter tenuerit,
Wa Ti vere a Theodoreto diftum eſt; Tee Dralog.ts I?) laveverger v aer(nxe pnruyey; Kinre AJ per ſe manifeita rationibus demonſirauda laborare nihileſt aliad, quam Sol: lumen inferre:improbitasramen Sycophantarum cogit me in afſcrenda & defendenda Orthodoxa fide & doGrinalohannis Caluini de ſacroſanRa Trinitarte, & eterna Chriſti Diuinitate ,re nimirum voniucrſo mun- do, atq; ipfis etiam perditiſſimis hareticis & ludzis compertiſima, nonnihil hocloco repetcre. Non au- rem conſtitui hiſtoriam Caluinirexere, Exſtart vita cla- riſlimiiſtas vici oprima fide, &veritate certiflima, ab alijsdeſcripra:paucula tantum hec ſtrictim nunc deli- babo.
Vixit , docuir, ſctipſir & verſatus eſt D-Iohannes Vita &r Caluinus, Eccleſiz Gcneuenſis Door celeberrimus , 40&7rmms antequam omnes iſti corui, quorquot hodic cincres C4/nsnre elus imputis ſuis roftris fodicant, lucem & literas aſ-
B 3 lpexe-
£9 Carvinys OrRTHoODOXYS
ſpexerunr: vizit inquam & verſatuseſt in luce Eccleſiz, in Gallia, in Germania clarus & charus precipuis 6. maibus Theologis. Mclanchthoni & Bucero fidelis fuir contra Pontificios Tagacerus Ratisbonz, iremg; VVormaciz, quo Proteſtantium Theologos compo. nendis Religionis diffidijs Imperator cuocarate Ipſe Lutherus, quum ſcriptum ciusde ſacra Cana, cuius ſuprafatacſtmentio,Anno39. cdirum,V Vitemberge legifler, non modo illud approbauit, ſedetiam Calui-. no laudem pietatis &eruditionis ttibuir, ciq; Argentl- nz per Bucerum ſalurem dixir,
Adſunt adhuc viui & au]er]lautcftes, quos Eccleſia audiat, an non mores cius & ſtudia omnia publice pri- uatimgz ad pietatem &diſciplinam vere Chriſtianam, ad ſobrictatem & frugalem aulaeredy arQiſhace , ad ?plam mortem vſq; compolira fucrints
ludicer Eccleſia , quicquamne in fide, dofrina & {criptis cius, quod Arianis , vel ludaicts blaſphemizs & nugs afhne fit, reperiatur, modd faceſſat huor,qui Sy- cophantas tranſuerſos rapit. Fidem profed Chris. Kianam & Orthodoxam de vero Deo, &de vnico Ser- uatore Chriſto,per torosX XX, annos in Eccleſiaſtico & {cholaſtico munere, conſtaprer & ſincere tenuit,co. luit, profcſſus & rutarus eſt, voce & ſcriprisplutimis, quzinomnium manibusexſtant: quod Deus per ver. bum ſavRorum Prophetarum & Apoſtolorum in Ec- cleſiapatefatus,ciientia vaus,perſonis trinus fir,zters nus Pacer, Filius, & Spiritus ſanus: & quod Filiusab ecerno ex Parre fit genitus, Spiritus ſantusab zterno a Patre & Filio procedat; quodg; Filius fit Mediator Dei & hominum ſolus,vnicus & perfeAus: virtute Spi- ritus ſanAiconceprtus,& nas homo er Maria virgiae, vere Nraylrur®», duabus ſbſiſtens naturis , diuina & humaaa, perſonaliter atq; inſeparabilicer vaitis: vers paſſus & mortuus propter peccata noſtra, & ſuſcitatus propter iuſtitiam noſtram ;quodg; aſleenderit in _ um,
Lis, Il CArpyvrtlJ]l. 2T
lum, ac ſedeat ad dextram Parris, Pontifex, Capnrt & Rex zternus Ecclefiz , &c, Quz capita de Deo & de Fi- lio Dei fingula tam Prophetarum oraculis acteſtimo- nijs,quam Noui Teſtamenti auctoriratibus1n Inſtiru . tione Chriſtianz Religionis, &in Commentarijs alijs plurimis , ſolide tradidit, illoſtrauic 8c demonſtrauir, Cum his vero pugnanres hzreſes atq; blaſphemias, lu- dzorum, Samolarteni, Arij, Sabellij, Seruerti, Gentilis, aliorumg; fanaticorum, non inani yverborum (trepitu, ſed ſolidis rarionibus damnatas, magno zelo confura- vir atq; exploſit. Quz omnia ſic Ghabere Inculentis teſtimonijs & documentis me Ecclcliz ad oculum de- monſtcacurum eflc contido.
"Caryz' tt
Caluinum fuiſſe Orthodoxum ex eins Inſtio tutione Chriſtiana [Friftimes ofſtenaitar,
Xſtat 2 Caluino ſcriptum vniuerſe Theologiz 1/7/4710 Þ corpus quatuor libris comprehenſum,quod [nlti- Chri/fr ane
tutionem Chriſtiane religionis appellauir. Hanc rel-gromes 1oirio tanquam operis longe maximi rudimentum ſeu 4 lohanne ſpecimenquoddam, annoXXXI V.quo ſxuicnic in Calaurmo Gallia grauiſſima perſecutione ſub Franciſco rege pri- /cr:pra,
mum in Germaniam venerat, Baſilez inlucem dcdit: poſteaannoXXXIX, Argentinz, vbi ex Senatus vo- lJuntate cum ſummis illis viris, Bucero, Capitone, He- dione,Nipro,alijsq; collegis,honeſto ſtipendio ſacram Theologiam magno cum Dofturum emnium ap- plauſudocebar, intuperq; Gallicam Ecclefiam planta- bat,candem Inſticntionem ſecunda cura recognouir & auxit: deinceps verd , quories recudetretur , Geneuz nonnulla acceſſione locupletauir,donec tandem Ope- 111ncum ordinem, quo auncexſtar,digeſto, ſumman,
"M4 quod
js I —_ wy - of ns t <-6 F F, MN ONES - a A bes "<a " * ann SA 9s penis. 49 a " ———_ 4 ny 4 C on IM " _ ; STE X a at rr er np x pn PEz q— F - gt 2 " "7 0” tt Wigs * Ce A En Saha ee dt. HO a a ea homme - - - Un
Carvinvs OnrTHoDoOxvYVS 22
quod aiunt, manumanno LI1X, addidit. Prodeant hic omnesſycophantarum phalanges,& probandz cx hoc opere calumniz {uz in Caluinum , quacung; poſſunt ratione,fraude,yel arte periculum faciant.Diſpeream, nifi omnes ( modo bilem ſuam paululum prius exſpu- ant) cuidentia veritatis conuicti , nolentes volentes fa- rebuntur , vix quenquam alium ( quod citra cuiuſe quam inturiam dictum velim ) magis pie , ſuccine & ſolide Trinitatis myſterium , nec non #ternam Fil1j Dei & Spiritus ſancti diuinirtatem explicaſle, arq; a lu- dxorum,Arianorum, Sabellianorum,aliorumq; hare- ticorum blaſphen.ijs &cauillis vindicaſſe, Neq; certe peccarem , 1mG prepter eos, qui Inſtitutionem illam
Chriſtianam vel non habent, vel legere per ſuos 1£go-
Oy); non audent, rem huic inſtituto omnino con«
ruam ac neceſlariam facerem , fi libri primi rotum CapurXIl1l.quode Deo & Trinitate tractatur , vigin- tilnoucm diſtinttum ſeRionibus, huc tranſ{criberem, Sed quia breuitaris habenda eſt ratio, nonnulla tan- rum precipua hinc delibabo: & quidem quantum li- cebit,iphhus Caluiniverbisrecentis.
De Trinitate igitur afturus: Deus, inquit, itaſe pre- dicat vnumeſle, vt diſtinQe in tribus perſonis confide- randum proponat, quasnih renemus, nudum & inane ” duntaxat Dei nomen , finc vero Deo in cerebro noſtio ” yolitat. Porrd ne quis triplicem Deum ſomnict, aur ”? puter tribus perſonis lacerari ſimplicem Dei efſenti- ” am, quzrenda hic nobiseritbreuis & facilis definitio, ”” qu# nosab omni erroreexpediat- Caterum quia vo- ” cemperſonz odiose exagitantnonnulli quaſi huma- *" nicus inucncam , qua quitate id faciant, prius viden-
Iz yr, un dum,&c,
de Gor a- Subſequentibus ergo ſeftionibus vſq; ad ſeptimam, buliqui- dilputationem inſtitu eruditam & necedariam devo- ba/dam Cabulis,perſonz,clſentiz,ſubſtaniz, Trinitatis, bypos Eccleſies figſews, voiag,0ppergivy&alijs, ad hoc myſterium ex- plican-
Inftit.lib.1, Cap.13, Sett-24
L1By. 1l Cavpvrt Il. 23
plicandum & defendenduma vereribus non temere,
{ed proprerhereticorum vafriciem invents & viurpa-
tis, acdocer, quantumuis,fi de re conucniar,ob nudas pe
yoculas precisc digladiandum non f1t;quandequidem
ipl vereres multa alioqui religione de his rebus los
quentesSnecinter ſe,nechinguli etiam ſecum vbiq; cone»
ſcariuar, (id quod modeſtc, {lummaq; legentium vult- SeB.s.
rate oſtendit ): caucaduim tawen elle , ne vocabula
haud temere 1nuenta repudiando {uperbe temeritaris
arguamur: cum his &veritas plana atq; dilucida red-
datur, & haretic1 terginerlaaces E latebuis commode
exturbencur: Quiverode1js pertinacius Iitigant, cos
haud dubie fouere occulctum virus, & vel Ari) , velSa- L
bellij diſcipuloseſlc. Aoy@- Poſthzc de re ipladicere agereſſus , zternam Filij /es Her-
Deirarem aliquot argumentoium claſhibus demon- bum Des
ſtrar, eſjentiale , Principid 5 ailoy, ſcu verbum Dei non eſle vocem c- ef Filrws
uanidam, quz in acrem emifla prodeat extra iplum Der arer-
Deum, -uiuſmodi1 cracula Patribus cdita & Prophetiz a,04-
omnes fuerunt: {edeiic verbum (ubſtanciale, ante ſe- thor Pro
culacexPatrepenitum, h.e Filium Dei, & verum De- phetiard,
um: multis rationibus cuincit: 1- Quod ex hoc Verbo creator ©
omnes propheriz & oracula prodicrunt, quandoqui- 92mm,
dem teſte Petro, non minus veteres Propherz, quam &c./ef. 7,
Apoſtoli locuti ſuar Spiritu Chriſti, antequam Chri- 1. Per-1,17,
ſtus eller manifeſtarus- Qudd hi, inquit,ſermonis fuir **
ile Spiricus, cuius organa fucrunt Propherz : indubit **
colligirnus, verum fuille Deum. 2. Qudd iuxta Mofis
nartationem Deus omnia per Verbumerecauit, dicens:
Fiat hoc vel illad. Hoc verbum non fuit nudum Dei
Imperium, vt naſur & garruli conantur eludere : ſed
#11us Dei: quoniam ficinterpretantur Apoſtoli,per Fi- Heb,r.2;
lium fecula efle condita, & portare omnia verboſuo
potenti. 3. Quod Solomon 1nducit Sapientiam a Deo Prom$,221
ante ſecula geritam, & rerum creation1, cunctisq; Dei
opcribus preſidentem, 4+ Quod Chriſtusillo dis :
# 5 Pater
" = cw m9 . - _ = of Re 75 DES Sn———g—— Mn ey + _—
tis poor Ts — . —
__ 4
> EN: renter es. AS 05> v AEAIAS-
t + v Ns RE a "3/129 02237 I
(I
6 _— QT w——— * go oor of ne > carts aro * ho
tes =o nd YA i
ne rhe —_—— —
[6h $4 gt,
24 Carvinvs OrTnoDorys
loh.is 179, Pater mem &r ego $/q, in hunc diem operamur; (ei pri- mo mundicxordio operatum eſſe cum Patre affirmar,
apertius explicans, quod Moles breuius artigerar. 5.
20d deniq;lohannes ſermonemillum, quiab initio
—_ Deus, & apud Deumerat, rerum omnium cauſam (i-
mul cum Deo Patre ſtatuit. Conſtituimus ergo rur- ” ſum,inquirrandem,ſermonem extra temporis1nitium ? aDeoconceptum, apudipſum reſedifle; Vnde & AX- ” TERNITAS, ET VERA ESSENTIA, ET » DIVINI TAS ectuscomprobarur.
Tl. Secundo. Tceſtimonijs varijs ex Veteri Teſtamento Tefirmo- prolatis Deitatem Chriſti aſſerir 2 8& a ludzorum, w1aVeters ac praciput a Seructi impijs catillationibus vindi- Teffamen- car,
Ir. PT/al, 45..7,Solium tunm ( Deus) 1m ſeculum or $/> » que, Hic,inquie,tergiuerſantur ludzi, nomen Elohim » Competere etiam in Anpgelos & ſummas poteſtates. » Atqui nuſquam exftat fimilis in Scriptura locus, » qui Thronum #ternum creaturz crigats Neque » enim f(impliciter Deus vocatur, ſed zrernus quoque » Dominator. Deinde defertur nemini hictitulus, nifi Evod.7.k cymadictione, qualiter Moſes fore dicitur Pharaoni » in Deum, leſa.9, 0.6. Heceft nomen, quo Vocabunt enum : Dewe » forts, Pater futuriſecauli,gc-Oblarrant hic quoq; lu- v dzi(inquit) &ficletioneminuertunt, Hoc eſt no- -» men, quo yocabiteum Deus fortis, Pater futuri,S&c, ve » hoc duntaxat Filio reliquum faciant: Principem vo- 9» Cati pacis. Sed quorſum tot Epithetain Deum Patrem »» hoclococongefta forent,cum Propherz confilium fic, » Chriſtum cs notis, quz fidem in co noſtram » zdificent,ornare? Quzre dubium non eſt, quin eadem » Fatione Des fortis nunc vocetur, qua pauldante Im- » manuel. » lcrems23.v.6. Nihil, inquit, dilucidiusleremiz loco » quzti poteſt , hoc fore nomen , quo vocabitur ger- » mca Dauidis , Ichona iufticia noſtrag RO OCC-
Lis. 1, Cavpyrt TIT. 2F
doceant iph ludei vitro, alia Deinomina nihil quam « Epithetacſſc, hoc ſolum, quod iveffabile dicunt, cile « ſubltantiuum,ad exptimendam eiuseflcatiamtcolligh. «
mus Filium vnicum eflc Dcum azternum , quontam «
alibi pronunciar, ſc gloriam ſua nan daturum alteri, «
Quas verd larebras ctiam luc caprear ludzi, quod & 7e/2,42,8, altari1aſcexſtruto nomen iſtud 1mpoſuerit Moles, & Exod.ay,rge Ezechiel ciuitati nouz Icruſalem : cumprimis autem, Ezech, av qudd aliolercmiz loco hoc iplumelogium ad lerolo- zs. lymam referatur , his verbis : Hoc ef? nemen , quo Jer, 33,164 Gocabunt cam : lehowah inf1114 noſtra : & quomo-
do his latebris exturbandi int ; letor ibidem re-
quirar.
Adhzc, Angelus Ichouz, qui ſanRtis Patribus fre- <2ge/-ww quenter apparuir, fuit Chriſtus. Ree namg; & pru. {choxe /e- denter, inquit Caluious, Orthodexi Eccleliz Do- 49#4h fact Ctores interpretati ſunt, principem illum Angelum Chriſtzes, eſſe fermonem Dei , qui iam tunc preludio quo» Sec#.un. dam fungi ccpir Mediatoris officio. Fuirt aurem Angelus ille Ichouz ipſe lehonah; Nam frequen- rer nomen z#terni Dei ſeu lehouez {bi vendicar : 1«d.6.64 3, neque id honoris tantum , vel perſonz cauſa, quam ſaſtinebart , ſed vere, Nam angelus creatus ſacri- ficium ſfibi offerri minime permitteret , foli Deo debirum. Ar angelus , qui Manuah & vrori cius /«d. 13,16, apparuit , panem ſe manducaturum negans , iuber ofterri ſacrificium lehouz : mox autem ſe illum le- houam elle re ipla probat : & nomen ſuum dicir eſle Admirabile , quod eſt nomen Filij apud Eſai- 15:d.rz, am, Vnde Manuah & vxor cius , ſc non angelum !e/2.9.6, modd , ſed Deum viditie colligunt, Moriemnr , 1udic.134 quia Gidiemus Ichonam, Item : Ss ichouah nos Vo- 22-23, laſſet occigere , non [uſcepiſſet e mann noſtra hotocau-
4m
Eodem modo oftendir, & contra Seructum defen= dir, lehouam dici Angclum, Oſcz 11, 5. Vbipoſtquam P copheta reccnfuic luttam Iacobi cum Angelo : lehouah
26s Carvinvs ORTHODoOXVS
leborab, inquit, Dew exercirnuum, lehowab,memoriale e:46s. Item Gen.zz 29. 39, vbi Conteflio ſan@l Patriar» chez ſatis declarat, non fuifle Avgelum creatum, lcdin © quo plena Deitas refideret:Yids Dewm facie ad forcrem, Item Zach.cap.1. v.y, 11-12. & {cq. & Cap. z. v.34. 8. vb Angelus,quialtccum Angelumimittir, idem mox pro- nunciatur Deus exercituum , &ci ſumma potentia al- {cribitur, His tandem addit ( conſulto preteritis aljjs 1nnn- leſar.15.9, meris ) duoteſtimonia clatiflima :vnum iclaiz: Ecce Deme noſter ipſe chic efF leboua ; exſpettatiimnus em ,& ſernabit nos:alterum Malachiz.Srarm Venter ad tem- plum ſuum Dominator , quem Vos queriis:E& Angeliue Teſtaments,quens Hos Hultz.Deprioreinquit;Emphas ticz demonltrationes bis politz non ſinunt hoc allo » trahi,quam ad Chciſtum.De poſteriore:Certe non vitt - vi ſummo Deo ſacrum fuit tremplum , quod ramea » Prophera Chriſto vendicat. Vnde ſcguitur, eundem » eſſe Deum,qui ſemper adoratus fuit apud ludzos,
I. Tertio loco productis ex Nouo Teſtamento teſti- Teff1mo- monijs Prophetarum 8& Apoſtolorum parallelis, Fili- 2/4ex No- um eſlc verum lehouah.demonſtrat: quibus niwirum 0 Teſtz- Apoſtoli, quz de #terno Deo prxdiQta erant a Prophe- ments, qu tis,in Chriſto veliam exhibita,vel olim repraſentanda $w Fil docenr. Vt,quddleſaias Dominum exercituum ludzis Dertas pro &l(raclitis ip petram ſcandali, & lapidem offcnſionis bataer fore vaticinatur-id afſeric Paulus in Chriſto eſſe im- SefF.1l. lerum. Ergo Dominum illum exercituum declarat leſa.$.14+ eſle Chriſtum.Similiter alibi: Oporrez,inquit,vos ommmes Rom.9,23- ſemelſifts ad iribunal Chriſti: Scriptum eff entm: Mibs Rom.14.1oe flefterur omnegenu, & omnu lingua inrabit mihs, 1d lc/2, 45-23. cam apudleſaiam de ſe Deus pradicer : Chriftus re ipſa
in ſeexhibcat:-conſequirurillum ipſum elle, cuius glo- P{al68.19. ria traduci alid non poteſt. Quod etiam Plal.68.19. 4/<
ſcendsſ/s 1m altum, cepr/ts captmnitatem: in Deum voi- Epheſi4,8, cum competere liquet: id Apoſtolus ad Epheſios de
Chriſti aſſcenſione citat: ciuſmodi aſſcenfhionem tunc quidem
Mal. 3.1
ww "mn. WW © SV
quidem, quum Deus infignt aduerſus hoſtes vioria orentiam ſuam exſcruic, adumbratam, ſed in Chriſto
Lis Il CaryrtlIl. 27
pleneexhibiram elle hgnificans. Siclohannes lelaiam lohn12.41. Filtj gloriam vidiſle reſtatur, cam tamen Prophera iplſe 7-/3.6.1, Dei maieftatem bi viſa'n {cribat. 1!]a vero, quz Apo- Heb 1,0, ſtolus ad Hebrzos iu Filium confert, clariflima ſunt gx 6, Deitarisclogia: Tu 11 prixc1pro Domine fundaſit celum P/al.102., er terram,zrc,ltem: Ldorate erm omnes Angeli eltd* 236. Parallclis teſtimonijs ſubijcir alia direta Apoſtolo- P2497, 7.
rum, loh. 1.1. 1» proncipro erat [erma, 30. E ſermoerat Dew. bidem ver. 14. /idrmmsglortam ernms Vt ploriam Gargenttsa Parre, Eti.loh, s. 20, Hiceft Verms Dems or Grra arerna-loh 0.28, Dominus mens er Dew mere. Et 1. Cor. 5, to, O-mnes nos oportet comparere coram iribus nals Chrifts, EtRomeyg.,5. Qureft Dew benedius rn ſes exla,Eti Tim,z,16, Derss mAanifeſtar effFincarne, Et 1, Tim.1, 17, Regs artem 4rerno, immortal: , folt ſaptents Deo ſit honor &x gloria tn: ſecrela- Amen. Et Phil, 2.6. Cam efſer im forma Des , non duxit rapinam ee aquaiem Deo, Et1.Cor 8.5. Vicungquee mults nommentar Dy/jue #7 Celo, ſinemm terra: nobis ramen Onws eff Deue, Pater ihe, ex quoomna: Et Vnus Domus leſws Chriſt ues, per quem omna, & nos per ipſum. Et ACtor, 20. 28. Adpe-
ſeendam Eccleſiam Der, quam proprio ſangume ac gui-
ft Wits
Qzuarrocuidentius adhuc probar Filij Diuinitatem
IV.
ex operibus divinis,quz1illiin Sctipturis adſcribuntur. Frl;ws pros 1. QuodFilius ab initio hycvſq; cum Parre operarur, barwr De- loh. 5.12. Quo dicto ipf ctiam Iudzi intclligebant KS EX Open
Chriſtum ſe ftacere xqualem Deo. 2, Quod Filius os rib ws arre-
Onrnts
mniaſuſtiner verbo ſuo porente, hoc eſt, quod ſuapro- =. uidentia & vircute mundum adminiſtrat, nutug; pro- Se. 12, prizvirtutis omnia moderatut: id quod folinseſtcrea- Hebr.r.z. toris. 3, Qudd Filius haber poteſtatem remitrendi 2756, 9.6, peccata,quod opus eſt Ichouz proprium, 4. Quddrta- leſ2.43- 25, citas cordium cogirationes pericrutatur & penetrat; Marr.9.4,
quoditidem ſolius Deicſt, {er.l7 10
$3 Carvinys OrRTHoODoxyYS
. *i1mmr0 candem Fil Diutnitatem asſtruic ex mitgz
Ex mira- Culis: Oftenſo inter Chriſt: & Prophetarum atq; Apo- exls Chri- ſtolorum miracula dilcrimine ,- quoniam Apoſtoli fi [et.13, quidem miracula Dei ſuo miniſterio diipensarune Attorz-6, Chriſti nomine & virtute, teftaute Pecro? /n nome Chriftt ſurge > ambula: Chriſtus aurem verus miracu-
lorvm autor (aam iphus virtutem exſcruit2eandem-
Matt.to, 8- que diſpenſandi Apoltolis ſua authoricate commiſie lohan.s.zs., 2arrante Euangeliſta, illum dedifle Apoſtolis poteſta» & 10,37, £m mortucs luſcitandi, leproſos curandt, eijciendi demones, &c, Non mirum ergo ( inquit ) ſi mis
_— E racula ſana obiccerit Chriſtus ad reuincendam lu- , drorum incredulitatem - vtpore quz vittute eiug . edita amplifiimum Diuinitatis reltimonium redde.- , bant. VI. Sext9 ex diuvinis quibuſdam arttributis id do-
Ex dint *&t. Extra Deum nuila eſt (alus, nulla 1uſtitia, nul- guibrſ7 la vita, Chriſtos aurem in ſe hxc omoia continet; zuttribnrs pſec enim falus noſtra dicitur Actor 4, 12. Ipſe non " folam bonus & iuſtus, ſed ipla bonitas & iuſtiria 1. Corinth. 1- 30. Nemo autem bonus, nili ſolus Des us Math. 19. 17. in iplo a primo creationis' exor- dio vita erat, & ipſe vita tunc exiſtens erat lux homl. pum,teſte Euaugeliſta lohanne cap. 1.4, His ergo Deus clle,certo oſtenditur, | VII,! Denique ex honoze & cultu diuino , qui Chri- Ex dining ſho xqualis cum Patre debetur & tribuitur , czul- bonore c+ dem veram & #ternam Diuinitatem firmiſhmT exlrz i63- concludit. 1 Quod documentis ſupetioribus fre- dem. ti fidem in Chriſto & Spem noſtram reponimus z cum tamen ſciamus, ſacrilegam eſle impieratem, tidu- toban,r4.ts cia ſua in creaturis hzrere. Sic iplc 1nquit; Creds- Teſ4,26+16, tis in Deam , CF um me credzre, Er (ic Paulus duos 11.10, lefaiz locos interpretatur : Qurcawngre ſperat m eoz Rom.10.11. non prudefier, Item + Erit ex radice {ſat , quis eonſwur- &> 15:12, get ad regendos populos : 1m 1pſo gentes ſperabunt, 16s, 49 Szpivs denique occutrit hec Chriſti ſcarentia - Qui ; ore
#61dem.
| | | | l \ . þ q £ c a
Lis. 1. Gaevrllt. 29
efedit iw me, habet Gitam aternam. 2 Qudd in- uocatio , quz cx fide per der , Chriſto etiam com- petit - que ramen diuinz maicſtatis propria cſt , fi quid aliud proprium baber. Dicit enim Pcophe- ta : Quicunque muocauerit nomen lehowah , {aluus erit. Alter vero ; Turrs fortiſiama nomen lehouah , ad ſum confugiet inſts , Co ſernabitar. Atqui ia ſalurem inuocatur nomea Chriſti, Scquitur ergo iplum elle lchouah. Porro inuocationis exem- plum habemus ia Stephano, quum dicit : Doms- we leſs , laſcipe Sprr:izers menm: Deinde in vaiuerſa Eccleſia, quemadmodum Ananias teſtatur codem li. bro : Seas Dome , quants bic miulertt mala {an- Aus omnibus , qus inuocant nomen twem, 3» Qudd vniuerſa Evangelij doQrina nihil aifi Chriſti! co- gaitionem tradit , & 1a cius Iztitia nos gloriari juber. lerem, 9+ 23- Quis ©:y0 Cariſtum meram cre- aturam iacare aulit , cutus notiria vnica eſt noſtra loriatio? 4+ Quod ſalurationes Pauli Epiſtolis prz- tixzcadema Filio precancur beneficia, quz a Patre: quodocemur,F ilionon tantum interceſſore,ſed etiam authore beneficia ca ad nos perucaice, que largituy Pater celeſtis,
" as
Caryrz IIL
fdem teftimonits de Deitate Spiritus ſan- Ht ex cadem [nſtitutione monſtratur.
H- Spicitus ſanRtidemonſtrat:
Promo.Teſtimonio Molis Gen, :.v.z, Sprret465 Dome- ws ferebatur ſuper aquias (upra 4byſſos , ſew [pr 4
13 47 £4
tcl. 1:42, Prox.18.10,
Aor.7.59%%
AF.9.31.
L Corikel:
AQenus quid de eterna Filij Deitate doceat Se.14.p Caluni inſticurio,ſtrictim artigi, Deiratem pore YL.
20 CaLvinvs ORTHoDoOXyYS
materiam informem; quo oftenditut non modd pul-
critudinerm mund1, quznunc cernitur, vigere ſaluam
Spiritus vittute: ſed antequam accederet hic ornatus,
iam tunc in foucndaillacoofula mole Spiritum fuiſle
operatum,. lrem lefaiz cap. 48 16 Er nwunc lehowah miſe » me, ex Sprritus ems; Hocgnquit,nullis cauillis obnoxt. » umeſt: quialummum in mittendisP rophetis imperi- » um cum Spiritu ſanto communicat: cx quo rejucet » divina cius maieſtas,
Secrends.Exattributis & operibus diuinis.1 Qnod Spi. ritus ſanctus vbiq; diftuſas, omnia ſuſtinet, vegerat & viunficarinccelo &in terra : quodg; nullis circumſcri- prus finibus ſuum in omnia vigorem rransfundendo eſſentiam,vitam & motionem rebus omnibus inſpirat,
lohan,ys. 2: Quod regenerationis in vitam incoruptibilem , & 10h.6.63, fururximmorralicatis author ct, non murtuatitio (ed 2. Cor.3,18, proprio vigore. 3. Quod profunda Dei ſcrutatur : & 1. Cor. 2.10 lapientiam & loquendifacultatem largitur : quod fa- 16. cere ſolius Deicſt Exod. 4.11. 4+ Quodab ipſo profluit 1. Cor.12.10 Omnedonorum genus-participatio cum Deovgiuſtifica- 1»Cor.tz.11, 10, porentia, ſantificatio, veritas, gratia, &quicquid 12, bont cogitari poteſt, Omnre enim diſtriburt Vnws C7 1dem Spiritzs prout Vult, r.Cor,3,16. Teri. Exappcllatione Dei. 1Quod Pauluscodem e>6. 19, &> lignificaru ſcribit, nos eſſe templum Det, & remplum
Cent. 1.
2.Cor.6.16. Spiritus fani. 2» Quod Petrus Ananiam reprehens. *
4. 5.344, dens; quod mentirus eflet Spiritui lanto,non homini- bus,ſcd Deo mentitum efle dicir.
#ario Exattributioneeori,quz dixit aut fecit [e- 1:{4.6.0, houah. 1. Quodvbi lefaias Ichouah Domivum excrs 44. 28. 25, £iruum loquentem inducit , Paulus Spiritum fan-
4 - Rumeſledocet, quiloquitur. 2. Quod vbi ichouah ſe adiram populi contumacia prouocatum conqueritur, E/a6;,t0, Pro co leſatas Spiritum cius ſanctum contriſtatum ſcri- bir: Vade ſequitur Spiritum ſantum efle verum le-
houah, Cu1x70.Exblaſphemiain Spiritum ſanQi:quz cum neq;
26g
A
Lry. 1 Cavrvrt IL. z1
neq; in hoc ſeculo,neq; in futuroremitratur, &tamen vemiam obrincar, qui in Filium blaſphemauit: palam hinc aſſeritur diuina cius maieſtas, quam ladere aug imminuerccrimen incxpiubile eſt,
Arq; hzcetiam de Spiritus ſanfti Diuinirate haber, $ciens autem ac volens multisreſtimonijs ſuperſcdir, quibusvſiſaat Vereres:Quonram,inquitparce atiinge- re Volur,quibre ſolide inniterenturprementes.
Quz ſ{equuntur de Trinitate perſonarum in Vnita- teeſſentiz diuinz, &dediftintione Patrisa Verbo, & Verbi 2 Spiritu ſanto: necnonderefuratione delirio» rum Serueri, &recentium Samoſatenianorum , & de reſponſionibus ad loca obleAaerxirenzo & Tertulli-
ano, v{q; ad finem capitis, ne prolixitate moleſtus ſim £56.1,cap. leori, retexere hic ſuperſedeo:necnon lubens przte- 14.954
reo,quz alio loco prolixe diſputauit contra monſtro. ſos furores & horrendas blaſphemias verſuriſflimi illi- us hecerici Michaelis Serueri,qui pro Filio Dei figmen- tum ex Deieflcntia, Spiritu, carne &tribus elementis increatis conflatum ſupponebar , & ne cum Deitate
exſuer: videretur, afſcrebar, carnem eiuseſſe Deo 94ue-
v/187, & ſermonem fuille hominem fatum, carnis in Dcum conuerſione,
Tudicer nunc Eccleſia, & indicent omnes, qui fidem Chriſtiavam intelligunt, nunquid tota hxc dodrina , ſicaCaluino breuiſhime comprehenſa & explicatade {xcroſanRa Trinitate, & de Filij ac Spiritus ſantti z- rerua Diuinitate non (it ſcripturis ſanftis vere conſen- tanca,pia,lolida,perq; omaia orthodoxa.
Carvt”tiV. ldaem ex Commentarits Caluins in Vetus Teſtamentum docetur,
Lind porrd Calutni Orthodoxi documentung longe vberrimum ex Commentarijs cius ſcſe oct, quibus Vetcris Teſtamenti libros Pro-
C pheti=
Teſfrmo- ntiaeters Tellamens t1deS. Tri ndtate.
32 CALVInvs ORTHODOXvVS pheticos,vnacum Pentaicucho Molis & Plalmis Da» uidis , labore ac ſtudio incredibili illuſtrauic. In his quotquot occurrerunt loca, quez ad fidei Chriſtiane vetuſtarem & certitudinem de ſacrolaudtz T rinitatis myſterio, deq; zternaFilij Dei & Spiritus ſanRi Dei- cate & 6,c0v{ 14, cum Patre firmiter asſtruendam perti= nent , non indicauit ſolum, ſed explicauirt, & a ludzo0- rum ac hereticorum corruptelis vindicauit ſolidifſi- me, Curvero non omnia huc traxerir, quza veteribus & recentibus nonnullis DoCoribus hucrrahi ſolent, caulz (uo loco cxplicabuntur, Quz itaq, orthodoxam eius fidem luce meridiana clarius demonſtrent, hec pijs & #quis leEtoribus ſufhcere poſſunt documeura. Neq; enim producam omnia, ſed duntaxart illuſtciora.
De T riade perſonarum in vnacſlentia, ctiam triade teſtimoniorum contentusero, Quidni caim in oretri- um teſtium con{ſtat omne Verbum3
Gen 1.V 1.2.3, [npr#Nciprocreauet Dews celum &r ter-
ram, &c. Spirius vero Domini apitabatſe ſuper facie * aquarum,Etdixit Dem,erc, Hic Trinitatis myſteriuru
in prima rcrum creatione a Mole indicari Caluinus agnoſcit, Eth enim non, vt aliqui, in prima di&ione
ERESCHITH, zz proncepro, myſtcrium quarit; neq; vtalij Trinitatem ex verbo B ARA Hz,creausr,p:*t Cabalam extundir, neq, in nomine pluralt ELOHIM, Dy, candem continerituis induQtus rationibus, exiſti- mat, ſedingenut fatetur, ſibi ciuſmodi probartionem rant teiparum ſolidam videri: tamen expreſse addit, Scripturam voce plurali ELO HIM multas Dei virtu- tcs , quaSincreando mundo exſcruit, notare, & ad Pa- trem, Verbum ac Spiritum aos reuocare. Ilud quog; Verbum,quo Deus creauit omnia,de zrerno DeiFilio, per quem & ſecula condidir;Spititum vero Dei,quiſu- per abyſlos ſc agitans, virtute ſua rudem ſuſtentabat molem, de zterno Dei Spiritu, ſeude Spiritu ſanto, non ſolum in Commentario, ſedin Inſtitutione quogz,
yt pris cſt oſtenſum,interpretatur, "hy Gem
-
I I { r
Lrn. 1. CAvvrTIV. 3}
Gen. 1,$,16. Fact 4mm homin& ad imaninenoftra Hic Dei neq; cum terra vel Anyelis cotultare, vt inguclu- dri:neq; Principi morenumero pluraltdeſeloqui, Þ heretici prendiit, ſed (ecu ipſum deliberare,quippe qui alio conlulcore nd indigeat , trmis rationibus oftedir 2 tandemg; concludens, Chri/1ax1 ergo, inquit, appoſere plures mm Deo ſubeſſeper/onas ex bocteſttmonro cotendur.
Geneſ11. 7+ Agrie, deſcendamu, ex confundamm thi labrum eoram,c+c. Hicctiam ludzorum expoſitio- ne repudiata, qualiad Angelos ſermonem habeat De- us, myſterium Trinitacis 1ndicari agnoſcit: & hunc 1o- cum fimilem efle oftendens prion, quo in hominis creationedicebat Deus: Farramnus hommem ad imags- nem noffram, cc. non incpte hincprobati concludity ſubeſſe in vnacllenria tres perſonas, |
lam de Filij Diginitate, zteraitate & 5pcov(;z cum Parre & Spiricu ſanto, fi quis omnia ex 1jtdem Com- mentarijs co{ligere {atagat:nzille Elenchum copio- ſam aduerſus hzrericos,nullo negociocontexet.Exin- numerisdepromam hzc pauca,
Geneſ.1,V.z. Er drxit Dems: St expanſe, orc, Hoc ver- bum, quo Deus expanſionem ccalorum & res omnes condidit, non efle cuanidum , (cd {ubſtantialem Dei ſcrmonem , nec cexpille runc, cum Deus mandaret, vt eſlcrexpanſio: ſed prius fuille, contra Seruen blalphe- mias demonſtrans Caluinus. /m9,ait,ccom Des VERBO repenteex/trrerimt , quenon eraunt porrscolligendsa eff AETERNA E!/VS ESSENT| 4. Quare merito Apoſtols Chriſt Druimitatem mdeprobant,quod cum ſit Des ſermo per enum creata ſunt Omni.
Geneſ 18. V.z. Eccerres Virr/fabant tnxta Abraha- mum , Cc. Et Serſ, 13, Erdixit lehomah: Vt quid riſit S4- rah!Hostresviros veruſti quidam Scriptores T rinita- rem fuilſe volunt, 1d, quia ſannis & calumnijsludzo- rum &hzreticorum obaoxium viderur Caluino, fatt- us cflepurat,omitrere, Sc/mm,inquir, Angelos br pluri- 33MM app arrnſe C8778 Capiie [no Chri/ta. Htag, hic in
C 2 rribues
Tef/tinih- miakererd Te/tamens 11,de Dius- milate,e- ternitate
C9 01408= oi Filg
eu Patre:
* : Fs ke. = mY —_— _ ; - hy - RT Og dot & bg dd we (Fe WETME, =2+ 400 on 6 ” "A+ WY 2ST . * ww EL + *-4 k "aw ” ants wwe - wo + I 9 #9 wy onde. igri mn ——_—_— = l POR EN IUNIEIY m i = - mY _ TE y ” p PIER __ I pt 4 AN > A err ARAGON) uns ot rhe trop $466 Nr - w_ 5 . # = n_ ns 8
34 Carvinvs OrTHoDoAxVs
rriba Angels Tnum defignat Moſes legations Prince. pem,nempe CHRISTV M, quem ex tribues Abraham adorauit, $, ze. quilehonah appellatur, 6 13. de quo por:d : eperaprecriamedt, inquit,notare, quoties Dew ſe Parribiu manifeſtauit, CHRISTVM furſſe quaſs enter- medium , qus non taniwm Verbs reſpettu fſuſtiner Det perſonam,SedVERE& ESSENTIALITER Dew eff,
Geneſ.48.5 15.16. Deaws,im cure conſpettu ambulane- runt Patres mes Abraham ey Iſaac: Dems qurpaſert me Anmmentute mea WELL ad diem hanc : Angelus quis YFE- demit me ab omni malo,benedicat puerws, exc. Hune angelum nondecreato Angelo, ſed de Chriſto inter. preratur, &excultu diuino, quem ci tribuitlacob,ca- dem ab co,quz a Deo,perens, probat xqualitatem c1us cum Deco, S-, inquit, de Angelo quolibet mmdifferenter accipras, abſurda eritlocutio. Quin portns Dernomen ae per/onam ſuſtinens (ipſe laceb) in benedricendofilis hat parte Angels eit (upertor. Ouare neceſſeeft,CHRTI- STV Mintelligs , qus Angels ritulo now temere mſign trer,co quod perpernus fuerit Mediator, Er Paris 1. Cov riuth, 10. 4. teſtatur, friifſe Angelumilluam, quis dux & preſes furt berers populo,
Exod.z.V.1. ErV:ſuseft er { 21/7) Angelus lehowe mm flamma rgnuemedioruts. Quiadehoc Angelocoms
menterur, toram huc perſcribam, Y:derrdumyingquits |
quiſnam fuerithic Angelus,quiapauloport non modoſe Iehowam nominated glortum ſ1bi v:ndicat ererne ov Gnice Dinimitatis, Erſi autem excuſabilu eft ia ls. guend: ratio , quod Angels transferant mſec Derper/es mam, quatenuobeunt partes/ibr ab iy,0tmunt1as: quis tamen notum et expluribus locus, preſerttm ex Zachas rie Capel. enter Angelos ſtatus Gnum Principem C3 Ca pret, ques alris 1mperat: Refte ſenſerwnt Veteres Eccleſia Doftores , aterne:m Der Fulcrum ita Yocart reſpettn pers (one Mediators: quam licet demwum Via cum carne (i ſeepernt1 figuram ramen geſtauit ab mitts. Er Pavlm b6140
L1sy. I Cavvrt IV. 35
burn myftery nobrs 1donens eff mterpres, qui pela aſe
ferit,CHRISTYM fuiſſe drecem popultin deſerts. taque mnihul muernm , ſi aternus Des ſermo noms cram Patre Dertatrrs er efſentia,nomen Angels mutual ſirfuturs leg ations reſpectu, |
Exod. un. v.14 Er dixit, Facres meapracedet,or requie- ſeerefaciam re. ln hunclocum fic annotat: Cam dem Angelus, quem antecaſtris prafecerat , munus prber- wands poprult obreritiomde cerioprobater AETERNA
CHRISTI DIYVINIT 48+
Pſal.z3-.6. YVerbo Jeboue cal: firmeati ſunt:&r Sprritns B8Y6 Crs 071145 Exercitees eorum. in huius loco im terpre- tatione lic (cribit: Celos drcens Prophera Gerbo Der cone drros, potentiam erm mages ampliticat , quod ſolo nuts contents ,neque accerſinerit altunde ſubſidra, neque etram multum opere Vel labors tmpenderit ad ram ſplendidum & nobile opificrum. Ouanquam awtem Verbum Des &r Spirer999 or tam exterus 01nbus me- d115, quam laboru difficultars, que mm Deo fongs poſſer , eppoſurt Propheta: bere ramen > certo hinc colligrtur , mundumper AETERNY M DEI SERMONEM, gQV1 FILIVS EST YNIGENITFS, fabricas tumeſſe.
Plal.45.6.7. Selim tuum Dewa in ſeculum & $ſque: Sceprraem reflituding ſceptrumregns tw. H 3c quogq; oraculum de CHRIST O loqui contra Iudzos de- .monſtrans: /rer«m , inquit , brearter hoc loco repetam, gued ante att, Vicungque Verſum hunc ſun caulls eludere Indaiconentur: Solrum twwm Dems im ſeculum fſeculs: ſatis tamen baleread SETERN AM CHR 9 ST1 DIVINITATEM probandam, quia dum ne- men ELOHIM vel Angels Gel hommbus adſcribi- rar, ſimul adds ſoletnora alrqua,que diſcernar eos a Ve- ro & Vneco Deo © bic autem ſempliciter confertur im Chriftum,cr abſque E/aexcepriome.
Preterco alia multa, quzde Chriſto#terno Deo & cegepaſiimia Pſalmis interpretatur. |
C 3 leſs,
26 Carvinvs ORTHODOXxXVS
le/a. 6, G1. Vads Dominam ſedente:n ſuper ſolrum ex. cel/um. Hic,\nquit,queritzer ſecundeloco,qutſnam furs rits/fe Dominus, lohanues cap 12-41, Chriftum fur docet:©> merito:quianunguum Dex ſe Parribzes,nifi im ercino ſuo ſermone ex Filio vnigenito parefecer, Ex poſtcain verſ.10- Ob//5ra cor popreie burr: Tohannes E. faiamicalocurumeſle ait,de Chri/o,cum gloriam eius vidiller: Eraddit: Ex quo apparet, quod ante diximae, | Deumitium , qui ſua marcſtate Fnimerſam ierram um- plebar,furſſe Chriltum.
Eſa.1, v.14, Ecce Vergo concipret,o> pareet Filium, Gocabit nomen ems Immanuel. Hic mmme,ngquit, ef dubium , quin hoc nomen Chiiſto 1ndrirum fuer exre #þſa : quontam Gnagentt ie Des Filires endmircarnem nee
ftram , &r ſocietate nature ſenobis contunxite Vocatur ergo, nobiſcum Deus, ve/nohis coniunctus , quod nov poreit competere 17 hominem,qus Dew non fee. Er quia Indzicauillantur, dici Immanuelem , quia fir Dei Mi> niſer? ctiam hoc refellit, concludens tandem, hoc no- minc non tantum deſignari Dei virturem ,qualiterſe per miniſtros exſerere ſoler, ſed coniunttionem perſo. nz,in qua Chri/z homo fimul & Deus apparuit, : |
Eſa. 8. v.14. Ipſeerit m ſanfluarimum,mblapidemofe fendicult ex mm petram rume duabus domibus Iſrael, Hemnc,ait, co/ltgs tur xterna Chiiſti Diuinicas , cam Pam
Rom. 94.33» {res oftendat, cum eſſe Denum, de quo hic loquitur Pao
pheta. Loquuur autem non de nounto Deo,fed deeo', 4quo Calum er terra creata ſunt , & qus ſe Moſi pate fecerat. Idemergo Dems,aquo Eccleſia ſemper guberna- £4 ef, ; E/a.9.v.6. Pmer nat ef nobu: filmu datrueftnobs, ec. ErGocabiturnomen eines Admirabilss, Confrltarim, Des farts, Pater ſecult, Princeps yacx, ere, Hocetiam oraculum de Meſliz natalibus & perſona, quomodo ludzis extorqueat,infra oſtendetur. Huc verd pertinet, quod Chri/fars cadem xatione vocatidicit Deum for- tem, quaprius Immanuel dictus fuir: nempe quiack. \ \ T6, verm
Lis. TI Cavrvrt lTlV. 37 Germs Dens, Nrſe enim ,ingquit, Dew effect Chriſtus,n+fe
e/Jet meogloriars, Scripium et enim: Mulediclns qu jor | I
confidit im bomine. Der igitur mare(lasim eo nobs occer- rat,oportet,Vvt riteaneo refideat fidnucra,que 13 CYCATHREY 4 locarr nonpotest 45/7, [acrilegrss E/a.2. V. 9. Et arcetur indie ifla: Ecce Dems no/ter te. Exſpettunumng enum, [aluabit nos,1/te lehona, ex- eftanimms eum.FExultabimus Cr latabimr in ſalute ers. Hoc oraculo omniad promirti Chrium, & cele- brari beneficia cius, poſtquam prolixe docunt ; addit tandem: Noru!uerram dignum ef, quod Vbs Chriſtam Vocanut Denm prorum , ad{cribit nomen lehone: Vide colligrmms, in e144 perſona veram Del xternitatem co77- prehendr. lerem. 23+. 5.6. Fcee dies Genmnt,drcrt lehonah : Su: ſert abo Dautdi germen wm/lum, 03 regnatst Rex,cyprun deter aget Cc Et hoe nome, quo Vocabut enlebonanſ/s- 114 no/tra,Quomodo hoc oraculum ludzi peruerrar, & quomodo Caluinus id vindicet,infra oftendetur, Nane ſolim annoro,quod dewonſtrart primum,hoc germen mſta Dauidi promilsa n6 poſle toretiigt no nh de foto Chriſto:deinde Prophera hoc duphciclogio,quo Chri- ſta & germe Dauidis & Ichouam appe}lat, comendare tam Deitaris cius gloriam,quam narurz humanz veri- tatem. Nemms,ait, dubium eff, quen loquatur hic Pro- phetade Chri/fo, Ermox: lam ergoboctenendumett, non poſſe preſentem locum altter expons, quam de faolo Chrifto. Et mox: MeriiorraqueL dixe, locum hienc de bere ad Chriſti perſonam refirings Tandem verd: Yo- vatur idem &> Vnus redemtor ( Chreſtms ) ram Filrua Dandy © quam lehowah , quomods Vocatnr Filiaes Damurdus ? nempe_ qua oportwer lum naſte ex gene- re_ello. Ouomodo ryitrer ef lehomah? Hime colliyetwur aliquidefſe humanacerne_imelloexcelientus. Et Go- catur lehowah,quia Gnigenttae (it Filtics Der,Vnums cum Parrey efſentta & glorie ox atermtatss op ditunitatls. Etutcrum, 114que_ ron (inc magna neceſSitate Prophets C 4 Chre/t wm
Iu:
"or"
* bun + _ ” as - Dn ww - _— rg pr P —_ SN Ns Ga... = % - A $64 " _ fas, a 2 F a 8s
+ 2s - _ _ ta”. GS are 5 mo ——. ” ds % Ke) s hoo ———— — a _ ate ey wr—_
frothy ns rats - ork Iv. ee To nr
w Oe - — RR IS 9 Dro Bn we tome A es 7 EI Os CA nan bd ds a ”y - _
ono gt 90 ES p -= N PUR. - neo wag apentatonty we is 2 2 wt” Eats? = INI ron MO org ny ge 0; iP MAE IIS > Ions Ah
IE tn $nS OE A tO >, Hen 5) Cote ls pop 4
ERIE CA l.C OS . - een es tv
is
Chee OS
2
Es
DEG 1 IE AER RAR,
Las Ea Rue...
FA rn tg
$3 Caryinvs ORTHCODoOxXVS Chriſtum hic nobuproponit ab Fnaparte Verum boms. nem T3/hlmm Daud4u:abaltera autem Deum Fel le. honam : quia Vnigentius eff Filizes Des, &x 1dem ſemper furremſdemſaprentia, er ermdem cum Parre gloria, quemadmodum teſtarur loban 17 lls
lerem. 33. $-15-16. Drebweorllis ey tempore rio germs. nare factam Danidigermeninſtitie , ſernabitur leh. dah, cx leruſalembabitabitar ſecure: & hoc nomen, quo Vocabituripſam , lebonah inftrtrancſtra. Hoc ora- culum oſteudit fimile eſſe priori, &intelligi deber: de CHRISTO,&refcllirimpudentiam ludzorum alid 1d trahere conantium, Quod vero nomen Ichouz, quod prius tcibuebatur Chriſto , nunc ad Eccleliam
transfertur:id ficri oſtendit propter x01y@riey Eccleſia |
eum Chriſto,quia quicquid eſt proprium Capiti, com- mune fuit omnibus membris: Interim hoc eſle Gogu- larc & proprium Chriſto,vt fit Deus iuſtitia noſtra. Dantel.1.S.13.Videbam in V:ſrontbus notu,er ecce in nubibus cal: tangquam Filies bominu Gemebat,cr Gque ad Antiquum drerum Vent, coram co repreſenta- run enum. Hocctiam inclligendum efle! de Chriſto, & aliter intelligi non poſle contra Iudzos demonſtrat: qui quanquam nondum tunc induifſert carnem no- ſtram, vnde & Propheta non hominem , {cd quali ho. minem appellet: ramen hocſymbolo fururz incarna- tionis quoddam przludium przbuerit, vt Irzneus & Tertullianus loquuntur. Quoniam verd a fanaticis hzcin cam partem rapiuntur,quaſi Chriſtus non fir ve« rus Deus? ſed tantum homo, contra coſdem luculents oſtendit, CHRIST V Mhic nobis deſcribi, non qua- tcnus eſt Dei ſermo, necquateuus eſt ſemen Abrahe, ſcddeſcribi Mediatorem, hoceſt, arermwm Denm , qui Volurt efſe homo: ſimulg; veram cius Deitatem ex al- ſcenſuin celum, &lclhone ad dextram Parris, prolix demonſtrar. HOSE AE 11:04, Erdominatue ef? cum Angelo , & pranalutfleun gr rogaut enm:m Bethel enwent _— ENS | C7 #h
Lis Il CarvrlIV. 39
& illic locurns eft cum eo,cy lehonah Dems exercitumum, lehonab memorrs eres. Quzrit Caluinus, quomodo cundem & Deum & Angelum dict conucuiat, qui ap- paruit ſaucto lacobin Berhel, atq; oftendir, Chriſtum elle vtrumq;, Chre/?aws enim, inguit, arerna Der ſapren- t14 mdut perſonam Mediators, antequam imaueret
carnem no/tram Fuittergo tune Mediator, z> eo ve [pettis .
fart ettam Angelus. Intere a feert etrram lehonab, ques nunc eff Deus manifeſt .ttus im carne. taque hices locus memoratr dignus ad teſtkandam Chriſts Dectas tems Nam Prophetaclare affirmat eſje lebowam crea- torem cal; ct terre, fc.
Mech. 4.V. 3. Indicabit({ lehouah inter populos mul.
ns Cr arguer genres robuſtas in longinquums, & conces dent oladios [nos mm Gomeres, 750, Hic minime, inquit, dubrum eff, quin hoc ad Chrifir perſonam debearrefer- 11. Loquitur Micheas de ipſo Deo,uon expreſſas menione Chriſti: quianondum erat manifeſtatusm carne: ſed tamen ſcrmus,hoc fuiſſe empletum inperſona erns,quod Dems gubernaun orbem &+ ſibi popwlos torins munds ſubegit, Statmimme ergo CHRISTV M ESSE VE- RVM DEV M, qu14 non tanium Miniſter fruit Pairs ſteers Moſes,Gel aliuesex Prophetu qui/piam:ſed furt ſe ſummus Rex Eccleſia ſue. loridem v.7. Tametſpinquit, Chriſtus fruit Gernm ſemen Dauidi:tamen ſimul ernan furt lehanwah,nempe Dexe manife/?artusincarne
Mich. $.4 Extemibiegredietur,quifit Dominator mlſract: ex egre/ſues erns ab initio, a diebusſecul;. Hoc oriculum cam fit vaum cxillis, que veliicauir Calui-
_nomaſtix, alceco libro vindicabitur: mthilominas hic ad{cribendum eſt, qudd cxpreſse in eius explicatione ſcribic interpres: quantuin ad ſe ſpetter, libenter (e a- gnoſcere, hic probari nobis Chriſti Diuinitatem. Zachar 919.20. Er drxi ad dngelium, quiloquebes- Inr mecum; Qus i/tit C36, Et oftendit mihs tehowah quas teor fabros,gre. Huncangelumde CHRIST O IE- HOVAH iatcrpretatut.& quoriam praclare Oe C 5 dit,
—_— ” Ac ves
-, BW 1 1 5-11 a pentonarakooatecione
- - - - wenpet © "+ Fa 97 XY ee a el Me nt OS} O08 pegs: rs . - , mt CY INST . F m_ ?, ae OS _ * D
ry IS 1 FOE Meas
4#62%=
ao 00s Coe EE, 20 BOW
g I” , ——_— T. Fee td F : _ , 8 " w_ 4-5} ponrmgrc tes vr pn , 0 Fa” myo were - R———— = Pe b. **d 3 aonth " -— n . Ng ” - . —_ _—__ Ws Regs _—_ Gat 4 4 » = - — ic F g m 4" og : - - CN hs EI ee ee ee EE TRE IO m—————— * Rs” a ar” -" eee CE TONE M - ——_ 5 "on 6h py -
"” i . r s you _ * OY wu by - \ A
1s Sion #2 aa een 57 EY + wa _ _ * = : pg, _
My + ara — War be a Pa " : - —_ , E - " i” 9. y—— mW þ 9" _ - yer 90s tr —_ iD Ants a $0 2-ct0D "aha > ” _ _ GSC 56A mg di ” - ou —__ Me , : 260% nE4) wy" n py —_ ” at hes. - P = md is ate v EASY A DE SS " Ter» nas 0 - 464: ue PPT = act rs _— . - > bo 4 ET. , wp ng a> + -_ - nw - tC . » Ms w - , — 9 ap 24 pie wh 4 + 257 6 OG a ve ee wa yes es _—_— mo" - -— *% + W . + - of Ig BY $a A *
by Me dg — ea pBags-=o- - . CONE OO en - op ein
—_ 97 7 BE
roms ions pt Tg oP. tabs > =4.2.+ 1a AG = > - + - wither ood «oe aa 9. _ . iy pp g—m_ge a X PR——_—_y 2 ,
40 Carvinvs OrnTnoDoxyvs
dit, quo diſcrimineidem Chriſtus Ichouah fic & Ange. Jus, interpretationem integram adlcribo: Texendum ef, inquit, mzemoria , quodpriws dixs , huncpremarium Angelumfurſſe Mediatorem C7 caprt Eccleſia. EF au zemidem lehouah , quiaſermas Chiiſtum Deum mane. fe/tatrumincarne. Non mirumigitureft, fi promſcue Propheta Angelum mnunc Vecet , Er nunc Deam ater mum ,quiaer Mediator eff Eccleſia & 1dem Der. Dew,
ug Oni cum Patreeſſenitia: Mediator autem , quis erſ;i nondum carnem noſtram induerat , 6t nobupropn. qua effet acffater:tam tamen hoc mune capt iunc ob- ere:quia non porut flare Eccleſia ſine alrquo caprie: neg, aliter poturt Deo ſus conmmyge.
Zachar, 1, Vv.s. Qu14 fic dicit lehowah exercituum: Po#t gloricam muifit me ad gentes, Cre+ Hic interpres: Qu et wile miſſor?/ Quu ile eft,qus Deo rmperat Vel edi e1r? Hine colligimus mtroducs Chiiſtum , qui verus eſt Ichouah : & ramen ſimul eff Angelus ac legarm Patrs, Erin v.10. Yidemm ergo namen lehoue aptars Chriſto: © nullum eſſe diſcremen Patru & Fily, quoad efſentiam, fed tantum 1m pſis perſons deberey diſins gui, Queries ergo Chriſiuns ſuam Dinimitatem aſſert, V/erpatnomen lehowe: {ed poſteaoftendtt, ſibreſſeL als-
qd propriwm ex diſtenftumnempe quod eft legatus Pa-
irts. Hac autem ratione_ ex boc reſpettn tmferior eff Patre_, quia miutiturlegarms or exſequitar , quod ſi bi man4atum ef, Hac enter ſe nan pugnant , ſicuers mul- is indotts &r tumuliueſi homenes ſeſe tmplicant multu #4pimationibus, Vel delirys pores : qwomodo fiers po- ze7: Grfit Gnus Ders atermwe , C7 tamen Chriſire , qui alius et a Patre, &7 qui Vocatur Patru Angels , [ar ile Gnicrs Densilia fingrent pronerpriem alrquod Deivtatu in Deo Parre, quaſi bnus Dems exſe grguneret Cr 11a pro- auceret We altos Deos, rangquam extraduce, Har ſunt Diabolicacommenta, quibus laceratur Ynitas effentss
Des, "0 Zachar,3. V. zo leboſnahftabat in conſfpettu Angel. Rurſus
age bY N ; PT AY PR ET 4; "lf 20.5 214k rs x
>
Lrs.1,Cavyrlv. AT
Rurſus hunc Angelum interpretarur Chriſtam Teho. uam. !a, inquit, Frdemms Focars Angelums, gn: /epins drftres eff lehouah. Non dubrte rgirur quantum ad me
(Fat,quin nomentam Angels quam 1-houe debeat re- ferrrad Chriſt! per ſonam, qres Verns oc Vnieausef? Dens; mtereacft Mediator mier Pairem C> fideles
Zachar-11. v.14. Er frege Vrrgam meam, #>c Eth hic etiam locuscalummiam aduectlarij pallus eſt, aquaſuo loco vindicabitur : ramen vr rivgat Diabolus, precla- rum Deitatis Chriſti a Calvinoibi proditum huc ad- ſcribendum eſt: Tenendam eff! nquit,s//zrd prencipreny, Chriſtum fuiſle verum lehovam ab initio, Ouoniam ergo Filis Der eenſdem ert cum Patre cf) nia, ox Vnus £1147 CM 1pſo Dems,enc.
Zachar. 11. V. los Er reſprerent ad me, quem confixe- rant, Hoc oraculum, authoie lohanne Evangeliſta, de Chr:/to fic interpreratur Caluinus, vt Gmul zrernam
cius Deitatem & 6440votey cum Patre contra hrre- ticos Trirheicas,fatentes quidem,Chriſtum effe veram Deum , &clle ab xternoexPatregenitum, ſed negan- tes, eſſe ciuldem eflentizx cum Patre, ex co folidifhme demonfiret, Conſilrzrm, inquit, /oh anne fruit, breutter oftendere, Chriſtum efje Denm lum , qui ab mritro locus ms fuerat per Propbetas, Dicrt enim: Adſpicrent ad me, Certum e?, Gnicum Derm ,celt C> terre opificem, hee pronunciafſe ſuo Sprritn per 05 Zacharie. Ergo. Chri» fins thle rdem eff Dems. Nequey tamen hoc modo confundimus perſonas, ſed colligerey licet, eandem ox frmplicem eſſe efſentiam Pairs &x Fri , quod nebulones ift1, quit hodre turbant Eccleſram no/tram , conautnr e- wertere. Nam lingunt, Pairem «je vnicem Deum : fa» rentur poſtea, Chriſtum etram eſſe verum Denum\ſed fuu- bricant alteram Diuimitatem , quemadmodum ſiriuns quiſpram ortatur a fonte,e ce. Qureguidſitipertimaciter conrendart,no ernſdecſſentia Deum eſſe Chriſts,curns eff Pater, quranome Der proprie nocoperit,nifiimn Den Pa- fre, Or 19/7 Volnr. Kidemn® ane, vi bluſphemat hanc coar- £#4as
loh.19-33,
= 4 > Ce Re ee HE HER Og x ana
WW
Su2
_"_—_—
ed ro
— WY:
IEEE
" ®. omg . > inn 2 u: _— 4 pity. >» n v2) RO " " . __ _ 64 - uy 42> 3 | 26 teh A aes ty et ” - — -« ol es 1c ———_ 4 R_ 20-17 _ ——_— - OE mn Hr edn _O —_—_ 2 ts Mi j » q » , - p SO ey tet tes Ea ot op wh 7,” ry ee. pn 0 py fron > » 4 2 —- on 5 oy; ng. TL ERR
py es, OI aan
ns RE It ag ang og may ge my CCI ot prongs
ET geen es 1s SY carr Pro > ry > ing - ko a
_ uy Arya nee S ——_— in -
Ll oats <a re _—_ I <o/es — x OO p hi + Mee Stag - "_ _—— 0 Ss rt lt ts ones
CONE eng
CT OT ET IOOY - = gh mY TY CI - I _ _
wv _ - - a os pap net -3-orhf meat CS 1 Ay $i ns CATE <3 p aa. m— _ -_ LEP * 890+ . "_ mot
al! 42 Carvinvs OrRTHoODOxXVS OO guat Sprritus, que per 05 Exangeliſia eftendit , non (@ Hoccine cundum fuſe Deum, qu cracefixus ef, ſed enndem it
eſt Apia- lam, qui lequitur per os Moſis, ſe num Deum efſe aſſes vicerv aut 705,07 quuridemetiam afjirmarper os Eſaie:Non dabe
I Ste gloriam meam alteri, Ego ego ſum,or nemo prater me. ? Eſ2.42,8.
Ce'y Arq; hezcdezterna Chriſti dininitate nunc adduxiſ(e ſe ſatis lit,
Teftimo- Denique ad zerernam Spiritus ſandi divinitatem
3:14 Dinj- probandam non pauca etiam teſtimonia accommo. nutatiaSpio 2 repcrireeſt in ijldem Commentatijs, cuiuſmodi unts |
Exed.s. v.g+Trunc dixerunt Mags ad Pharaonem:De-
giizes Der eft hic Caluinus hocinterpretans: Quod,in- quit, £4 formam loguends ſpettat , Metaphoricam eſſe parer. Drgetus enem Des apud Lucam Vocatur Sprretues:
Sicut mult lecwper manum Der ſamiliter edem Sperieus entelhgiter. Notanda ramen ratio eft,ne quis mdottus ad eſſeutiam referat, quaſs Sprretns , qus Vere arernus Dems eft,alrqua efſet Dertaiuportto,
E/2.6. v.10, Ob/fina cor poprels huts, Cum hecipſa Job.1:.4r. yerba lohanms Chriſto, Paulus autemin ARts Spiritui 0,18426. ſanortribuat; luculentum haud dubie ſunt teſtimos
nium, verunq; eſſe cundem illum Ichouam in Throno
ſcdentem,quiPropherz locutuseſt, Caluinus crgo ct-
iam Spiritus ſanRi Deitatem inde offendens, 122, in-
quit, Chriftucs £ [no Sprriiz ſernntins non ef,Oprime ers go connentt, quod Paulus hunclocum ad Spiritum ſau-'
Hum tranſftulit. Cum enim Dews cn Chriſto V1zcam ſie
imaginem repraſentarerit Propbeta, ſimul qurc quid
prorulit, id rorum Girrute Speretns ſantls 1m ipſum efſns
diſſe certnum eff.
E/4.48. v.16. Er nunc Domenns lehowah miſt me &
Sprreezs eres, Hoe preclare Gicinterpreratur Caluinus?
Speritus mentionem facet , non quaſs dinerſum aliquid
| 4 Deoſignificer, cum EIV$SDEM SIT.CV M 1PSO Ji ESSENTI AE, Namin One Dei effentiaagnoſcimuns j eres
T1 [ans if,
jo ts —SSpre 791 Ng as 9 opens EO CEE IEO TIN" 4” uy tow Pin þ gs -oylhs es 0 A Fg pr WORMS L A vince __ " = "4. _ ow _——_ oth ey n—c i " m_ p Con Sanioiey'o nas m2 rv IN...» Ny :
hy
== F # £ 4 F +
4
* "£ 1
x 2 boy Frog * i 's F bo & 2 = ©
* : 5 F- 2. 5 Po we 2 #,
CO Ta WT
wk OO EEE, a OO Fon % I, ; Y wo up, PP ay ot 6: AS,
4
my © - co A === fam ao tt tw ama
MY Sh wv,
L1isy.1 Carvr VV. 43 tres hypoffaſes;Sed ideo piritum nominar, quod /it ute ens Magi/ter ac Doffor omnium Prophetarum. Etmor;
Hic etram aperte probatur DIVINITAS SPIRIT» TVS, cum ab eo Prophere miuttaniur. Nam 665 mittere
folrws Der eft:; quemgdmodum fols Principis auttorite-
telegats mittrſolent:1d cram Sprrerues {anttus factat cum dirrg at rpſos atque Vim Cr efficaciam 5s prebear, procul dnbio Des eff,
' Sednon addo hicplura: quoniam neq; vacat nune omnes cxate Commentarios percurrere:nec pluribus videtur opus, cum in ce tam mantfeſta vel tria verba ſuficiant. Tu Leor candide hxc recum excute, & in- de iudica per conſcientiam tuam , interpretum ortho. doxorum, an Indaizantium & Arianizantium albo, Caluinus adſcribendus videatur,
L—
** % + && wo
Idem oftenditur teſtimonits Commentario- rum in Harmoniam trium Emu- angeliſtarum.
VItd verd illuſtriſimum Caluini Orthodoxi argumentum Commentari) cius in Noui Te- ” ſtamemihlbros ſuppedirant. Quoniam enim D:us Chriſti aduentu clarius ſe patefecit, arg; in tribus perſonis familiarins innotuirtt pluraetiam & illuſtrio. rain libris Euangeliſtarum & Apoſtolorum ſe ofterune Divinitaris teſtumonia, quibus ram fides Chriſtiana firmins nicitur, tum hercticorum furotes & blaſphe. miz manifeſtinas redarguunrur. Ea autem Caluinus ernditiſſimis ſais Commentarijs itidem non annota- uitſolam, ſcdetiam a corruptelis vindicauit fide opti- ma, Exinnumeris ſex omnino inuenit loca Caluino- maſtix, quzabeo deprauaraeſle clamitat:de quibus proſcorlum ſuo lic reſpandebitur loco, vt LeRoribus Equis,ucc niminm morolis,faciie latisfiat, Nun; bre- uen
D— be = Sax qu. wotr pm —_ — OE on _— ms IS _ po by oh os, 10% "2 tu ny "_ » b— x . TER wy o_ Ad roo PS6. wy none . dh 4-s rj etm rae 1. - mg OR 4 —_ mpeg py _—_ on b- —— I. « an dir dyes ies rx nog oy oy wy qt W» = S 99 4 ”_ ———————— CT EE PININE
ns Pe te. bag - Wy vil ST ”
44 Carvinvs OnRThHoDoxvs
ucm prxcipuorum locorum Caralogum texam , qui» bus orchodoxa eius {cntentia &doErina de periona- rum divinarum Trinitate , diſtintione & aterna
£140%{{4,nccnon deduabusin vna Chriſti perſona na- turis, contra Diabolt mcndaciademoniicatur, Sequar autem Harmonie Euangelicz ſeriem , inde ad cerera perrecturus.
Luc. 17. Caluinus explicans verba Angelide Bas priſta: /p/eprecederiiium cum Speritze & Garrne Ela: Quod ,Inquit, hic non $7: expreſ]a Chriſtt ments, ſed 10- hannem fact Angelus anteambuionem Vel ſigniferum ererns Drs : binc colligitter axterna Chriſti Diuini- tas, | 161d. Gerſ'41: Exponens,quomodo Chriſtus dicatur Filius altifimi,cum & nos imus fill}: S«27zs, inquiry ec nos Filg,ſed adepreone, qnam fide conſequrmur, non autemhabemus anatura: Chriſtus autem er vnicus of vnigentus. Quoniam vero Serttetus verbum futuri remporis, Vocabrizer, co torquebar, vr Chriſtum proba- ret, non z:ternum cflc Dei Filium , fed coepiſle talem cenſeri,ex quo induit carnem noſtram:exeodem verbo interpres noſter contratium demonſtrar,nempe Filuni Dei, quizternus fuerat, in carne manifeſtaudum eſſe; vtab omnibus talis agnoſceretur, Nazz vocatri, inquit, ad claram wotttiam refertur.
16:4. $.35. in explicatione verborum Angeli: Propre-
rea quod naſcetur,Sanfttum,Vocabitnr Filtus Der:refel- |
lens hzrecicos fingentes, Chriſtumided vocandum efle Dei Filium , quia miraculose conceptus erit Spiricus ® {ani virtute: Perperam,inquitheretics ratroctnantur, | Quamnuuenmumanifeſtamsſut Filius Derm carne, now | ſequitrer , quin fuer lexrmo ante lecula exPatre geni. Þ
tus. Out potizes ziierdem , ques Filines Deterat in lua &- | rerna Divinitate, apperur etiam enhumanacarne Det | Fultues. Carerum locus hic non modo perſone Gnitatem |
1m Chriſto commendat , ſed ſimul oftendit, Chriſtum;
guarenus humanam narram dui , efſe Filium Den, |
Erg6
1 j
Ara
Of F
Lins 1 Cavvr V. 45
Ergo Fily Des nomen ſicur Diuinz Chri/ts eſſentiz a6 mito propre fut :1ta nunc contuntiim mm Viram ſimul compettt naturam: quia arcana C caleſtu gence raltrOnis ratio nm 4 Grelgart hommum erdimne exemnrr. 1bid. Þ. 43, Qzod, inquit , Angelus Mariam aps» Let Domns ſur matrem : notatur perſone vnitas in duabus Chriſti naturis : ac {5 drxsſ/er : enm,, qui ge- wits eff homo ex Viero Marie , ſimul zteraum cile Deum. Matrk 1. $ 13, Exnomine Emmanuel contra Tudzos confici oſtendir, Chriſtum verum cle Deum in carne manif:ſtatum : AC randem g [tapreore quidem lacs, in- quit, repuranda 6 nobrs tn hoc nomiene Divina Chri. ſi Maicſtas , Ve rewerentiam apud nos obrineat s quz vnico debetyr & ztcrno Deo, Sed minime om. terim negligendus ef fruftus , quem inde 4 nobss Deus entellige ex percips Volut. Qrorres enim Denum & * bommem conſpicemns in Vna Chriſti perſona, certo(Ia- twerelicet, Deum nos poſirdere , ſi Chriſto fide conruntts | ſaws. Matth, 9. $.4. lcſus dicitur vidiſle cogitationes Scri- * barum: Interpres noſter in hoc cum Os7rmrratus ſun * ſpecimen cdidifſe air , quod occultos corum ſenſus in * medium 20” ar ided Marcum addere,iplum Sps. Marc, uy; * rituſuo nouiſle , ac fidiceret, non potuifle humanirus + perſpici,quod in cordibus latebar, ſed Chr:/frrm drmine * ſnoSprrerverli ve viq; penetraſſe, Tale Drininrato ſua © ſpecimen etiam edidifſe Chriſtum ſcribir Matrh. 17. 25. * wipraucnicns Petrum rogauit: Quid 75bs Fidetrer Si- * monieo ipſe ſe nihil latere oſtendens, * Marth.17.%.5.inverbaPatris celitus clamantis: Hre * eftFilrss mens drlefins, exc, Caluinus fic lcribit: 1am | cxmbic loguatur Pater ,& ſe altum 4 Filto deſigner, ſes | - i quitur, perſons diſtrnftos efſe, quando voa ef (corum) Diſtinis | * eflentia & cadem maicſtas. perſona- ' * Marrh.x1.9.2.,vbi Chriſtus diſcipulos,quos in caſtel- ra,Partis ; lam ablegat , omnem cucntum pradicict, iterum Cal- & Filij, : uitnus;
Chriſtus xaedio- lyasns,
1.Cor.1o,
E»9,
46 Carvinvs ORTHOBOXVS
uinus: Hec,inquit,odo DIVINITATEM SY AM probauttNamerrem abſentem copnoſecere,773 corda ho. miunum 11 aſſcenſum fletere,ſolines Des furt,
Matth.:z .io. Chriſtus (cicbat fimulationem Pha» riſxorum de cenſu interrogantium., Yade, inquirt In. rerpres, Chrs/Fo hec noritia niſi quia SPIRITFSEIPS cordium erat copnitoriNeque emum bumanaconefturs olfecrr eorum Verſurrtam , ſed OVIA DEVS ERAT, penetrant mcorda ipſorum , Vt ſe blandinns or mſturig
ſpecre fFrſtr.x obtegerent Ergo prinſquam reſponſum d + ret, SY .4E DIFINITATIS ſpecimen edidit, oc-
eultam eorum malititam pate facrens. 1b1d,$,45, co, quod Meſltas Pal r10 Dominus Da.
EP
__ "'%.
vidis Regs appellarur, verum Deum efle in carne ma. | nifeſtarum contra Iudzos cuincit, vt maxime in textu |
fit /240ns. Matth. 13. 6. 37.1n interpretatione querelz Chriſti:
Jeruſalem, leruſalem, quotes Volut te congregare! ec, EVIDENS DEITATIS CHRISTI argumen- tum obleruar: Porro, inquiens,q#od autehac drxr, Chre- fiumloquien Perperſona,/ic mrielligo, ſermonem hune proprielN AETERNAM EIVS DEITATEM cComperere, Neque enim hic differrt, grid facere mcepes
rift , ex quo fuer mcearne manifeſt atue fed quantum | de ſalute popnli r{1us ab initio fuer ſollieri ts, predreat, - Scrmm antem , Eccleſiam uta faiſſe drumitusgubernas | ram, Gt erprafnuertt Chriſta, quatents AETERNA' 10 ſenſu Paulm |
non Deum Patremindeſerte ſed Chriſtum iyſum fuiſſe
ERAT DEL! SAP!/ENT!(A,
tentaium dicit.
Luc. 14. V.4a5, Chriſtus aperumt mentes diſcrpulorum, i Gr ente//tigerent Scriprzeras, Hoc etiam certum DEI :
TATIS SV ſpecimen cdidiflc annotar Caluinus * quianonexternz tantum vocis fuerit Miniſter, quzin
auntbusſonaret, ſed arcana virtute In meprtes penetra- tit, arq; ita oftenderit, quod Paulus adimit Ecclehiz
DoRotibus,in ſe ynum competere, Matth
i
rp, I N '# | 5, \
Py I
| | | \ ( |
SS w* 6a wh 3
Lrs. 1. Cavyr VI. 45
Marth. 28.6 19, Inexplicatione formulz Baptiſmi: Mos $:demnes, 10quit, 2ec rite cognolca Deum: neſs diftin. fe fides noſfra tres inveaciicntia perſonas conciprart,ey mde Baptiſm: effi actam frultumg, mManare,quod Demo Pater nos im Filio ſud adoptat, ex per Spiritum 4 carnis woſtre ſordibus purgatos reformat nn 1ſh1t1am.
Hanc ftidem orthodoxam de Deo & Chriſto Seruz. tore, cum per toram Harmoniatn Euangelicam ſan- &iſſime tradat & defetidat Caluinus , Onkedinnn els ſequisnegabit?
Caryrt VI. Heme confirmatur teſtimonirs ex Commetis tario in Johannem Euange-
liſtams, JVm voinerſurn lohatinis Evangelium nihil Gi aliud, quam perpetua quzdam ercrne Dinimi- 74:4Filt) Dei 1n carne maniteſtati contra impias Ebionis & Cerinthi blaſphemias demonſtratio, qudd nimitam filius i)le Mariz lelus verc fit erernme Des Fie ewe; MeſSras Patriarchis olim promiſſus, & tun Eccle- fizin carne exhibitus Serwator, redimens ſanguineſug a peccatis, &dotians vita #rerna omnes credentes: nu- bes cerre denfiſlima teſtimoniorum huc pertinentiuni yndiquaq; circiimſtat ; letores Commentarij , qud Caluinus lohannem Euangeliſtam illuftravic, Exinfi- hicis iraq; hzc pauca &illutttioradelibaſle ſufficiar, Totius capitis primi argumentum in afſertione ves tx & 2tctnz Deitatis Chriſti verſari nullieſt dubiuni niſi blaſphemis hetericis,textum & argumeanta Enan- peliſte ſceletata Sophiſtica deprauantibus , inprimis Serveto; cuiiis argurias nemo rectiis intellexit, con- reſſurn nemo propivs ſuſtinuit , blaſphemias nemg Pits repreſſit ; tim aperro duello ; tum fſcriptis & toufutationibus @pc0;PÞaiorsytum denig; vindications D Euanz
(——
—o_
__ ra pephan = ces Ba Ales Coon ae tn ene rot I nos
Aptos ps pins BA un __ — po gps + ET c_ PII. _ Ki
= yy oro, DN CIOs 4 Cats =_y_ — w ag we
Ca a en OO AOSIOng 44 . - : — ee G. "0 6 * p; wanker Wer ont A SW DN than 19+ EY v " EEINY BE, 4 m9 irritants bs _ _ "es We, bo —_ 9 WB bh og ge . pam nag wu + —— Sr A 1 ns " rp ed oacn mere ie erage ,
LEE rH res ity, 1 ot eeyti
_ Bom hqgt wand. 1> oig6 4, Gs,
te ow” » ev oo le Ig =
X perm We. on Pe Em I. —_
- SA ci nn 1 type AI ATI Gr 19t-< ty a 4 A J ——_ _ + [OO EIIR = 4 A . 04. ere _ tm ———S ——— - n 8 800: yo tes * 2 EO <dng Py oa VEE RE to: Wn ragnnyy , * - . > oh _ CERES TIE Moe by — STA 12227 AE CAGES 2 OE nn be ee WP rater ride 1 agg» mp yy » _ % IRGITT SECS x ” wgropage * ” . > OS Iam ; . i RI "RO P_ 2 05095 agen 4 I - Sg nun mts 7 eh a A « a w_ ——_— 4-0 >: - - was 0 Crd! 15" =. "96s = : * , og
43 Catvinvs ORTHoDorxvVs
Euangelij D lohannis, quam noſter Interpres Calui- nus. As/oy 1taq;confirmat efle (ubſtantiale Dei Verbum, Filiam Gnigentium Parrss: Et fuifle hoc Verbum in principio, Kante ptincipium creationis rerum omni- um, hoceſt, abzterno, & fuiſle apud Deum, hoc eſt, pertonali ſubliſtentiaa Deo Parrediſtintum, & fuiſle Deum ipſum , ciuſdem nempe eflcntiz & diuinitatis cum Patre:& per verbumillud Dei, omnia1n principio facta efſe,qua faCta ſunt, iuxta Molis hiſtoriam:deniq, 1dem verbum randem incarnatum : ac mundo patcfa- um eſſe in ſalutem credentium., Hac ſumma do@ri- nz Caluini de Filio Dei xquis ac pijs mentibus ſuthce. re poterat, Sed nonnulla Aſgjpndwex ipſo Commenta- rio huc decerpam. |
Tohan. 1, Verſ.1. In prencipio erat ſermo , Exc. Hie prima ſunt lnterpretis verba: Hoc exordso arernam Chriſt: Diuvinitatem predricat , Vt ſcramme , aternum eſſe Deum , qui manifeſtarm eft in carne, Etmor: Quod ſermonem Cocar Des Filrum , heac mihs ſimplex Videtur ofſe ratio , quia primum aterna ſit Det ſas prentte & Goluntas : deinde expreſſa conſily en effi- gres. Nam Vt ſermo charatter mentss dicitur , im bominibus : 114 nov mepte iransfertur hac guog, ad Deum , Vr per ſermonem ſuum dicatuer nobs ſe- sh/um exprimere2. Er poſtea : Serwerue ſuperbi/Ft- mus ex gente Hiſpanica nebulo , aternum hune ſer- monem tunc demum exortum efſe_ fingit , cum 1 mundr creationey exſerins eff, Quaſi vero non pri- ws fmerct, quam Virrus erm externo operes fur co« guiia, Longe aliud bic docet Enangelita. Neg, enim
ſermons aſiignat temports inetinom : fed ab mutio
fmiſſes dicens , ſecula omnia tranſcendit. Nec mey latet, quid oblatret hbic canu , & quid olim camllats
frut Ariant:nempe_y Denmcreaſſe_principiocelum
terram : que tamen aterns non ſint: quiz principy no- men rmage ad ordinem reſpiciat , quam aternitatens
deſigner. Sed hanc calumniam Enangeliftapraucriits
£6
f 4
Lis. 1. CAryr VT. 49 eh dicsr (' (ermonem m proncipro ) fuſe apnd
Dewm \, rc, Refte ergo Anuguſttzus proncipuem hoc , ture rune fir mentio , pronczhto carere admonet. Tumetſ; enim Piter ordiney prior eff ſux ſaprentta , ellum tamen 2/orie [na ſpoivawnt » ques Gllum remporis punttum ima; namnur,que ſaupientiam ſam precefſe rit. Atg, acc atcinacſt generatio, que ante mind conditurm 1191nenſo parte laitiit qurdem in Deo ( Vt 1a hoguar longs annortumſuoceſStiontb1e,0ſure Patribus foeb legeadumbratia, trandem plenins in carneexhibita fort.
Etſermotrat apud Deum : Fee [2emrro, inquit, ds-
ftrnfttam ſermons t Parire hypoſt aſen atiribuit. "=P a4
refellendum Sabeiy errorem Val-»t kiclocws, guy ffen- dit, Frlenum a Patrre trfferre lum admonui,ſobricin tans iu arcennſapiendumeſſe, er mode/r loquendum, Ex- | enſatione tarien drgns ſant Seteres E:clelſie Scripteres,, Vrilts ad- qu cam altter rettam ox ſinceram dottrinam adxerſw monitio flexiloguas bererricorum ambages non poſſent aſſere- de vocabu re, Voices quaſdem excogitare coatts ſunt , que tamen lis viurpa- nor alind ſonarent , quam quod altog im Scriptie- tis in my+ mu traditer. Tres hypotaſes Sel perſonas in Vna & ſim- Nevig Tris plics Des effentia ſubeſſes dixerunt. Nomen hypo- nitaris, fraſews ad Hebreos cap. 1 im eo V/u habetur,, cu Sub- flantia nomes reſponder, vt ſumitier apued Hilarimm , Te reoownn, belperſonas Gocdrunt diſcretas in Deo pros preetates , qua fe meniibus noftris conſÞprceendas offe= runt; quemadmodum dicist Georprus Nazyanzenm , [6 won poſſe num cogitare , quin mox iris circaumful- Je ant, Ec fſermo erat Dens: Ne gas, poird inquir , de Drizma Chriſt efſentta [ernpulus maneat, clare afſerit, efſe Derm. lam cam Tnicra ſit Dems, Chriſtum ercdem efſe cum Parre eſſentia, &7 tamen 172 aliquo differre ſe- gaitur. Sed de hoc ſecundo membre 1am dittum cit, Quod ad efſentia Fnitatem peter , nimea fur Ari omprobutas, quine atcrnam Chriſte Diumitatem faters D 2 COgE=
_ ::
ee a er OE SO"_S »
| l 12 ? : 4 | | ?
BAS nonoet wat a ib 4” Bp etna. = > 4805 10-S wes pt Sata hy y
»*% FO _ 1%: © en Soda A rear erae es CEE [i
8 Ong 8 (9g9 _ - « hy 4 _ moon b W- , Wh ho - # Y5% þ ” 6 - Holt _— , - I—_ - nc _- MN oy ul - w . : . ds. CD DT. oh off h . 2 age 9 et w_ _—_ 4 ys + y ys " 1 h bz LO —_ he vo ; 5 . " _ . + OE RD mot: ” i $4 4 TO My ES DR - Cw _ pre ed De _—— ſs . ___ : 4:4 3 , — he. 6 "A - * Ra , . —_ * * h As v 619908 OS be . GS ny % 0 — ag. 42-2 —— 4 "y 0-ves a a. OAPI. a Covert iy Y gs nt nn. rome bs. 199 =o " eaten " eng rn ont p F - — - WE Sa SITY DOE ute as nd eto u CO oy pay om Has wy —_— ” bs +, Mas by % rs aww Le EE. HEX « ces - Do 07 —_—_—_ m4 To _ . . > - 45 - is "—_— ——— b ” w - . Aon NA I wy > #7 lt, my MET OO F- _ Re 9 7F-—a __ _ C_— = ET og £ - Ee OY Led oe 2b} Ca aps = pawn: 5 a" — 4 ou " h =_= od A Fu +144 "4 oy nee 4 GI one nge 99s ao Den nt ei _ _—_ ” : wy
jo Carvinvs ORTnHoDoOxyYS
cogeretar, foctitiumm neſcio quem Dewum eſſe garriebat, Nos autem cum aidimus ſermonem fuiſſe Deam , quid et, quod de aterna illius efſentis amplins moucamus controuerſram 1614.9,3.Omnia per ipſum:/54,inquit interpres,Ser+ monemeſſe Deumaſſerutt, Cr aternam em eſſjentiam predicauit: nunc al operibus Diumitatem ernmprobat. Atqgy hec pratiica ef notitta, ad quam nos precipre af- ſmefiers connentt. Frezebit enim apud nos nudum Det nomen Chriſto attributumguſitalemreipſafides noſtrs enum ſenttiat. . | 1614,$.6.Fuit homo miſſusa Deo: Hic potro inter. pres: Nenc,inquit,ds//erere mmeorprt Enangeliſta,queme. do ſermo Det 11 carne manifeſt are frerit; ac ne qun addubitet, Chriſtum eſſe aternum Des Filium, lohannu Bapri/tapreconiocelebratum fuiſſe recitat, exc, Peoſſet ramen abſurdum prima facie Viders, Chriſto altunde dartteſ/rmonium, quaſiipſe mndigeat. Atqui pronunce- at;ſeab bomimeteſttmontum non quarere. Reſponſio f a- cilts er nota ef ,reſtem huncnoſtra,non Chriſti cans fuiſje ordinatum- Srquuobyciat , nemu mfirmum eſſe kom teſfrmonium , Gt Chriſtau probetur efſe Filrud Der:hic quog,mpromiueft ſolutio,noncitars Baptii/fam gu ft privatum teſtem, ſed qui drnuma authoritate pre- ditus Angel magrs,quam hominu perſonam ſuſtineat, 161d, S 14. Ertſermiocato factus eſt: Ludmnt hic gus- dam;\nquitintetpres, & anepriuent frewols argutys deli. 11 homanes : Sermonem dict carnemeſſe fattum , quis Dems Filram ſunm , Vt mente conceperat, bominem mm murdum miſertt: quaſy ſermo ile Vmbratilss , weſers gue, fuerit Idea. Arqur offtendimus , Veram in efſentsa Des, hypo/taſin exprims hac Soce, Er poſt explicaram Ccatnis vocem,necnon refutatum Apollinarisertorem, ſubdit: Clare 1gr ir ſententia ef, quod fermo ante ſecu- la ex Deo genitus,er qui ſemper apud Patrem reſidebat,
F ides Ca- homo fuerit fattus. In hoc fidei capite duo precipuete- tholica de neada ſrent: Sic in nam perſonam coaluſe duas in
Chrifts
Wn, ES
W S ®: \ +
. .
Lis. Il Carvrt VI. ſt
Chriſto naturas , vt Fnws aty, idem Chriſta Germs ſit perſona Dems 73 bomo, Alterum '.. ro,non ob/fareper/one Vnitas Clift tem, quem diſtinffenatr. 4 maneant,ata ve Diumiuas, {ys quicquid ſibipropritm eſt, renmeat.o> humanitas erram co piribus ſeorſum habeat, quod im eam comperit, 1tag, Satan,cum compre. Varys delirysper heretr.o5 conatus ſit (anam detrizamn hens, ſubuertere, ſemper ramen exhu duobus erroribiee alter- wtrum imuexit: vel Chriſtumitaconfuse Filium Des efſ- ſe 3 homans, vi neg, ſua lt drumitasimiegra maneret, neg, vera homimnsnaturaeſſercircundatius: Hel ita car- ne eſſer veſt1tum , Vt quaſy duplex efſer , dnaſque dru1ſas baberetperſonas, Sic olim Ne(tarn diſerie confirebatur Hztefis Viramg, naturam :ſed Chriſtum FGnum fabricabat Des Neſtorij, um Cc alterum|bommem, Emutyches antem contra wm Eutychis, Chri/tum Gnum agno/ceret Der & homin Filrum, new- tramex duabuenaturuiliirelinquebat, ſed fingebat eſſe ſimulpermi/tas Et Serwetus hadie cum Anabaptiltti 149 Sergei; lem fingit Chriſtum, que confuce ſit canſlaries exduplice natura,quaſihomo diumw. Verbo quidem pranvwnciat eſſe Deum,ſed/iVeſanacrucommentarecipias, Diums- 145 ad tempisinnaturam khumanam conuerſafut: Et nn rurſus nature bomins 4 Diumnate abſorpta et, Hu ambobwa ſacrulegysrefellends appoſite loquetur Eus angeli/ls. Cum ſermonem dicat carnem eſſe fattum,cla- Refytatio re hinc perſons Gnitas collignter, Negue enim connentt , hexelis alum nunceſſe bomimen , quam gui Verm ſemper fuit Neſto rij,
Dems: cum dicatur Dems whe f att us r/Je homo. Rurſum Eutychis
C7 diftinfte Chri/fo bomm: ſermons nomeniribuat; & Sex ucth
' fequiter Chriſtum, cum homo fattiu ef, non deſirſſeras
men eſſe, quod priuserat,& mbilmaternarlla Der ef*
: ſent14,quacaruem manuit,eſſe mutatum.Deniqueſic Fis
lus Det bomo«ſſe capit , bt tamen adbuc ſit ile eternus
ferm 0,qur nullum habet tempor iminmm.
16:4. Vidimus gloriam cius ranquam vnigenit1a Patre, Tanquam,aitinterpres, non cf rmproprietatis nota hocleco, ſed porrees Genam or olidam approbatio- wer deſipnat: ſcents cram Parlus dicit; Tanquam filij Epheſ.g48, D 3 lucis
mn
: * ee Cn) altos, grants gn
_ "OT
ap pA
mv. % 1 g &
TIER »
Dt ES —_ OW ne” ws I
Sorting 0k tips —— IN ys ny 3 Res FEI 2p ae -
CEE 4 une er hee, 4, eye 999
- __
>” LEY —_ #'%.— -15 ago vans
Is EEE CO TNIEINTE men nG> wy
He--+vemnapetim_acbacreny eg M0 oe WON ns nag homes, aa es np mae Iprm—t ee gy _ ee er : b . #5 os vi, AE hte abs Tony gurt Ae ws
-_ Ro Es f BAM geo wy
PR C_
avg. ow fp:
SO RE Men OS Pn Ot ons a Any. - Ot EY Os GER IIS. 0 > As te, Pe 7 eo 67
rp pi Roy
near tg» es > .
vo gn api? as as, rar he ma
RED IES, —_ > Sa DE
n SS <tr> hes - jy
$ ___ WT
= "on Es es. ea ———E a gy 19 ge. ee ERIE" * = RE Fant von. 4 oe oe pools PEO ha
CY 4 v "_ w” 8th td gntongh FR wa age fog a WR * " ” 2 pad _ a Pe dtanueengs.d $99 ante nur nt eh 4 > 6445S 8 els = Jr _ - ag.
TE.
. I ATOPERAIEEY Aa ans Lang __ TER ——— ————_—— . Wis - 4 a = 2 UA. 0 FR RM TIO ns, Ot 2 hes tones Seeing ron uo) nt ab , "ER POE" = POPPIe) 7 _—__ >. : No —R——_ er Bis. ating —_ ——_ —— —— . m_ panes Fan wen ng ys _ "nei w = —_— $ ' et 0 oo =_ = "oy _ an © fpdens/ th cap
port
gen onng PIPES og... "Bo
26. 6 io a ot,
» * n——_ Pumas 7-4 a. WM PH NGA aaeged-—S IRE eos IS» ys ot) an ts A ITY rs =o. cant —_— 2 *
_**4 <oplin Wat og I ST et Ts TR IinY won by , = mm ERC. 5 _ ; u_—_— * $ag' 04 af! , POET "IP, ads * ns $ * 5 ng - oy - 0 Þ * mf pl 4 4 nw wr — 6% ———_—————————— Re. A _— —_— . _
« 26/6. gs
. Ss __ : : : , | 609697) is $94.4 og r _— TELL CREE ane. anpats Hit em res II on rom Hoe CEE — —— A ee twat. nn. pets ag —ma—— Rats. + . m PE $0 q99-<anens " _ —
L pn 2 om 4725 1 ag " ns. - + $60 I yo. AE IP EET TAE, ro mtn> aero; yas B74 cot ee WAS ve As
Vaigeni- FUSs
fa Carvinvs OR THODOxvVS
tucis ambulate, Gul? nos Vere operts ms teſt arihec rpſems, gr-2d ſims fry lucns intelliget ergo Euangel!/?a , conſpes
Bay vu 4
dam fusſeim Chri/togiariam,gue Filie Ver congrueret, |
certumg; cllec Diutoiaris reſtimonium, Yrigenrium |
Focat, quia Vnicus eff iaturg : Frilz%5, ac [7 exam ſtuprahe. * mines ex Angel/os locaret , ac is us afſereret, quod mn #
ereaturam uill am compel it.
Sic cap.3. 16, {cribit , Chriſtum nomen vnigeniti jure |
obrinere, quia vnicus eſt natura Filius: nobitcum verd hunc honorem adoprione tunc demum communicat, cum inſerimurineiuscorpus, Vnde vt obiter hoc mo- ncam, {celerata calumnia Sycophantz , cuius ſupra
memini,refutarur, quod Fzsgenr/aer77 dicat tantum nas |
tiuitatis cx virginerelpectu, lohan. v.ig. iniribusdrebrrerigamiliud, cc. Hi inquit Interpres, Chri//apeciuliariter Diummtatem ſu.
ampradicat, Paulo poſt ver 24. Chri/?ze erg0, qu COL |
dium eſt cognitor , 220n4:07e opus nonhabuar, viſcret, guales eſſen.
Johan, 5. v.17. Pater meus ad koc G/g, tempus opera- tur, egooperor- Hoc cum preclaium fit Diuturatis Chriſti argumentum ex opere diuino ſumtum: ab in- teroretenoſtro praclare etiam tractatur & vindicatus, C briſtus Inquit, em4yopreſentss cauſe parrocinio, mis racult finem cr Vſumexponuit nempe Vi inde agnoſcatur Des Filuws. Nam hoc 1n omnibus fats & dit baburt propoſitum , Vi ſez offenderer ſuluits arthorem. Hoc dittinitates proprium eff, EL 01 {cbs vendicat: qnems adimadum etiam Apoſtoirs Heb le Cr.3.d1c1t, erem ſnſten- farepotents ſuo nuts omna. Sedideaſe Deum reffarurs Yen carne manifeſt uine Chriſte officaum pre/ſtet,utae celo ſe profe tm affirmat, V1 pracipue ſerrs Felityquer-
ſum deſccnderirs 12 terram. Erin verl, ſequentem: Ob hanc rgituer cau/am: AEqualem ſe Deg fecer, cum perpes tam ſibroperatronemiribuerets Adeo autem hoc Chri- fines non negat, Ve clariame confirmet. Quo refellitur Arte
anornm Yeſania, quiſic faicbaniar , Chri/tum efſe De PI
DF >
Lis.1 CarvrtVl- ſ3
wm, Ot Patreaqualem non putarent. Ouals Gero in Gn 4 & ſimplics Der efſentta reperirs aligua poſitt inequals- 1749. Er poſtea: in co ludas nithil bumanacarne altizes re- wtabant ideocontendrst ſc khiemaniris non ſanaſſe agro-> rum, ſed divina vittute, queſub carne Ea/ebrlr lartebat. loban,s8. V. 53. Prenſquam Abraham fieret ,cgo ſum Bifariam , 1nquit Caluinus, exporr heac Yerba poſſunts Altoqurenmm ſimplictter hoe 1n eternam Chriſte dtums- tatem comperereputant,accomparantcumillo Moſis to- co:Egoſum,quiſum.Fgo Gerolongriuee extendo:quia Vir- res e7 gratta Chrifts, quatenus munds Redemtor eft ,o- mninmatatum communu fut. Conuenitigutur cum il.
Exod.1.14,
le Apoftols drfto:Chriſtus heri & hodie & in ſecula. Hic, Hebrei3.t,
nequis calumnietur, vulgatam ſententiam de Chriſti divinitate ante Abrahamum exiſtence Caluinus von. abijcit,ſed latiuseam extendens argumentum Deitatis Chriſti ex vno geminum facir, quod nempe Chriſtus ante Abrahamuy non modd Deus,fed & Red&tor furrit: hoccſt,qudd nd modd Diuinitare tunc exſtiterit,ſed & diuina yircuteE ip Patribus ſeruadisexſerucrit, & talis ab Abrahamo agnitus fucrir, Omnibus enim feculis vigu- it & agnita fuir Mediatoris gratia. Id vero ( inquit Cal- uinus )ab zterna cius diuinicate pendebat. ltaq; hoc dis Qum Chriſti iofigne divinz cſleontiz elogin continer. Johan, 1e.y 36. 1n ca verba: Quem Pater ſanttificauct & meiſit en mundum, Hos dicitss Llaſphema re, quiadixt: Filaxe Der ſurm!Torguebant,inquit,hunc locum Arian, Ve Chre/tzuam probarent non natur.i Deum eſſe : ſed quaſs precariam habere Deitatem, Sed facilu eft huns erro- Fu refutatio:quiancndiputathic Chrifts, ques mm ſe (it,
fed quals ex miraculumcarnehumana apno/tt debear.
Neque enim Vnquam apprehend: 4 nobs aterna erm dinimitas porerit, niſi enum amplexs fucromm,quatenus & Patreexhibiites ff Redemor.
_ 1oh.15.9.26.PromittitChriſtus, le miſſurum paracke- tu.Spirith vcricatisa Parre Cur Patre nominet, Catui- aus caustdicu cc, vtad Drvvmrrare (ua intuirk oculos D 4 noſizos
Warntg lob. Mat fy b1.t.
js Carvinys OrxTroODAxVy
noſtcos attollar; Obirer rurſus hic moneo lecores de Sycophantz cuiuſdam calumnaa , quem effurtire nog puduit » Caluinum proceſſionis a Patre & Filio in Commentario huius locine verboquidem meminiſ- ſc, ſed ſolAm dicere, Spiricum illum ſanum , quem ſe miſſurum promiſerat Chriſtus, a Deo profetum eſle & veniilce 1n Apoſtolos , aliosq; fideles, Atqui huius Comment: in verbis Caluini vix vilum apparct veſti» ginm. Proccſhonem yer0 Spirirusa Patre & Filionon modo expreſs bi, licet ſuccinAiustraditam ( qui aus» thoris ill1us ſ(cribendi moseſt, )ſed & contra ſententi- am Grzcorum,Spiritum aFilio procedere negantium, aſlertam eſſe, qui non videt, is vel talpa cecior , vel ex- treme malitioſus fit oportet.Sed vt verum dicam,intus Sycophanta illealebar Arianum virus, cuius pratex- tumin Caluini ſcriptis quzrebat, Calumniabarur cr- go diſtinctionem perſonarum diuinarum nullo Scri- pturz teitimonio a Caluino probari. Nimicum pre obclitate narium non viderat, vel videre noluerat, quz de diſtiaQione perſonarum Caluinus tam alibi pal- fim,tum vers inſticur.lib.1, cap. 13. ſeR.17,18. ſcripta res liquit.Sed pergamus in inſtituto.
loban,ts.V.28, ExiuiaPatre: Hee locarro, inquit,dse ninam im Chriſto Virrutem nobs commendat : neque e- nimfirma in illum conſtaretfides , niji druinam ere p0« fent1am apprehenderet,
loban. 17.3, Hec eff Vita aterna,0t agnoſcant te ſolum Gerum Deum,er quem miſiſts leſum C breftum, Videtur
hoc modo Chriſte, 1nquirt lnterpres, ſibs abdicare Drurs |
mitalis 1195 Cr nomen, Siquureſpondeat, Dernomen ſi> wiliter Chriſto bt Patri aptandum eſſe, cadem de Spirits 1x [ante quaſito monebutur, Nami Pater tantum & Filiwe ſunt Gurnee Dee , ab bocgradndepellitur Sprriemy quod pereque ab/ſurdumert, Solutiofacilued, [i qui rarionem loquends attendat, quam paſiimin Enangeli Johannes tenet Chri/twe , de qua 1am ſupra tories adm ge leftores, Vt afſneſcere debnerimnt.Chriſizeinh 0171176
| for ma
Sr Sor 3, aeN.- 05 be
a V+ 5
[= oy N. -" e i <s,; SO
PET OT gb
-_
Lis. TT Cavyr VI. 5s farma apparens ,ſ«6 Patru perſona Derpotentrum, ef-
ſenttam C7 numen deſignate Vnws ergo Verus e584 Deus
Chri/fi Pater, hoc eft, Dera ile , ques pride m mundo Rev demtorempromiſerat, Vnicus eff, Sedim Chriſto reperts tur Dertarss bnitas & Veritas: quits idea humiliate fun 8t Chre/Fres, vt mos in altum encheret. VYoreo pernentum eft, tunc diuuma erm mazeſtas ſe profert : tune rpſe rorys m Patre, &7 totwe in eo Pater apnoſcarur. In {umma,ques Chriſtum 4 Pairs Diwmitate ſeparat , enum nondum agnoſert, qui ſolus eff Hers Dewm,ſed porries altenumſibe Denm fabricat. 1bid. F.5, Glorifica me gloria, quam habui apudte, &ce Inſigns eff,ait, locus,quo docemmr, Chri/fuum muns- me efſe nourt mm, Hel temporalem Deum Namſieterns fnuencs gloriauypſe quoqgue ſemper fuit. Adde quod m- ter er 7 Pairw perſonam manifeſ/tahic diſtintio tus tutur : bnde colliggtmaes, non modo xteruum c fe Deum, fed aternum quoque Des ſermenem ex Patre ante ſecu- lageniium. | lohan. 19. V. 37, Videbunt, mquem transfixernunt. Hanc locum Zachariz ab Euangcliſta in huoc finem citaride Chriſto dicit Caluinus , vt oſtendat, Chriſtum elle Deum illum , quiolim conqueſtus fuir per Zacha- nam, fibipecusa ludzis trausfodi. tlic autem Deus ominum more loquitur, ſignificansperinde le vulne- rati populiſceleribus, ac prztertim obſtivato yerbiſul
contemty, vtlethale eſtin homine mortali vulous, cut.
coreſt transfixum, Sicuri alibi dicitur , Spiritum ſuum mcerore affetum eflc, lam quia Chriſtus Deuseſtin carne manifeſtatus,dicit lobannes in viſtbili c1us carne palam fuiſſe impletum, quod diuina civs Maicttas (e- cundum tationem , qua pati potcrat, paſla fucrar a lus dais. |
lohan. 20. 6. 28, Dominmus menus er Dew mens. [n. hanc Thomz Confeſlionem fic annotat Calwnus:Ce- term duo ſunt hunms Confeſitons menibra.. Faterur Thomas, Chri/tum efſe Dominum [netm : demnde altts
Yes nes
# As Wl apy
- St. bd
Ls on aa ea A a a on NR ee ln oe EO Norm 6. bp.
DD 5 cons
ma Men: A NES et OR In nas _ , as: ' 6 - ws ky * apogee wy nay uy ” _ _ Sade OI wh p 4 y NN ” W9v\- . ayes mo Rogen ___ —_— % p mn . X : X _ 4 & nw L —_ a n we " 4 " a 4 Rs 4; l = 8 Ne rs an gp pe nav im, you mn aus 5 q = o ——ſ— +” 4 460 9 I - _ __—* ane " 9 tf X Y A 5. opkcand3-a we - nll #4 4 - __—_ wk I ” ” Y . " 0” "WO F Py +27 co SD What en ob NE = oY = "y —_ - 4 * A 1 n : -» w_ +0 a paw. Ow he COTE ” £ bg DBAs EI ORIAAYS ane or ned reac ec > 109 » 4 « ig. : = \ +4 4 my 3. as dap; wb 1-0 a ——_ < - a = SGGDY.c ons AEDs ogy Pls gg a Shree io Fay j _ Oo che —_— : moon . a ors hn wot _” _ - eps rt "_ Pn Y » pon; RE __ _ : a. __ we *. - 9-npnenomre " we - ane rt gs oxy hatzatls cage oi —— —_—_ - wg nut —_— wry ps h_ rags en tiind ——_— - Rm * a Z _ 4 4 wy , Py "x - p* ” 7 = N g oa 0s . AS - erect er on pin on += RA bat op _ ln Ro—_ tne ook he = __ c— FA ene deed Ks MG _ WES oe dots ines aw» pens. ory ee Os. eco _ ” p oth «ion ne mt - " 91-5 SeaihaCome etc gs A Mr ; pre ow - hs eos Ps fr n ret 1g ro -_ he
= x om
9 —__ ew nr ys > __ ys 9 NE Out ar fe Ares p< ——_—_ ® - _ —_ as =_ ” Kms ape as qr + [0 pry 4 " <a . og 95 yy. wht Bos prey pes a. pt
_—_— ES - ” ons Den" + th Uh k
44-2 is IIS ep oe TOs gow Wh =
PR _; ps
nigh nan
ra eps
or EN IN WEDIPE: Y OT SEES _ poco = ED ns 9 ey SG ag gs As Pe ea yg amen
65 CarLyimvs OrTrmoDoxyvs
conſcendit, ac Deum quoque nominat. Scimm quo ſenſy tribuat Chriſto Scriprur Domains nomen: quis ſculicel conftrtutus cft a Pa r- ſummuts moderator , quismpera ſno omni contimeat,uoram quofletaturomne gen: qm denique [i fit Putri Crcarrum im mundogubernando, ita prepree Domints nomen 1m enum comperat, queatenuis Mee diator eff im carne manifeſtatiun, © capur Eccleſie. Sed Thomasex quo Derum apnoni,ſtatim enehitur ad xtcr. nam cius Diuinitatem, &+ merero- Nam ideo deſcendit ad nos Chriſt re , er primum quidem exmani!es eff. de #ndecollocaties ad Patrtsdexteram,cal: terre, domines wm 0bt1nut, vi nos ad diuinam ſuam&ty Patruploriam ttoleret. Ouare Gt fides no/tra ad aternam Chrei/ts Ni< wrnitatem peruentatgminmmufrers eporrer ab ea notitig, que propror ef Cx mages factlis. lta Here ab co drftnm et, a Chriſto bemine nos dedues ad Chriſium Denm: qua fic gradatim preficit fides noſtre, vr Chriſtuum mn rerra apprehendens natum inſtabulofſuſpenſum im eru- ce ,adgloriam reſurrettions irarlcat: acinde tandem ad aternam ems Vitam er porentiam,in qua refulget Drumacns Mareltas-Ettandem : Quare Vn hic locus ad refellendam Ary 1nſantam abunde ſufheer, Neque enim duos magimars Deos facet, Adde quod ſimul hte exprimiturperſone vnitas in Chriſto cum 1dem © Done & Domini Vocatar. lid. V. yt. Hac antem ſeripta ſunt, Greredatu ,gqned Teſs eff Chriff #9, fiizus Des, Inhoc etiam dicto lucu- leerum Desrars Chrs/ir documentum obſeruans inter- pres , Cam , inquir, Filij nomen Vnrce im Chri/tuum competat, ſequitur non adoprione eſſe Filrum, ſed natu- 14. Ouare in hocnommecenieaneter xterna Chriſti Di- uiaitas Zrcerre, qur Chri/tum extam luculentss doca- ments , gue mm Enangelio exſtant, Deum non agneſcit, gra cecurtt mplens lace, ne Solu quidem 4c 1erre 1n- F15tu dignue ef, Hzcvirille tanto zelopro gloria Chriſti ſcripher, ve xcs fit plane miſcranda, cide fide iam litem. mouert,
Quid-
ferlicer mperis NE:gm18 o, Hes #85 Mee Te. Sed d xtcr. cendit ef. dee 1211100 orram /Þs Di< Ord, is Frems em : 14079 198 2 OY H= ndem fulget locus Vegue 1 hie Don!
,qnod lucu- IAter- [Fram Valk 1 Di- docut- efcit,
4 173-
ar, ve ucrt,
luid-
v0/enſa |
Lis I CaryrT VII. F7
Quid-niergo ſimiliter dicamus, ſycophantas illos, qui extottamg; luculentis documentis, que 16 diuints cius Commentarijsexſtant,Caluinum Orthodoxum tuille non agnoſcunt: quia vel cecutiunt in media lace, ve
quod magis dolendum eſt, petulanter ſfurdo maledt- cunt,ne Solis quidem, vel aeris viura dignos cle;
CaryTt VII,
Idem porro teſtimonys ex Commentarijs eiuf< dem D.Caluinim Atta Apoſtulo- rum demonſtratur.
[ porrd Commentarios D. Caluim in Acta Apo-
ſolica perquirere libeat, paſlim etidm eteraa Dis
uinitas Chriſti & Spiricus fancti orthodoxe rradi- ra & defcala comperictur. Ex multis ſufticiant hc pauca. |
Attor,2. 33, Dexteraergo Der exali ares, Er prom:if- ſfoone Sprrarue ſan: accep!a 4 Patre ,ecffredit hoc, quod nunc videts 7+ andre Hiclle: Oz0d diciitzer 4 Patre_ empetraſſe,im Medratoruperſonum compertt, Kirun eximrette dicatur , quad 4c 1pſo miſerns Chriſtus Spiri- tum, 7 4 Patrey, A/es ip/ſo matt, quia Xternuselt De- us. 4 Parre, quia quatenms homoeit,4 Paire accipits quod in nos transfundat.
Adttor. 1, Serſwn 0. Vi/ee eff ills Angelus Dominr, De boc Angelo Lnterpres ficait: Cum aperre pronunciee bic Angelus , ſe Denmeſſeaternum ,qui ſalts eff , o on que 0mne ſubſitunt: neciſſe eft hocelogrum reftrin= gere ad Der efſentram, Et mox: Sed quando poſit 4 dicit Lucas, huenc enndem fuiſſe Angelums, cums anuſpucys & datir Moſes populum liberawu: 57 Panlgs i. Cor.lo. 4, Chri/tum fuiſſe Ducemillum,pronunciat:noneit; quod 1am mremur , Angelum /ibi ſumere , quod Vnius Des Propruem eft,Statuanmm tag primo locounilam abint- T0 Is wiſſe Des communicatstonem cum hominibe , 11 per Chrybum. Nihoel enim nobw mm Deo , nil 44/it
AMcdi4-
58 CarLyinys ORTHODOxXVS
Medrator qui illaum nobr concilier Ita hic locres xterngy Chriſti Diuinitati lrcwelentum reſtrmonium reddu , o3 ciuſdem cum Patreciicntiz exmeſſe declarat, Aft.g-v.3. vbiP aulum in viarepente circumfulgu. rTauitfulmenecalo: Chriſtum co ſuam Diuinitatem & diuinam potentiam Paulo teſtaram fecille dicir, 1bid. $,14-ex co, qudd Eccleſia Chriſti nomen inuo- care dicitur,clare probari Chriſti Diuinitatem ſcribir, Ador.:0, v.28. Dotrinam devnitateperionz Chri. fti & Communicatione1diomatum breuiter explicans, ex e£0,pDcusEccleſeaſangurme ſuoredemiſſe dicitur,de- monſtrat, Chriſtum hominem eflſe Deum , & ca phraſi clarecxprimiperſonz vritatem induabus naturis, ne ipſum duplicem fingamus, quodolima Neſtorio ren- tatum fuit, neq; ramen dudrum naturarum contuſio- pem imaginemur, qualem inducere conatus eſt Euty- ches, vel qualem Hiſpanicus canis Seruetus hoctem- pore fabricauit , cui Deitas Chriſti nihil aliud fuitr, quam humanz narurz ſpearum , quod ſemper in Dee lucidum fuiſſe ſomniauit, |
Diutuitarem Spiritns ſanficlart afleridicit Actor. 5.4,cum Perrus Ananiam arguit, qudd mennirerur Spi- rituiſan&o,poſteanon hominibus,ſed Deo mentirum afhrmar.
Sedlongeilluſtriſſimum documentumeſtillud AR, x3. 2, qudd Spiritus ſanus fibi Paulum & Baruabam ad miniſterium ſeparartiuber, Qurcquerd enim, inquit, zergiuerſandi carsa objcrat Macedonins cum ſuaſetta, dinine tamen Spirituseſſentieclarius hic hebemns ele« g1um, C7 folrdins, quam Vt eludspoſorr. Nibiimage Des proprizem eft,quam vt poreſtate ſua ex imperto buus Ec. cleſiam regat.Atqus boc rt1 z5 (ibs Gendicat Spiritns,cum mbet ſibs Paulam er Barnabam ſegregars ,t ſmo nuty Gocaros efſe teftatur. Certe mutilum C7 capite rruncum Eccleſia corpres faters neceſſeef?, nili Derm agnoſermmus, qur ſuo oma arbiirioconſtarut , quipreficir ils Dotto« Te5,9us progreſſns ems & ordenemmoderatur, Sig erram
gofea
* "Wy. We a os ORs R Bt 1H: I Ts, © new i - 23
%
Lis. 1 Cavvr VIIL 59 Joſteacap.ro. 18.im Panliconcione habebimus, Fprſcopos omnes 4 Spirituſantto poſitos eſſe, qui Eccleſiam gubere nent, Argus nemolegitrmus Eccleſia Paſtor,codem Pans lo teſte, niſi qui 4 Deo Yocatus et, nec ult4 nota Deus Pſemdopropheras deſignat, quam quod ipſe eos nom miſe- rit. Ergo Spiritumſanitum vere Deumeſſe collegrmmes, cmms authoritas ad eligendos Paſtores ſuffictt : & cnrres
ummum inilis creandisrmpermmuett, Quod iremenx leſaie Serbss confirmatur:; Etnunceccelehovab mifir me & Spiritus cius. Norandumpraterea , quod ſit perſo- na Verem Deoſubſeftens. Nam [i Sabelly commentiem admittimus, quod Spiritus nomen kypoſtaſin non de(s- gnet, ſed nudum ſic Eprtheron: inepta &3 abſurdaerit lo- cxnt10,qn0d Sprritus ſanttus dixern:mepre etram leſarad e1fſcriberet Prophete miſSronem,
Cary Tr VIII.
Demonſtratio ex Commentarijs in Epiſtolas Apoſtolicas. Ccedamus deniq; ad Commentarios Epiſtola- rum Apoſtolicarum , cxiguos illos quidem 8& conciſos, fi molem voluminum ſpeRes, fed ma- pnos valde & prolixos,fi tum accuratam ſententiarum caucleationem, tum dorinatum indeelicitarum co- piam, quas tamen, ne prolixitate ſtudioſos detinerer, indice portius digito intendit; quam perſequitur, ob- ſerues: quos proinde yna cum aliotum intetptetum ve- rerun & recentiotum Commentatijs fuſioribus , vt ablq; faſtidio, nec abſq; magno frutu haftenus mani- bus verſauit Eccleſia: itadeinceps vetſabit, leger, & ce- lebrabit tora poſteritas, cum ſycophantarum chart in Chriſtum & yetitatem contumclioſz iuxta Potram at: Delatzinvicum vendentem thus & odores, ErPiper.& quicquid chartis amicitur ineptis«
Rem.1.9.3, Paulus Euangelij (uiſubicftum conſtis tuit
AEGIS ry IH DH 24 .
Ne DET”
OT EINER
—_ EC TY
opt bs , OT 4 $.> « Ws EW Jo — -" "on fey ohm nt LS oe» 6 are Ap Eo L, 2 tat bop: SY 4 pee pg oo. 2 wag won as T tes mn 077 Is _ be aq M ”
OWEF SIT le ae} \ — N
CA A OE IE AE ESE INES pa WO 4 ng de 249 7h 99 4-- OLINGS
* acting tv box ye eres
a og wee + a
Oc 7 9 err dee? > = = ET SEED CCI
- <4 - $04
mo
I ee A, Art Na Wap oene Pe” 9p
OL LES ts A 4 ER a SI _- bas 646.
TINY
tne - a—_ - r-PUPO nee» <A _ - BSI an S EF 1 DIO ts Ren ee peo Ems ras + +, nee
£5 Carvinvs OnTtHopoRys
tuit Filium Dei, factum &e ſemine Dauidis ſecundum carnem. Quid hic interpres dicat , oper#precium eft annotare.Dxo /rent,inquit,w Chriſto querenda,que [2- {ute im 13/6 reperramws : Diuinitas & iumanitas, Diuis« nitas 2 fe corrmer porenna, mſtird, vita, queper buma- nitatenoby commmitantnur. Ouare viruny, in Enangely
ſumma nomimatim poſart Apoltolus, quod exhsbitees in
carne Chriſte ft , o 1m eaFilix Dorſeeſſe declarant; quemadmodicy lohannes,poſtquaſermone ofſe carnem arxerat, ſubinnxt , exſtiiiſſe plorram , graſ; Vnigentrs Filg Der m carne pſi: &r poſtea addrr ſecundum cars nem, Erantelligamuw ipſum habere alrguid Carne (upe. rim, guod atiulerit ecalo, nou antem a Daude ſrem+ fer, nempe guod 7720 x ſubper de glorta Dertattis. Porrd his Gerbes non modo Veram carnss e/ſentram Chrifto afc erit Panilus, ſed bumanam in eonaturam a rarnime clas re dittmpiunt: ath,itarefutat npium Sernets delirizam, 947 Carne: af finxit Chriſto ex tribus mcreats elemen. Fs compoſer an,
Roms- 8, V.ll» St Sp1r1'u er, qui leſam ſu ufc: crtanitd mor'us,tc. A ſerpſocerte acpropria Virture, ait lnter- Pres, Chri/tts reſurrexit: Sed quemadmodumypſolet Pu- er1 tranſcribere, quecquid m /e drume Cirturu ef: 114 Apo/tolus non improprie ad Patrem tranſiulit, quod fa. it Chriſto maxeme proprizem opres Drnmnutargs.
Romany. V.5. Ex quibus eff Chriſtine ſeonndum car> nem : Deus benediftms in ſecula, exc. Preclarum hoc Chtiiſticlogium his verbisenarrat: Porro hic habemui snſ/eynemiocum, guod itradue im Chriſto nature diſtin- grunts br ſimul Gnrantur mm ip[am Chrifti perſon ans Quod enim dicat , Chriſtum ex Iudew deſcendiſſe, eo ded clarat Verieis Humanitate Particuela,ſecundum cate nc 944 addita eff, denotatupſum babuiſſe liquid carne
Juperines:Vbthabetur apertamter humanitate ex Deans
nitate diſtintro-Vtrung, Gero demu conimm grr;0by drcets £24677 1pſum Chriſts,qu: ex ludaes ſecun dum carnenatm
e#,offe Deiainſeculabenedifti, Notanduprateres ef,
hoe
Lis. 1 Caryr VIII. Ex
bor elogrnem non nit in Tuum aternumg, Deum compes fere. Vnium enim Deum alibipredicar,cur debeatur 8- ms honor & glorra, Quer h:c membrum abrumprunt P; reliquo contexta, Vt Chriſto eriprant tam praclarums Diuinitatis 2e/{s-monimm, nimmimpudenter enplena lu- cerenebras obducere conantur ; Plus quam enim aperts ant berba: Chriſtusex Iudzis ſccundam carnem , qui Deus eſt benedictus in ſecula Nee Vers drubrro, querrs Panlus , cn dificrlus enum Hrgenti ſcandalo luftacrat, mentem ſnam conſulto ad aternam Chriſ/igloriamexs tulerit: neg 1d tam [una Vnis Canſaprinatim, q10419 ve wigs ſno exemplo animum ademergendum adderet. Rom, 14,V.it. Seroptumettentm, Vino ego, dicet Do- minut,mhi fleftermr omne genuygzyc. Interpretis anno» tatio fic habet: Efferram 1m/ignus locus ad ſlabiliendam fidem noffram de ztcrna Chcaſh Diuinictate, Deas enrm lela. 42.ts eft, qui ullic logurtter: & Dew lle, qui gloriam [nam al- rer;non conceſſurum ſepronunciaut, Rom. 15, $6. 12+ 1n 1pſo gentes/Serabunt, Spes in Chri- ftam,aitInterpres,te/trmoninm ef ere DiumuUatu, 1. Cor 1, V. 2. Caaim omnibus, quit inuocant nomen De- min noſtrs leſu Chriſti Hicille:Nota etram,quod Chri-
fum drcit immocart alidelibus , 9m erucs Dinimit as Come
probatur:cum Vnum ex primiu dium: cultus teſtemonuus
frrmmocatio,
SW
1 Cori4.6.16, Templum Des eftis &> Spiritou Der ha- bitat im obs. In hoc, inquit, loco habemm clarum reftt- moniam ad aſſerendam Spiretia [ants Divi aitatems Neque enim ſicreaturacſſet,aut donum tantum,effice- retimnobuhabitando:Vtiemplum Des eſſemu.
1.Cor,10. v.g.Neque tentemmus Chriſlum,quemadms- dam,crc.Rurlus ille: Locus hic rnſtgnu ef? de arernitate Cbriſts.Neque enim Valet Eraſms caullt, Netentemmme Chriſts,ſicxt quidamillors rentauerwunt Den, Nam Des women {ubaudirinmucitcoatu. Neque vero miry eff;
: Chriftum Gocars Ducem poprls 1/raclitics, Srew's enem z . #1/iper enum Mediatorenungquaſunpropiitme fart Dems:
Ha
yr cl APA apts, ey es ere raerge
SIR waits che hy
_ pan Woe $ er REI
COT __ ms oe A M—_——— k __ - ore - OT Rm OPS Fg ER er rn OR ET Y 5 paldoje, gh "PAO/W81' +. ct i: 4 On any n * _ = ”
- TIN "I00 p , Nv wee ITT CIR ” 4 Go mapa tae HAR
SOR es wot.
ee
- j#t agg 6 lr + $9 news" M 4 7 4 CO OC CO EP FACES : of vrnots 4
ene 5 Ys Mr vets
Met
* + Ons
Ne RIES _ ag
31 Carvinvs OnTHODOxYS
#:4 rullum beneficium, niſi per ers manum exhibuit,
Dernde Angels, ques Moſy apparurt primum C7 qui th $1nere ſ-mper adfurt popule, ſepries nommatrr ichoua, |
Stutuamns ergo; angelzm lum tilumum Dei fuiſſe, $477 trenc ſuiſſe Eccleſie direftorem,; crms erat caput, Quoed ai Vocatulum Chriſtt , quia notutronem habet hun anenaturecongrueniemstunenondum guadrabat Filto Det, fed ill per communtcationem propriet atum rributar:ſicurs alibi legiimus: Filium hominu & celo Fe. »2//e.
i. Cor, 12. $.11, O-7ntaber ef freer Gnus Eridem Spirt. tns, diſtrivuensſeorſumcugue; prout Hult,l\lultre hoe
$0 ger
eſt documentum Deitauis $picitus ſantti. Caluihuser- ;
go nortat his verbls: 14 dium Sprrities Goluntas rribuns rur, i quidem cum emperto contmnntta: hanccolligere lis re/, Sprreean vere & proprie Deum elle.
CGalat4, V*4 Miſer Dems Filium ſuim, Hic,inquit [fie
rerpres,panucs Verbes miilta complexus eff. Filmm enim, qu miſſus eff, ante frirſſe oporter: Gndeprobatur xterna eius Diuinitas.Chre/tns ergo Felites DerefFecelo miſſus, Erndem dirt fallum ex multere; quia naturam uo: firam indus 1ta: gntfical 1pſuin conſtare disabni ny turH;
Philsp.2. 0.6, Orc cream eſſet i in forma Der,&xc. Placet etiam, quidi in huuus loci, quem hodie Vbiquitatij non mints, quam Arian! deprauant, explicationcm Caluis uus dicat,adſcribere. Porroait, ax hes Verb clare uf[:rs #ternam e10s Divinitarer,qu nor Vider-prorſus eff the
eu5, Net jatrs Serecunde Eraſmus, qui 14m banc lotim; |
nan altos limileseludereſunu cauliu conatier. Faterur ridem Vetque,Chriſtumeſſe Denm:ſed quid me ticuat orthodoxa ems confeſ$10, ſiniills Scriprure autboritats wulcriatur mea fides? Fateor ſane, Paulum de driving Chriſts efſentia non fatere mentronem: ſed non ſequirur proprerea; quin locus adprofligandam Arranorum im. pretarem ſufficiat , qui fingebant Chbriſtum Dewim cred.
tun & Paire minorem ; tonſrubſtanitalem negabant; |
a hs; & TE P
L 13. I Caryr VIII. 63
uh, © Whremmaequalitas cum Deo ab/querapine, nif5 in (ole 1 efſentra Der? Manetenim ſemper idem Dems,qui per lee ua, furamelamat: Vinoego, nondabo gloriam meam al» & tcti. Forma figntramſignificat, Sel apparentiam, ot Ful- ut, pologuuntur. 14 quoque fateor : (ed anexira Deum res bet perietar tals forma non fallax neque ementita! ſicut bat © ergo 4 [u45 Darturibus: cogmoſcernr Dems, Cr opera enms tes mm furmontaſunt eterne cizs Diumtaits. ROM.N ve 2.114
Ces ; rive Drvana Chrillr efjentiaprobatur ex Chriſts Mates * flatezquam equalem cum Patrehabebat, entequam ſe-
rhe ipſum humliarer. Mihs cerrenc omnes quidem Deaboli OC banc locum extorgneant : quiain Des birmiſS umiinm eff ot- argumenium agloria ad eſſentiam,qie duoinſeparabi us Htiaſunt. |
1/0 1b1ds$.r0, Omme genz fletatur, Hinc rurſus colligit
* Jnrerpres, Chriſtum eſle Denm 1{nm aternum, qui per f- Iclaiam locutus eſt.
m Coleſſ2.$. 9 10, Qndd Paulus dicit: totam plenitugi-. 04 nem Dcitatis in Chnito habitare corporaliter: Calui- ws, nus interpretatur, totum Deum in Chriſto efle, mani. 0. — feſtari, inveniriefſentialiter, &perfetamillam Deita- dhe tis cſſcatiam, quzeſt in Chriſto, in hoc nobis prodeſle; rtineonos quog; perteQti ſimus,
et 1, Thef].3. v.10, Deus Pater & Dominus noſterleſus on Chriſtus viam noſtram dirigat ad vos. Hic etram notan. Us dum eff, ingquit, quod ceaſdem Chriſto ex Deopartes PILE "rs gnat , vt cerre nthsl bonorum nobupraſter Pater, quam TY per manxm Chreltie Sed cumita de Viroque pariter las m quiter, communem Chrijts Dininuatem ex portentians ur cum Parreeſſedocer.
wy 2. Thefſ 2.9.16: 1pſe ateterm Domenres nofter leſws Chrs« is friucy Dew ac Pater noſter conſoletur corda Veſtra,ere, 4 Rurſos ille: Qued opus maxrme drwmun Chriſto adſert- ar Gut, creummidifferenter cum Patrey facit ſummorun mn. "fonorem anthorem ; Vt nobss co luculenter probatur
#Diriſti Diuinitas: 2/4 4d7mronemunr , non alter obiiners 3* poſſe quicquam 4 Dev, ni in Chriſto ipſo quaramee, F I. T979.
Notetit Vbiquit&s r1j Calui- nomaſti-
cs.
"* Wh ares Wer PEER > Ce ERR A COECSENSINE s boy F 7 , wa TIE _ _ bare ee De er ER os — _y pre ntren Hng
C4 Carvinvs OrRTroDoOXyYS
1. T1+2, .s. Pnzs Mediator Hei & bommum, homo Chrifes leſus, Homimem dum predicat,ait Caluinus, non negatelic Deum: ſed cam Venculum notare Heller woſtre cum Deo contmunttwns , humane potites nature memmit,quam Dinime,quodſedauloobſeruandum et,
1. T1moth,3.v.16:Dewms mantifeſtaris eff incarne. Hic etiam Interpres orthodoxam de Chriſti perſona do» Rrinam breuiſhme colligens, &rontra quoſuis hare. ticos hoc ſolo teſtimonio egregie munitam oſteadens: Non pornat, inquit , mags proprie de Chrijts perſona los qr, quam hy berbss : Deus manifeſtatuseſtin carne, Nam primo diſertum hc teft1monium habemus vir: «ſq; natwreVerumenimnPDenmer verumhomene/imulpre- nunciat. Secundo notaturinter duasnaturas diftinitne: cum hinc Vocat Den, mae manifeſtatum um carne pon, Tert10, vnitas perſoue ſipnificatur,cum Vu eundey, «ſe tradit,qut cum Dew efſet,manifeſftat® furt mn carne. 1s hoc Gno teſtrmonio beratrorthodoxe fides 4duer ſus A rium, Marcione, Neftorrmm, Entyebe egregre munitur,
Tf t, V. 13s Exſpettantes beatam fem er «pp rites nemplorie magns Des &x Sernators noſtri leſwe C brifts. Hic Chriſfum Magnum Deum appellaii Orthodoai dicunt: Arianinegant. Hanc lirem Caluinus pro Or- thodoxis dir1mit, & concludir contra Arianos {olidiſht me , Chriſtum efle Magnum illum Deum , his verbis: Porro dubium ef,conmmeimne bac lepends fant Chriſt
Magni Dei & Seruatotis: a» Verode Patre & Filiodife | euntim. Ariant buncpo/terrorem ſenſum arriprentes, © probare mde conats ſunt, Filrum «ſe Patre minorem:
gura bic diſtinAtonucanſa Pater 4 Parlo dicitur mas mws De®. Orthodox: Eccleſia Dofteres Vt obirneret ads tu busccalumnie,Hehemeter cotenderat, brrag, de Chri fhopraedicare. Veribreunm er cert refellere licer Arte «n05,qua PanlP derenclationeglorizMagni Der locut”, moxChreſts adiuxer,9t [Crremw rm hus perſona fore Al gloria renelatione: ac 2 diceret, Vbs Chre/tis apparuer,
enwepatefatium nobr irs Diuinz gloriz magnitndene, Hebr,
TE —
* + —_— ; Ly
*"DAI® 1D
-
Lt». T1. Cavyr VIIL. CG?
Hebr.t V.z. Per quem ettam ſeculacondedit., Per Filt- am, inquit Interpres , crea/m ef mundiu, quatenue 4- rerna ef? Der lapicntia,que 072114 erm opermum ab intro dreftrrx furt. Atg, hinc colligtmus C briſti zrervicatem. Furſſe enimprins oprriet, quam per ip/nm mundus crea retwr. Quod ſi direturntas remporrns gueritaer, null mm- wenrietrur Prencipin, Neg, hoc derogat erm pere/fatt,quod
ipſum dicatuer creaties mundns , quaſi n0 1pſe creaues rit-Hac Sſitataeft loguendt ratio, Patre Vocars Crearore: quod ante quirbuſdalocs additar, per S1pientia, vel Ser- mone vel Filia: p-r:nde bale, ac ſi ip/aſapiertacreatrix wommarerur, Sed mmrereaperſonalu diſtin notatur, . won rantum reſpectu hommn, led Ot eft 1n Deo rp/0, inter Patrh ox Friiwm. Fnitas ergo efſentie facrt, Vt quicegurd eſſentralern Deo eft,tam Patri quam Filto coperattDemme de V1 ,quicquid ſimpliciter Deo coperet, vrrig, ſee Commne: Sed hoc no tmpedst, quim trig, perſone ſua ſit proprietars 1brd,%.z. Our crm fit ſplendor glorie & charatter ſub flantrie eres,cre. HacdicitInterpres, partim dediuina Chriſti eſsEtia, partim de ipſo carne induto pdicari, NA qvocarur (pledor gloriz, & character ſubſtariz, Diui- nitatiseſſe propria -aliaad humana quoq; natura per- tinere: omn1ia tamen ad comendanda Chriſti dignitatE eſlc polita:Splendore & charactere ſubſtiriz Patris,vo- cariFilia, locutionetranſiaritia.quonii de tanris rebus tamJ rec6ditis nihil pofſit dicynifi fimilitudinea crea- turis (umta:proinde no efle (ubtiliterdiſpuranda,qua- licer Fili?, qui Vn4cxam Parreefſentra haber, ſpledor fit cxilliusJaminerefulges:liceſle cogirandu,gloriaPatris nobis efleinwmfibile, donec in Chriſto refulgcat,& ided yocati Charattere/#b/*41r4,quod Patris maicſtas fitre- c6ddita, donec ſevelut inimagine impreſſam oftedarin Filio:Neq; enim hic fimplicicer Apoſtoln velle tradere, quid fimile int® habear Pater ci Filio,ſed agere de ma- nifcſtationeDeiper Filia, & zdificarevelle fide noſtti cun fruQu, vt diſcamus, 6 aliter Dei nobis patefieti; gia Chciſto,gawuzac crgo bic nihil aliud fignificare, E 2 quam
Yeung ——_—— a 4; &inpt7 = 2p;
te MES: AMP Nangos 9.4660 * 5 phy pee: Ty OG
L —_ 5 * OM in 1g es ang. * _
4 TOES 0Se ah MT et Bs 15.
tee ti ES an, RE OD * » t
ewes p12
eY ==
* cd eva et ou ee ee _ N OIEY I Rr yt
66 Carvinys ORTHODOXYS
quam lumen viſbile,aut refulgentiam, cuius oculine- ſtri fiat capaces: Er zze#xTig@ nihil aliud, quam viuan formam occulrz ſubſtantiz. Nomen vnz5u5 ( quod ipſe yertit SubſtantiamJiuonudicio non eflentiam no- rare, {cd perſonam : quoniam i!lud ablurdedicercrur, Dei eflcnatiam in Chriſto impreſfſam efle, cum eadem fir & quidem /implex Verriuſque efſentra:atq; in hac (i. nificatione orthodoxos Patres hypoſtalin viurpare, ve triplex in Deo fit v775zos, vnica vero gna:Et Hilarium paſlim Latiium nomen Subſtantiz pro perſona acci- pere: Arianosquoq; & Sabcllanos ab Apoſtolo fatis hic confutari, cum Chriſto vendicat, que ſolius ſuat Dei, &ſimulduas in Parre & Filio diſtintas hypoſtales potat: Item,hinccolligi,Filium eſſe ynum cum P arre Deum , & proprictate nihilominus diſtingui : ita vt ſua cuiq; ſubliſteatia conſter. 1bid. $3. Ad Filium Gero: Thronws tus 0 Dev mm (6 ceulum ſeculs, exc. Biccontraludzos varic cauillantes Pilalmiditum, ne Chriſtum eſſe Deum agnoſcere co- antur, firmiſlime demonſtrat Caluinus, erfi fatendum fit, de Solomone hunc Plalmum fuiſſe compolitum in- ſtar Epithalamij : ramen negari non poſle, quod hic re- ferrur, mulrdelic excellius, quam vt in Solomonem competat: ludzos modd contendere, legendum eſlc in
Genituo: Thronzs Der,pro Thronus tuus 0 Deus: mo- .
do fingere, ſubaudiendum efleverbum, ab:/1477: mo- do cauillati, nomen E/ohz2 poni hic Angelis & Iudici- bus promiſcuum: Sed hec eſls meracffugia., Nam' cer- tumeſle, Mefham vocari Deum:nomen E/o»zm nul quam legi vni & {impliciter attributum, nifi ſoli Deo: Przterea vede voce non pugnet, nullius tamen Thro- num in perpetuum ſtabilem predicari, nili ſolius Dei, Proinde Regai perpetuitatem reſtimonium cle Dewey nifatts,
Hebr 13. $.21. Per leſum Chriſtuem,cus gloria im ſecus ls ſeculorum. Hic cam Relatiuum ram ad propius,
quamad remotius antccedens referri polle videatur: Iater-
T3 No”
DUMNS®:" 5; a a RE Fae
ah. IE
Lis I CaryrT VIII. 67
ſnterpres, Clanſelam banc, inquir,C ul ploria,ed Chre- wm libenter refero, Ouum aurem hic rribuat Chriſto, wod 11 ſolum Deum comperit, lucnlentuem hoc mode te- ffrmontum reddit evus Divintati: quanquam /; que de Patre malitinrerpretars, monreprgne : alterum potius ampleftor,quia minis eff remorium. 1,10h. 1... Quoderat ab initro. Hac Particuls , in- quitidem Interpres, ad Chriffs Diuinitatemprocul drus bro refertur. Nequeenim ab enit10 erat Deus mm carne manifeſtarus : ſed =, qur ſemper vita frurt Cx aternws Des ſermo , inplenitudine temporum homo apparuit, Rure ſum que ſequauntier de rninutn C7 pailpatione manunm , maps ad bumanam naturamſpettant. Verum quia due nature perſonam Vnam conſtiinuunt , &r Vnus eff Chre- fue, quia Patreprodyr, Vt carnem noſlram madueret : merito Apo/olus enndem ex ſemper fwrfſe mmmeſibilem, Cr poltea Viſumeſſe, communnter predicat. Onorefells. tur putidum Seruettcanillum, Gnam efſe Derttatr na- turam C3 e[jentiam cum carne: adeoque berbruum in cars nemiransformatum, quiaule ſermo Vinficus imcarne Viſes fucernte Memimerimmus ergo banc aſjers Enangely dotrinam , quod #5, qui im carne Vere ſe eſſe Des Filraens probantt, acpro Filio Der funt agnitues, ſemper rniſiblis fuer Der ſermo. 1.lohan.1.9.22. Ouueft mendax, niſi qui uegat, leſrame efſe Chriſtumt Hic eff annchriſtus,qns negat Patrem ex Filcem, Non poſſum, quin huc adſ{cribam ſentenrie huius interprecationem de varia Chriſti negatione,
Quod Cerinrbum, inquit Caluinus, of Carpocratemno-'Cerinth?, tart Veteres exiſt mant, facile recipio. Caterum Chre/?s Carpocra- wegatiolate patet, Neque enim ſat ef?, One berbofate- tes,
r-,leſumeſle Chritum mr tals apno/ſcatur ,qualem eum Pater in Enangelio nobizoffert. Duorfts ,quos no- mimaus , Chriſte trtulum dabant Filio Der: ſed purnm
fimgebant haminem, Sicuti ſunt aly ,vt Arms, quis Des Arius. womene illum ornantes, aterne Diurnitate ſpolrabant, Marcion.
Marcion [efirmm be nm rs fare ſommabat » Sabeltins Sabecllius.
E 3 wihil
And Mc ro GPS A i 9-0
a. bx. Mee
Felagius,
Papiſtz,
-63 Carvinys ORTHODOxXYS
nihil a Patre differre comments eſt 1llt omnes Des Fils 4N negarunt: :qQuIamnemoecorumaentegrum Chriſtum (in- cerc agnout:(ederus Veriratem JHAantum imſeerat,ad. wlterantes, 1dolumpro Chriſto ſibrfabricarunt. Erupit deinde Pelagine,quit certamen quidem non monebat de Chriſti efſentta, , 9ren2 berum Dewum er bownmem ee cd. cederet ſed 10th fere ers honorem 1 nos transferebat, Hoc Hero eff Chri/Fnm 1m mbhuls redigere » C86293 C1064 fr ae
114 & Vis aboletur. Sic Papiſte hodie liberwm arbitrium |
gratis Spiritu ſantt opponentes ,partim [nſtire © ſas lutu locantes in eperum merits, imumeros ſibs Patros nos imagiuantes,per guos Deum proprtinm babeant, fitimm neſcio quem Cbriſtzem habent: at Vinam genu- mmamyg, Des amagimem , que an Chriſto lucere dcbebat, praum ſur comments deformant , Virtutem eneruant, of ficirem obruunt cx perwertunt. Nunc Vide mus negari Chriftum, quories, que babet propria,thh detrabuntur. Et poſtca://erumm dico,non bic agitari/ubtilem diſÞus #arionem de aterna Chriſts efſentia , quam voam cum Patrc baber: Abunde quidem ad cam probandem ſwf fi eat hic lacus: Sed lohannes ad fides praxim nos Gocat: nempe, quis Dews ſe rotum nobs im Chriſto fruendum ded, fruſtra alibs quart: Sel (ſi quis malit Clarins) que ' 14m 1 Chriſto habitat totaplenituds Drnamitatr, ex- rr4 exmnhileſſe Der. Vade ſequitur, Twrcas ludeos & | fimiles Des laco merum habere dolum,zxc.
Ag = W s Pr. WR
£
Johan, 4. V2, Omnia Sparitnus, qui conflietr leſam - Chriſtum in carne benyſſe, ex Deo eff, Hic Interpres: | 4 Caterrem JRENNERCY 1171068 , qued hec Confeſ$10 contimedt, 4
Nam cum duct Apoſtalus, Chriſtum Veniſſe: hinc collegs- ©
mm, prize fuiſſe apud Patrem: quo oftenditur xrerua -
e1us Diuinitas. Cz- dicet,Veniſſe in carne, ſignificat car- nem immduendo Verum hommem effe fattum, emſden wobr/crm nature vt fater noſter fierer : niſi quad 4b 6. wn Yitio & corruprela furt immune. Poſtremo cum d- or veniſſe,noren da eff 2arnentius ers canſa.Neque ens.
tr/traa Paire mifſiee eff. Hine pender of fcium Chrifl |
oc Vir
F
\ F
L1isy, I CAvrvrTVIIL. 69
ac Grrtue. Ergoquemadmedum heretics Geteres ab hac fide excrderint partiim diiunam Chrilts naturam , pars tm humanam negando: ta bode Papite, licer Chri- um fatcantiuer Dem ac kommnem,minimetamencons eſfronem banc retinent,quanmrequirit Apo/tolus, quiere Chriſt tom verrate ſuaſpoliante ltem , Vbs liberim arbs- Irilh,opers me! 1ta,/rtiios emens farcefa Arenes,/anttors patrocemsa flatwerunt,quantalr Chriſto reſidwen manor : 1.lohes. $.20. Heic eff Yerus Dems © Vitaaterna, Hic Caluinus: Tamerſi hunc locum elndere Arian conate ſunt,cy 1ilu hodre ſubſe r1bunt quidam:hictamen mſigne habemus Diuinitatis C ifti elogram. Artans iransfe» runt boc ad Parrem: quaſi Apoſtolxe enum rurſw prede- ceetefſe Ferum Derm. Atqui nem frigtda eſſet reperrirs, Bu 1am teſtaris erat , eſſe verum Deum, ques nobss 133 Chri/to rnnorun: guor frm mox (ubyceret: Hiceſt verus Deus ? 1» Chri/tum vero appoſire c ; wor el Poſiquam e- wim Chri/truem dacust eſſe aneem, curics mann ad Deum dirigrmur:nunc amplificauds cauſa Chriſtumeſſe Dexm s/lum affirmat, neprocul quaredxem putemms: 1dque c#- firmat Eprthetumvitz xtctnz. De Gno certe aceodem Lernnquepradicet , guod Verus /it Dems ac Vitaaterna. Omatro quod relattwwrm ur& ad proximam perſo nam reſtriug: ſalet, Hoc drco, Chreſfum propric Gitam arernds Vocars: ex hunc laquends morem lohanni eſſe propruzen , negars nonpoteft. Summea ef, Vbs Chriſtum habemus, 0s Vero C aterno Deofrus, quianon alibs quarendus ſit: Demde nos ita Vita aterne hers participes ,quiam Parre abſcondita,nobr im Chriftooffertnr. Vite quidens erigoelt Pater:ſedfons,ex quohaurire licet,eft Chriſtmne. Satis, vt puto, multis & cuidentibus documentis de- mouſtrata eſt D. /obanns Caluims orthodoxa fides, quam 1lle de diuinarum perſonarum Parris , Filly & Spicitus ſaniterna ouciz, ec non de Chriſti Ser- uatoris perſona vna,duabus veris& diſtinis ſubliſtens re naturis, non obſcure , ſedclaris $cripturarum aller. cam reſtimonijs,; ; NOR ſemel aut yna pagella, (cd toto 4 vita
79 Carvinvs OrRTHODOXRvVS
vitzac miniſterij ſui curſu conſtamtiflime, plurimisg; Commentarijs ab anno XXXIV, ad annum vique LX1V.cditis: non obiteraut frigide: ſed in luce Ecclc- v2 zcloq; maximo: non deniq; in vmbra, aur poſt pul. pira tantum, ſed in acie & conflictu cum hereticis , peruicaciſlimis bellnis,expoſuir, rradidir,tenuir,firma- uit, & dcetcndir ſolidiſime. Talem vero 1nterpretem ©cripturarum quis Orthodoxum dicendum negabit} Quis DoQorem Eceleſize Catholicum negabir? Quiz verd, miſiimpudens fycophanta, vt Arianum aut ludz- wa vel Iudaizantem criminabitur?Quareex his omni» bus randem Caluinum & Scripturarum diuinarum ine terpretem Orchodoxum , & Ecclelix Doctorem Ca- tholicum fuiſle firmiter concluſum eſto,
— ts —_ CCC CatyvrT IX. Vindicatio quarundam phraſium Cal-
ainideTriniate.
On neſciotamen fuille, qui quaſdam cius phra-. ſes, quibus preſertim in [nſticutione Chriſtiana de Trinitate eſt vius,vt ſuſpeRas arroderent,Sed malitia mentis ſuz huc eas 1mpulirt, vt nodum in ſcir- poquzrerent. Ecquis enim hiceſt candor, cam men- tem alicuius reftam eſſe cognoueris, voculas & ſylla- bas inſeftando calumniz materiam venari? His igitur breuiter hoc lococtiameſt reſpondendum, vt fi boni ſuntr,deveritate recius doceantur, fi mali,obtreaandi cauſam non habeanr, Perſonam definiuirin Inſtitutionelib.1, cap. 13. ſe,
Won flaru- 6, quod litſubliſtentiain Dei eflentia, quz ad alias re- gr perſona; lata proprictate incommunieabili diſtinguatur. Et extracſ- Subliſtentiz nomine aliud quiddam intelligi dixit , /entiem; quameſflentiam. Hinc quidam naſuruliarguunt, cum
” pines pps "1, ry 1 I tr. AG; eh 0 Wd tant boa pe EI II
cog ae
Lt on 1 - pk 5 gh 9. hs on ED C——T—C——_—— I CE
COOLER STD
Cl te Ange
perſonas extra eſſentiam ponere: aliud quiddam reali- rer,quamiplam efſentiam ſatuere. Sed impudens hee
cl
yes penn ems 2s < "Maas $1" oh Ss _ E » - 1 wi - 5 6 ey FIELY - os _ eg p gs ways - - l _ 09 ——————— — — —————— ——————— ——— —— Mt -
Lrsy.1 CarvrTtlIX. =T
eft calumnia. Non enim dixit, efſc aliud realiter,fed ef- ſealiud incommunicabili proprierate & ratione. ldem verdelle reipſa, ſeu rem, vi loquuntur, ſ#piusprofi- terur,Dicit enim F 19.17 Cnaguagque hypoſt aſt rotam ime zelltge naturam. $4.16. Vervium ac Sprretum ſanttum non aliud eſſe, quam ipſam Dereſſentiam ; Quin cxpreſ= $ negat, $.26- Perſonas efſe ſine e//entra bel extra 1þſa7y Subtiltentiam verdelle in efſcntia, ficut nimirum rela- rum eſtin abſoluco, a quo diſtinguitur 7/20», idem verdcum coeft rear, quis tandem nifi rerum divina- rum plant imperitus negauerit?
2 . . - : A - 1 - Nonnullietiam calumniati ſunt phraſin, quadixit, Non # ates: m na Dereſſentia reſidere tres perſonas: quali induce- it quater- retquaternitatem ſeu quartum , in quo tria-fintu@igz- uu...
pare, Atquicalumniam hanc exprelse ibidem refutans ipſe Caluinus: Srelre inquitpuranr, (eex notre ſexten- 114 coliigere quaternitatem Faint: quia falso ex calus mniose cerebri ſus commentum nobu adſcriount, quaſs dertmatine fingammus prodire ex vnaefſentta tres perſo- was : creme [criprus noftris liquneat, non abſtrabere nos perſonas ab eſſenita, ſed Qu ammuis mipla reſtdeant, ds- frenttionem raterponere. Perlonas 1n ellentiarefiders bis dixit, pro,in cacle vel ſubſiſtere, phraſihbitfamilia- Ti; licet minuspropria: Sicutibidem pauld ante dicit, ao59y Deiverbum apud Deum refidere, & perpetuo re-
ſedifle, hoc eſt, efle &perperud fuifſe: Perſonas autem 67+ 7 tres in vna eflcatia efle, nemo Octhodoxus facilt infi- & *:
clas ibir, Arroſerunt &illud,quod ſemel dixitF. 25. eflentiam
ram Fili) quam Spirirus ſanti efle ingenirtam, & a fe Eſſentiam ipla, hoc elit, omnisprincipij experiem. Atquiloquitur Filg &5p4- de eſlentia divina, ſeu de Deitate abſolute fine reſpetu rams ſar- perſonali,quatcaus communis tribus perſonis cxliftit: 47 drcor 11 quod teſtaturdeclaratioaddita: Desratem abſolute ex geniram
Se 1p/a eſſe dicimms. Eatenus cerre pariter ingenita, hoc ab/olare eſt, omnis principij expers dicenda cit trium perſona- con/iderg- rum cllcatia;alioqui non fore ipla priacipium , nec 247,
$ l1,a-
Ingens .
72 CaLvinvs OrTHODoOxXYS
ſimpliciter yna eademg; mw cirar & 72 now dinerſarum petlonarum ef{cntia, Quarenus verd c Filtj & Spirt- tus ſanCti cilcatia : cartcuus fatetur , cam eſle ipſum Film , non ingenitum , nec 2 ſcipſo , ſed a Pa» rre ante ſecula genitum , & ipſum Spiricum ſantum nop ingenituim propric ,aecale, ſeda Parre & Filioe- Mmanantem.
Erh: autem, vt obiter hoc addam, [ngenitum varie &
*\ X o . * A . . zum Garie amvigue dicitur:tamen propric opponirur genito: &
er ambs- gue FHT2 FHY. Thefanr. {16.1 Cap. Is C3. Baſil.cont. Emnnomn,
[1be4,
Eſjentra proprie neg, Tens- 14 10g, 319 genita ds- ertur,ſed perſona.
+4. Fil; om ds- Cu 4 ſerpſo, 700 Qu 4- tenme Fils. 8s fed quea- Zenuws Dems ef? [imme re- ſpeftn PY 4 Fa 6M
iicnoneſtefſentiz , ſed modi eflentiz Gigviticatiuum, vt Cyrillus loquitur & Baſlilias : > &zai&@ nag Sis bv& Iinwns © wen, Neque cnim cllcuiia gi- gniteflentiam,nec gigniturab cſlentia: Sic enim mul. tiplicaretur : ſed periona communicando eflentiam gionic perſonam : Pater filium : & periona accipi- endo efſentiam gignitur 2 perſona, Filius a Parre, Noa enim dicitur gignere aur gigni quod commu- nicatur, fed id quod communicat efſentiam penito: nemwpcPater: &1d cui communicatuceſlentia gignen- tis diciturgignt: nempeFilius. Proprie igiturcllcnta neq; ingenita neq; genita dicitur;led perſona, quod obiter monendum fuit , proptereos, qui hodic incon- ſideratius aſlerentes , efſcatiam Deitatis aliam efle ingenitam aliam genitam , aliam procedentem , Tritheiſmo ſe viam ſternere non animaduertnnr, Quomode enim fic eſler fimpliciter vova cademque Td eivou © Td Mow, Patris , Filij & Spiritus fandi elleatia : cum cflentia ingenita & genita non mi- nus realiter differat , quam perſona ingenita & ge nita Verum in his nuac non eſt immorandi cus.
Deniq, illud ctiam morſum Sycophantarum non cffugir', qudd Filium , quatenus Deus eſt , a ſe ipſo eſſe dixit : quaſi nimirum ftatuar Caluinus , Filum Deicatem ex Patre non habere : vnde ſequeretur , nec genitum ex Patre, nec Filium efle. Arripue-
runt hanc calumaiam auide ctiam Monachi & le- ſuirz,
CEE
Lins. f. CarvrlIX. 72>
ſairz, & Caluinum nouz ſ(cilicer hxreſcos Authothea- norum authorem fecerunt. Sed Bellarminus Prin- ecps Icluitaram hoc tempore, nolens volens innocen- tiam ctus agnoſcere, & contra Lindani , Valentiant, Poſlcuini , aliorumque ſociorum calumnias tucri
cogitur, {tc inquiens: Quangquan hecitaſehabent: Lib.t.cad famen cum rem ipſam excuris , & Calum ſex- 19. deChren tentras diligenter conſidero , non facele andeo pro- W7
waunciare_s,llum im hoc errore_- furſſe_, ſiquidem do- ce? , Filiwm efſſe_ 4 few » reſp: tu e/Jenita , non res ſpeAnuperſone, ex Videtrr divere_ belle perſonam efſe_ geritam 4 Patre_,efſentians non eſſe penitam nec pro- duftam , ſed effe2 a ſerp/a, ite vr /i a perſona Filg remoneas relationem ad Patrem ſola re/ter efſentta, gia ef3 4 ſoipſs. Laudandus eſt hic hominis can- dor , licet alias parum plecumque candidi. Do- cert enim Caluinus , Fillum duobus modis ſeu diſtiga- Re conliderandumeſle: vno modo abſolute ablq; per> ſonz reiſpetu , vt eſt Deus, fic air, cum a lciplo, & alibi contra Geatilem , ev@%0 cllc , non minus, quam Patrem ( alioqui non eflet Ichoua , & vere G «» xque vt Pater altero modo) relate , ſeu cum reipetu ad Patrem, vt eſt Filius : & fic ait, eum non eflc a ſe ipſo , neque 4G : ſed ex Pa- tre genitum, Calumniaigitur ct manifeſta , cum quod Caluinus ſecundum quid dixit , id £ycophan- cx quaſi ſimphiciter ditum rorquent + ex qua pro- inde calumnia etiam altera minime conficitur , quod Filium Deicatem ex Patre uoo habere ſtatuat. Aperte cnim Patrem Filio efſentiam ſuam , & quidem non ex parte , ſed integram communicaſle ſcribit , & contra Sceructum ibidem defcadit \. 23.
Atque hzc quidem de Caluino Orthodoxo fic premitrenda fuerunt in corum maxime gratiam , quibus com legendi Commentarios eius nulla con- ccdatur facultas, de meris Arianiſmis & ludailmis
(quibus
ARES + >
CEEOG
Ws Sant Wee en = —_ niet oor ah Inno hats ood recs RE rn ene De A, BY es oa ne gs
CCD ei a, AateR Arne ar ee YE NO EO IO IOInY _
en. a ee en ys er ns IEEE IE e Ig ep Raney Apna —__ ” 45 Gow A die a is ww p
v- mm. $=029 Ge i 4s - w q 'Y 2 dns. 6” = we he *6 " wo 8 ns >» by ty -_— os py 4 SE, py ws ME. v4 "” my agen _ " Ns S196. re 7 pooch Fg " * cnad'0y " = m= "—_ _ * 47 _ ag = 7 « py - 7 , - 0 3. NO "IEG _ 2 - , EO OOO a: me Rs pr mand: E > . - . 0 007th wi wk Ry regen 4 > and / pero G Saha rvo_nyes , prnxny WE 6 FRO : ns . » Ys s io DFR - . "es F one wm NW IS pi is — " v —_—_— _ : , :- * as 4. er TE = _—— ny Pg hg 2 - en M Po va _— - _ i ee a4 - ” ” mm As A mmm _ iy aye PP I a. Rs Alb" ga A - - , " *% h _ mar _a——_ a qo: - oa « - __—_ ———_— - —_ : . = & B . EDI OO on PA ap 4 ag ws . _— «+ oi Berra. 2 > $ i: 2» k oo — S. +. ; eg aw 5 RY - TIT IR # - =». _- ws wb. 3 _ *: » v _ - R # _ wo - -» 4 ; ——_— 8 a, ye oaths +4 - " u vi < ei Ns ge ex age A 4, fp, 5 6 - phonon era ame- Py b n bg gy gs 2: oi ba lt & "or SR ””" OT —_ © ip Be A NG Wc Mo ag, a0, p Mk ho: NI Ea od WEeions weld att. the <rL ES Se Wes She EL \ pat wh = a —— wy wy —_—= 61 , nt" oa —<E We”... - I Rn EY wc rods — p pgs yo why ho « ervay have Wyo + == p_ = wy LS gs - rapes may + le cure = . - jo : h
. PE " Gi” pg n - NG 6 ts , "a : 11 e/vy; Hong HO « . 5 a - EIS i . « " Ce. .on ads þ--_ "nog —_— — +. by 45, Ann oo " 4s ET. ee, = Fs - 5+) . EA ere : a on ome yoann eons EN —— INES ons NM ———_— - Os vo cows we wr of + Ky he lo « FE... CO—_— DE ET anon beg : ge mn S <Fb- a 1 - CY Wy vy 199 Þ# nh 0 - a "ip ant _ I ori vs po - 6 —__ » a S - þ C :
794 CAL. OxTHno. L1s. I. Cay. IXx,
( quibus ſcilicer illi ſcateant) fabulz perperuo occi- nuntur, Sednecijs, qui Caluini ſcripta legunr, hunc quem breuiter texui Catalogum precipuorum Scri-
pturz firmamwentorum , quibusnoſtra contra Iudzos
& hzrcticos fides fundatur, inutilem aur ingratum fu. turum confido, Saliem quizqui eflc yoluat iudices, in aurem hunc alteram deponent, &dumtota cauſa nobis diſceptatur,iudicium ſuſpcadent,
Finis Carvini O &R- THODOXIL,
LIBER
75+ ER ERDBRE SD REZSAK LIBER SEZCFNDYFS:
SOLIDA EXPOSITIO
XXXVIII, DIFFICILIMORVM SCRIPTVREA LOCORVM ET ORACY-= lorum: & dereCta ratione applicandi oracula Prophertica ad
Chriſtum. Caryr TI.
De Stats Controuerſie inter Caluimum E5 adnerſarinm..
5% PL
U; Ie que placercar:ille relpondir,ſe neſcire, Hic 72 * Zeno, & non puder, inquit, {i quid perpe- ramab Antiſthenediftum eſt, excerperc ac meminilſle: 6quidrete dium, id neanimaduertere quidem nec tenere? Quid putas, Chriſtiane Leor, Zenonem,fi vi- ueret; noltco Caluinomattigidicturum,qui, quaſi Cal- uigusnec verbo necdigito orthodoxam fidem de Tri- nitate & Chriſto attig1fſet, nuſquam & nullus memt» nit:aliaquxdam paucula, quzin rot Commentario- rum yoluminibus alicubi forte calumanijs opportun& eperit , prolixe, inſolenter & improbe carpit,rorquer, exapirar : dummodd cum yt Atianum, vt Iudzum, vt ipſum tenebrarum Angelum ex abyſſi puteo prode- ante, vulpd exſecrandum, conſpucndum, &, f poflit, ctiam poſt fata cum omnibus Eccleſijs orthodoxis flagellandum excarnificandumg; obijciat. Sed nung cuulmodi hec fint crimina obieRa y1deamus. Priman
Eno Philoſophus quendam , Antiſtheais x ,s,, 1;þ! 4 complura fibi minime placerediftitantern, , ,, yg. rogauit , num quz habcret Antiſthenes, ,,,, :
vn”
EY e_—. & ths 4.
ag ade 'yfi% Al 90.4
Ge fo LMI 9 ne Ra AGE Ae API BELY wer AA 7 pals UAE 6 Gong the AIG Ppn Prtcs! ag tf Ly 15" pegs E474 Wy: M4, Aye OA oe 46 4311 4 h Wy Li
ON AE ea re EN ca ; ESO
GUN SANE FORD 3rd oh a ans 71's II re 7 3 OI EC eMC He oe -” EE
56 Dr $TATV CONTROVERSI4#
Primum 1giturdeſtatu controuerſiz eſt cognoſcen» dum, Videor enim mini hic exclamantem audire ad. verſarium: Quorſum tunobis demonſtrationem illam Caluniorthodoxi,de qua noneſt quzſtio? quis appel. lar Caluinum Arianum?quis ludxum?Nonneexprelse reſtacus ſum 1n fine pratationis, & in Pleudocaluini lus daizantisexordio, menon acculare Arianiſmi Calui- num?*Dixicum Arianz impietatis fundamenra ponere: nunc veto dico,cum iudaizare:dicocum gloflis & cor. ruprtelis Iudaicis illuſtriſima Scripture lacrz loca & teſtimonia de Trinitare , Deitate Chriſti & Spiritus ſancti: vaticinia irem Prophetarum deteſtandum in modum corrumpere.
Sane dicis: ſed veteratoria, vana, falſa 0/4 wm di- c1s. Side catalogo faperiore, quo Caluinusorthodo. xus demonſtratur, nullaeſtquzſtio:; orthodoxum er. go fuifſe concedis, concedasque oportert, crepent te» cum, vt velint,omnes inferorum cardines. $1 ortho- doxunm fateris, quid calumniaris? 1 non fateris, quo- modo Arianiſminon accuſas? Nam aut Octhodoxus aut Arianus, hoceſt, capitalis Filii Dei hoſis ſir, ne- celle eſt.
Calumniariseum Chriſtianis ſua tela eripere : Aria- norum gloflas ,quibus interprerationes Orthodoxorit ſolent eludere,ſuo calculo fufiragioq; manifeſtiflim? comprobare: fundamenta Arianz impietatis ponere: Antitrinitarijs quid Chriſtianis reſpondere debeant, quaſi adpennam dictare; denique omnia 1n cum di- cis,quz in perditiſlimum Arianum dicipoſſunt. Tan dem quaſi ex maledicentiz zſtu ad te reuerius excu- ſas: Non accuo Calumum Arianiſms. Quz hec eſt verſutia/Friuolanon minuseſt hac & ludicra purgatio, quam f1inaliquem calcitrans, aut pugnis ci caput be- ne demulcens,cxcuſestamen:eia amice, non tractaul te fuſtuario.,
Qudd Arianzimpietatis tundamenta von poſue- rit, led deſtruxerit ſolidiſlime, Commeatarij cius con-
ira Fg
RE fon FE. LE C IS b
IE LO
RO os TY mrs 0 ea #4
» 7
L1>. 11, Cavvyvrll. m7
tra vaniffimum hoc mendacium tuum ad omnem po- ſeritarem teſtes ſtabunt- ſtabic.Caralogus ille premiſe ſus ad quoſuis zquosiudices contrate teſtis: ſtabit ad quoſuis lectores candidos contra criminationes tuas Apologiaſequens teſtis;
ludaizantem vocas, non Iudzum. O Carncadem. Quideſt ludaizare, niftIudaica ſomnia & blaſphemias probare & promouere3 Hoc vero quid, nifi ludzum elſe?Scd micro Arianum:mirto Iudxum-Iudarzare Cal- vinum, & ludaicis corruptelis Scripruras deprauatre criminaris. Hic ergo diſpurationis noltrz ſtatus eſto &quidem biparrirus, vt vides:An fit Iudaizans:&an lu- daicis gloſlis aut corruptelis illuſtriſima Scripture facrz loca 8& teftimonia de gloriola Trinitare &de Deitarts Chriſti ac Spiricus ſanct1; cumprimis autem raticinia Prophetarum de Chriſto , dereſtandam in modum corrumpere non exhorruerit magnus ille Theologus lohannes Caluinus, Vrrungq; tu afleueras: & quidem prius per poſtcrius confirmare niteris , vt jple libri docet titulus, quem pro owes reliquarum calumniarum leRoribus efle voiuiſti. Sed fallum & vanum efle ytrunque, nos jam porrd demon- ſtremus,
——_— — _ —_—
Canryr II,
Calumnia preor, anod Caluinus Iudas- zet,refellitur.
Vdd lohannes Caluinus, praclarus ille quon-
dam Chriſti ſeruus, iudaizaric, refurare wults
uidattinet, cum non minus vagaum hocſit V-
biquitari) Spiritus mendacium , quam erat illud olim
Pharifaici ſpiritus vaniſhmum crimen, quod Chriſtus Samaritanuseſler & dxmonium haberet.
Primd, fi 1udaizauir Caluipus , vel vita, vel fide,
Stat ns co trouerl;e bipartstoet,
loh. $.z%
I» A defrns
vel ytraque iudaizauit. Quodcuuque cx his dicet zone 15
Cal-
A aw. £ Aba: pie SO "hs 64-
uo = cracks
Nt wn I GCCNS —_ i on os > . _ ": ae <g9 - DOA 1s bo «5%, yacht
—_ 3h DIGy ave $ tw, —_ CO Pe bat Ange ates" hed a _ EY ye _— CE EE A La ea Kara ee OTE an. Soap earn a —— ws 2 WE 7 P SO Toue opts vor - gap. ani uy mar -
. " " w_ 0 ho ay 1 P PE OY Re re ira NE a "SIRPRFO . "= —— wes — $i Dn ys, wig 9m. "ae Do
ig nes
30G Pod nc
2 9" ey _ cc
a » n, + ”"_ = La kn, © Wor pays. ng #4 = phys "Bee nai ha. hl re a ne a Fe ee EAN - : TY RN LOTIAINY Int 2 eG oe
Is 9:1 Cew Vita vel
ftde,
Gal,2.14+
-3 Ds Catvunialvpaiznt
Caluinomaſtix, mendaxerit, Vita Iudaizare eſt ritus moresq; Iudaicos laudare & ſcari, ſeu, elt ludaice vi- vere, Nam hoc eſle Isgdz:&#, cum ad vitam reftertur,li- quetexillareprehenſfionePauli ad Perrum : Ss 24, cum fois ludens , Gentliter Vers, acnon tndairce, crer Gentes Cog Ida Ger, Indatt,arehoceit,ludarce Vineret Petrus enim (ecethonea conuictu Gentium propter ludzos; cogebat Gentes Iudaizare, hoceſt, cxemploſuotrahe- bar ad ludaiſmum , nempe ad diſcrimen populorum, ciborum , dierum , ad circumcifionem & alios ritus lu- daicos: dum quaſi renunciabar illis communionem; vifiiugum legisin le reciperent, quo tamen iple per li- bertatem Chriſtianam {olutus eile volebat. Frde vel doedrinaludaizatc, eſt Iudaice credere vel docere, hoe eſt, blaſphemias ludaicas contra myſterium gloriols T rinitatis, contra Filium Dei, & Spicitum ſanctum: nec non ſomnia mendaciaq; ludaicade Mefiia ample- Qi, &velvocevel ſcriptis detendere: nimirum: cum Iy- dzis orc blaſphemo negate, Deum Patrem; Filium & Spirirum ſantum efle vnum & #ternum Deum, tribus ſubſliſtentem perſonis, diſtinis & conſubſtantialibus: negare Dominum noſtrum /e/#m Chriſfum elic ztct- num Filum Dei, exvirginein tempore hominem fa» etum , Meſſiam Patribus promiſium,; & exhibirum ge- neris humaniSerwarorem:acproeco amplecti fabulay dealiocarnali Mefſia noadum exhibito,quidus milera tadzorum gens ſe iplam ad intericumpalcic. Vrrungqy vtyverbo dicam, eſt ſcelerata defctione Chriſtianam fidem abijcere, &velocculte vel ex profeſio Indzuni ſive proſelyrum fieri.. Neatrahec impietas in lohan- nem Caluinum dici poteſt, nifiabeo, qui cle & audi- re velitcalumniator infigniter impudens: qua de re,ne hic fine caula prolixus ſim, adea, quz ſupra devita fi- deg; Caluini paucisartigi, Letorem remitto; Qug-
modo igitur Caluinus maſtigi ſuoeſt ladaizans? = Sed & reclamant calumniz tam impudentt omnia Caluini orthodox documenta, prius ex —_— ; Chtk
wy Oo © -©%
=” co oi co =m 25
my == 3A_Sv9 e 3B
wo
L1B.1T CarvrTll 79
Chriſtiana, & ſacris Commentarijs cius breviter colle- Cxluims Aa: quean int hominis ludaizantis in ide Trinitatis Orihodo- & Chriſti;an pot1us Theologi linceri, idem Catholic xz. Ecclchiz per trotam Scripruram ſacram conttanter ieti- nentis ac tuentis,indicer vniuerſus mundus
uid,quod Caluinus contraludzorum blaſphemi- 235,0upas,fabulas,ſomnia, mendaciaq; perperuum bel. lum gelfit, redarguendo & refcllendo cos (criprtis acer- rimis, rbicunq; occaſio fuir? Quoties & quanto zeloin Commentarijs Scripturas cis cxtorſit? Quorties Pro. pherarum oracula de Chriſti Deitare, incarnarione,of ficio & regno vindicauits Neexemplis prolixus fim,re- mitro leQtores ad Commentarios iplos , inprimis ad loca Plal.45.,7,i0 verba: Solirmm izenm Dees. lela,7.14.1n verbatEcce Virgo,ere, lefa.g.6.1n verba: Puer natus:& le- quentia, leſa.49.6.1n verba:Er arr:Lerne eff. lerem.23.5o 6410 verba:Sw{cetabo Danid: germen, lerem,3z.15 10 ver= ba: Germmare facram Danide germen. Daniel.7.13, in verba: Qua; Frirtes hommes Eentwebat, Hag.2.7.1n verba: Adbuc modicum Hebr 1,8. in verba: Thron} tx9 Des we. 1.loh. 2.12, in verba: God Antichriſ{ ms Genturms ſir & imilia alia, Exſtantquoq;in rolumine Epiſtolarum Ep,/.z58, & reſponſorum ciusqueſtiones & obietta X XIL!, cu- iuſdam Iudzi plane fſarcaſtica, & cluſoria fidei Chriſtja. nz, quibus Caluinus totidem quaſtiones contrarias cum reſponſionibus veris & lolidis pro fide Chriſtiana oppoſuit acutiſhme. Nunquid vero calia (cripfir & fecir Caluinus ludaizans? an porius inſanus furor eſt, ludai- ſmiaccuſare cum , quem ludzorum & Arianorum ca» pitalem ſemper fuiflc hoſtem cooſtat?
Deniq;, vade quzſo tclam calumniz ſuz iſte texit? 4+ N6anecx Commentarijs Caluini, quos in libros ſa. £5 47474 cros vel emiſir ipſe,vel alij ciusnomine / Atiſti non nu- Commen. per demum, neq; in angulo cxſtare cceperunt, ſed iam 747/99 177 olim diuerſo quidem rempore, clariſſimorum Chri- C4/#47, ſtiani ocvis Regum, Magnatum, Recumpubl. & viro- tum nominibusdicati, &in luce atq; oculis Ecclefliz
F polit,
Jo ” | ferrpres Ca TH 4 contre 1#- dA a05.
%0 DE CALVMNITA TIVDAISMI
politi plurimorum tam aduerſariorum quam amico-
Oni Com. rum manibus ternntur. Primus in nobiliflimam Epi- mentary, ſtolam Pauli ad Romanos ſcriptam prodijr Anno quo rem: XXXIX.dottiflimo viro Simoni Grynzo dicatus.Secu- pore, ad tuseſt Commentarius in z ad Corinthios Anno XLVI, qguos aCal, quem Preceptori & amicoſuo Melchiori Vatmaro z1n0/ing Reufo, Germano Rornillenſi, in Academia Bicuricen + fſeripre, ſium Legum Profeſlori clariffimo , grazus diſcipulus & amicus z«g451e4o conſetrauit, Anno XLVIII,
in pgrauiſhmis tarbis Reipublice Geneuenhis, qua-
taor Epiſtolas Pauli., quz ſunt ad Galatas, Ephctios, Philippenſes & Coloflenſes {criptz, doRiflimis inter- prerationibus ifluſtraras , Chritophoro Duci VVir- rembergico inſcripht.Proximo anno XLIX.1n alias du-
as, quzſuntad Titum & Philemonem , Commentari-
um emifit, Symmiſtis ſuis amiciflimis Guithelmo Fa-
reilo, & Petro Viretodtcatum. Eodem anno lucem vie *
dit Commentarius cius cruditifhmas tm Epiſtolam *'
ad Hebrzos, Sigiſmnndo Auguſto, Regi Polonie nun. |
cupatus. Sequenteannovtrang; ad Theſlalonicenſes
og -
batt 40 on a ts Wot, " F Row : LR oe a ects ep __ 4 EIY VIE oven eo BG bs wp . DEP om tories ——_—
Ge aan ee A ne rn PomE ans ty of 9w-ckiy R A 5 _ _ REO _ ” Let ans a aA re er OY OI Ts P” 9m. ge _ TW ard WE YE a P et en 0-0 Av bes 0 S + gs
= 2055/8. Gi-00s _ — 8
1 _ 6 -
. 5s Fes 199 _ + hg wh ; : I IIS —I ——__ - _ : = Ln EE « Sey Y - ” 7 " _"_ E. = < OT. —_— - FI _ s a - Ware os /4 - —_ * _ = A F+ " Cn EINER man op NAIL IR SATs eG . _ - F OS; bum 10s» "2 WARS af ps 4a a ran a eta re YO ne io 1 Pda. CE INSET OT 5 . > Say Torn ... "eg OI O- PT EP Ie tC ae rome ee 3 : moors - 2 an m——_ LPs Rn ——_— b ” ” » Pee ( = o . _ MT She + MOI pony We" 99a +4 I es 0 PENCE IR andy 1. ood; jy Ws 7 +9 es, " A "4 rus" *_- ” 0 - preg _ _ ———— es 09 es ens he wt 4 - 5 < ps whe ; : " tan _— nes Th 2 ENS ot Wi arSr— ip - _ wo bs £Y 5 " 9 v b * 799 be * A 4 6,4 ifs Py 1 = _ ud rn "gy. F = i hoe ds E $4 Ys "= X I eee heat 5 SF Wie p dare a Aa daje ho - POPs 4 © Y dre ? ——_— + a PT £ T1 ——_ : S $5. 5-6 apſics - a : OR ME DO m METS OY 2T Ep" IN 1 mp Y » rd -N iran ren oe 8 vg . 1 = _ « b * a - 49 4, ig” An rs -
cum explicationibus ſuis extmiz pietatis & dofrine viro Maturino Corderio Lanſannenſis Scholz Mode- ratori,alteri Preceptoriſuodicauirt.Has anno Ll.fccu- rz ſunt Epiſtolz Canonicz frne Catholicz quingq;: nec non in Ieſaiam Prophetam prezlcRiones dotifhme, —_— —_ _EdnardoV1. optimo, ſedpremarura merte cxſtmo Angliz Regi nuncupatz, Prozximo ſequemte duos Commentariorum tibrosin Acta Apoſtolorum ad Se- reniſmos Reges Daniz, Chriſtianum Parrem, & Fri- PR dericum Filium publicauit, quoram nomina cur poſt annos oRto ſecunda editione induxerit, rationem iple ſecunda przfatione ita reddidit, vt neq, in ipſolenita-
Il | ris, neq; in Regibus offenſionis autinclementiz, fed in
obrreQatoribus nonnulks calummiz culpam fuiſſe
ſatis appareat.DJohannis Euangelium Commentario
donartum anno Llll.Syndicis,ſenatuiq; fue ciuvitarisex»
hiÞuic.Biennio poſtdiuinum opusHarmonic ex tribus: | Euan-
NE EE EY __ «125 3444 tes OOTY a 1 P " " [ A A+ jib 97 Kt 4 " __ ES ena 1 "ey * " . HOG nt phe ſt OE $965 Op awe ab ——— 9 n La a ee OS g 4 'S , —_ mm , Re Oo". - n = pot fan agwgg o a er nn On OO _ > bs Fees ay od er C6 Gets ma "What > He oa dwe Gas EG ne es ARG. a ws. ne order ty re : s _—y Menon " —— * Bt Hite ee 6 nam EY { ag . : - + + Spas hs, + CO eo _— N = - * * 4 —— w | mi ag990 6 gy Dp ve , 99ers ——_ 4 _ — fe Foes] > 5 CL nn er mROm——__ yy anos b PIR ere een - R mr —_ OI _ a2 £X CEE - "” : « rn Oe ena” aain————_ 4 Oo m_ 0. <u «4k Re —_ 48%. OR EE INIT a
w.icy >
L rs. TI. Cavvyril Fx
Enigeliſtis concexty ad clariſsimos viros & magnificos Dominos Coll. Senatumg; inclyre vrbis Erancofordie emiſit. Anno ſequete LVI. duz ad Timothey Eduardo Duci Somerſeri, Angliz & HybernizProteRori: neEqz prior ad Corinthios Galliazo Caraccioto, Marchioni Vicicofecrate luce viderunt.ProximoLVI1.Comen- tarius Plalmorum , ante cres annos in ſchola exceprus, tandEecſt pijs & ingenuis leoribus publicatus : nec nG Przleftiones in Hofea Propheta: quibus anno LIN. ac- 'celleraralizin vndecimreliquos F ropheras, quos vo= cant,minozes,ſereniſsimo Gothora & Vandalorda Regi 'Guſtauo dicatz. Anno LXI, preletiones inlibru Pro= etiaru Daniclis ad omnes Dei cultores regni Chrie ftiin Gallia reRe coftitui cupieres emiſſe ſuut. Biennid &,nempe anno LXIILeuulgariſunt quing; libri Mo< fiscumciuſde Comentarijs erudiuſsimis, Henrico nuc Galliarum & Nauarrz Regi nuncupati: nec non prele- ones in leremia Prophera clariſsimo nomini Fride- ricilll.Palatim EleAorrs inſcripte.Extremus cius labor foic Comentariusin librii loſuz,que code anno incho- ata, ſcquenretande,qui emortualisc1fuir,ctta moriby- dus abſoluir. Caperartverdertia anno LXHl. licer varijs <ſternsmorbis Propheta EzecchielE inpublica Schola interpretari:Sed yltrazo capur no perucnit:que prele-. Rionecs altero poſt obiti anno ctia publicarz fucrune, Viditergo quoſdam cx his Commentarijs D. Calui-
ni iple 205. in quictiam ciuſdem,yvt ſupra dixi,libel- lum & iadicium de contronerfia Euchariſtica legit & approbauir, Viderunt pleroſq; Melanchthon, Bucerus, Martyr, Alefius, Hyperius & alij cius #tatis homites 'doQiſs1mi & acutiſsimi,Sed ne ad amicorum 1udicium ſuſpetum me prouocare quis puter , viderunt etiam pizraſq;, vel potinus omnes grauiſsimicius aduerſari), Caſtalio, VVeſtphalus, Flacius, Heshufius,&c. Vidir
quoq;omnes Brenrius, qui olim, cum cxilio vrgere- 1» Fpr/tols rur ,amiciſsime Caluinum coluit, & fratrem litetis {a« Calaxrms. lataulc, inter alia ficei {cribens : Quare,qu.: ef 1x4 Eprft.8g,
F 2 pretas,
BY " bong _— = _ ; - WD FS. es ny COT D 7 > 5s <6 - tl nr MY Rl EEE ” —_—_
$2 Dr CaryvmuniaA IvDAISMY
pretas, amiciſiime Calume, non dubito, quin contungas tnas preces cum noſtru, vt Fils Der mupratitorum de- clarare,ſeſedere ad dexteram Patru ſus, ters Eccles fam ſuam, Nambhoc of ficrum nos ViciSim Vobupraſta- mu , Cx gratulamur ths C7 tue Eccleſie, quod hec perrs erls ad Vos nondum pertingant , & precamur Deum Patrem Domrni noft ri Ieſu Chriſtt, Ot Gos xtaconſernetr, quo perſprene copnoſcatur,Eccleſiam Fil Der non in ca- lutanium,Gerumetiamin terrusſuashabere manſiones &> hoſþitra.Erpoſtea: age rgetmr amuceſfime ms Calume, conſcende, quod facu, nobiſcum precibus tunrmcalum, vr excrtemus Filiam Des ad ſernandas reliquias ſnas. Bene as feliciter Vale, Hxc Brentius ad Caluinum. Vidit 1militeromnes lacobus Andrex, qui itidem re» bus Germaniz afflitioribus, & quandiu Melanchthon ſuperſtes eflet, amicitiam Caluini affeAauvir, & coluit,
Vide Epifte yr Epiſtolz teſtanrur. Vterq; vero horum deinde, cum
240*
melior fortuna & opportunitas ad nouum Vbiquita- tis dogma proferendum e1s exſtimulaſfler, in capita- les famez & dottrine Calvini hoſtes degenerarunt. Er nullustamen omnium tam cernere poruit acutumin Commentrarijs CaluiniClicet omnesaduerſari) pariter cum odifſent peſſimTJvtſemina veſtigiaue vila Iudaice impictatis obſeruaret, Nullus cram improbuseſſc volu- it, vt Caluinum tanquam Iudaizantem traducerer, quem in fide Sane Trinitaris & Chriſti 6g9»9o-/4, eſſe, per conſcientiam negare nulli porerant. Quatre
iſtum Cornicatorem ommbus illis perſpicacifſimis vis
ris Caluini amicis 1urxta &inimicis vel oculatio- rem,yel certe impudentioremeſle oporter,
Carvr
OT OE EO ner III
L1sB. 11. Cavyyvrz III. 33
pF We
Cary sz lil.
Calummnia poſterior , quod Caluimnus illuſtriſſims Scripture teſtimonia deT runtate , £5 oracula de Chriſto , 7udaicis gloſſis deprauarit , generating reſelliter : oſt enſis cauſis, cur ab aliorum mterpretationibus quandog,
deflexerit,
Stcaſa fallitate primi criminis , pergo ad altes
cum refellendum , in quo aduerſarius omnem
accuſationis ſuz vim poſuit : quod nimirum Caluinus ludaicis gloſlis, ſtrophis & corruptelis illu- firiſſima Scriprurz lacrz loca & teſtimonia de glorioſa Trioitate, Deitate Chriſti & SpiritusſanRi: campri- mis autemn vaticinia Prophertarum de aduentu Meſhz, natiuitate, paſſione, reſurreRione , alſcenſione in cax- los, & ſefſione ad dexteram Dei, derteſtandum in mo- dum corrumpere non cxhorruerir,
Hoc falſumcrimen miris calumniarum preſtigijs, &dicacitate tam probabili per totum libellum aſtruir, yt prima fronte cert> nec ipſe nihildicere, nec Calui- nus graui culpa vacate vidcatur ijs, qui ſcriptaeius ipſi non aſlſpiciune, Nam ex Commentatijs cius Elcn- chum compilauitaliquam mulcorum Scripturx loco- rum, quz de ſententia orthodoxorum Patrum alio- rumg; Interpretum dicit efſcilluſtriſima yel diuina- rum perſonarum Trinitatis & 540x025 teſtimonia , vel de Meſlia oracula: a Caluinoverd alitcr expolita, ne- quitereluſa, adeog; Tudaicis corruptelis horrendum in modum deprauatacfſccriminatur.Atqui vno verbo rg- ſpondet Caluinus, vel non omnia eſle illuſtriſſima te- ſiimoniailla ad probandumid, quod vulr aduerſarius, vel noneſle ludaicas gloſlas (uas interpretationes-
'Ycrum cnimuerd, yttotum hoc explicerur &intel- . A T 6 *
TE Ong
= 90+ ie. ay " i. RR map be —— V2 YO ON OO I Ns ow . L OY ” 3 LO LI " - - « » 40> Wu Y Ne MAGIIEE wy © hah. 7; an apony_ - * PT wee wwe as 4 _ *-— wb Pages; 4 00mg mts « " I as" RF, - _ " pt a witty 29s hag "+ yp bY Ras OInY 7h try ro Ons 5 Ss > Ahoy 7 MN ISS TC Cn Re. EY od ES EA, 7 7 Ber Ch COLITIS INS TYYY DAE ORE WT. a. Rt ci : pr, > ps es -
Tn, Cor.1.13..
$4 Dx CALYM. cr0$Ss. Ivo. +
ligatur reins: Primum generatim aliquid de Caluini, |
interpretationibus tum alijs,tum corum precipue lo. |
corum, quz objjciuntur, diccndum eſt, Deinde clen-
chus ille tcſtiynoniorum ſpeciatim eſt examinandus.Ex *
quibus omnes non initqui iudices intelhgent, non Cal- ©
vino 1n interpretandis ſcripturis.xquas vcl certe pro- |
babilcs rationes: ſed Caluinomaſtigi in interpretatio- |
nibus cius exagitandis bonam mentern defuille & can, |
dorem: finequo , Deus bone, quid vaquam dium eſt |
tam commode , quod a petulantibus ingen1js 1n calu- |
mpniam rorqueri non facile potuerit?
Caluinum; Principidfatendum quod res eſt, Caluinum inex.
46 alys ms plicatione S$cripturarum non vbiquealiorum lnterpre-
rerprets- tym veterumvetrecentiorum', ſentennjs inſiſtere, ſed *
41a alrewbs non rardab alijs diffentire, Hoc fitam grande nefas ha-
a;ſJentire, betur, certe mille rationibus ſe. tuebirur. Ig dogmati-
noneſs bus religionis, ſeu fidei Chriſtianz capitibus, quzad
74m gran- fandamentum ſalutis pertinent , conſenſus omnium,
denefas, qui orthiodoxi & Chrittiani haberivoluar, requirityr:
necpermiſſaeſtvllidiſſeatiendi hberras. Chriſtus enim,
noneſt diuiſus, ſed vnus:vnum eſt findamentum,voa h-
des, Hunc c6ſenſum cum Eccleſia catholica iuxta bo
turas ſacras Calyinus przcipue in hoc argumento,de Epheſ. 445, God agirur,tenuir & So it pow worinry
3h v9 At in Scripturarum caplicatione aliquaconcefſa &
pr ria. vtiljs effe poteſt difſenſſio, Si quis.n.hanc legem incer-
e7pre- ptctibus ſtaruar, vt poſterioresnuſquam a ſuperiorum
mm $4 ſententijs diſcedant, uz ille moroſus nimium fuerit,
Prieraals- parumg; intelligens, quid hic diuina ſapientia,quid bu- |
94 f/© mavainfirmitas, quid deniq; Eccleſfiz zdificatio ferar.
pe Propherat vouſquilq; pro menſura doni fui, h, c. cx par-
_—_ *#* te:quoniam omnes nuncex parte tantum cognoſcimus
= ſenotentias & linguas Spirirus ſagti, Dat calm Dominus |
be L Fm vnicuiq; declaraxioneny $pirirus , dat cognitionem lin- |
Epheſ.4. 7. uari, prout vult :eo hauddubit confiho, vt a pluribus. |
{-Cor. Leg, 7 uo modulo zdificetur Ecclefia:nemo autcm ſuperbiat« |
Null gitur neg; VELEIES. EQ; LeCen tes lnterpretes - I | ; | Ml
1.Gor.3.11,
$ = 1 . ,
EL1n, I. Cavyr TIE 85
Gbi vel alijs legem vſpiam rulerane, aur ferrt patiuntur, vtin corum interpretationes actas fit inquircre, vruc omnes1n aliorum verba aut ſententias proniivrare ne- ccllc habcans. Solis enim Scriprturis canonicis fine vita rxeculationgdeberur conſenſus. Interpretum vero. [cu- tenbiz & {cripta ex canonicis {cripris fic lunt contide- Contr Pes randa,vtquod incis diuinatum ictipturarum autor}. /ag. de n4- zaticongruit, cumlaudeillorum accipiatur: quodau- /4 © 274 tem non congruit,cum pace illotum iclpuatur, Hanuc #14'£ com- zxegulam Auguſtinusfibi & alys prelcripht,SLCaluinus 774 Creſc. eandem ſecucus ct, cur illicd audict, quod Scripturas #6+2-c4pe deprauarirzquod Parres de ponte pracipitarits Zl
Neq; eſt, quodclamer aductlarius,cum temert able Calurmme que cauſa, & necelsitate, ſola nouandi bbidtne, & veg 46 «ys ditandz ſapicatiz ſuz rranſmarinz ſtudio, alorum de/cnrer ſearentias reijcere , 1md irridere ,, & gloſlas Iudaicas non remes ſubſtitucre : quod ci pro ſua xgugnFc & ſupercilio pal- re. fm obijcic. Audiamus quzlo iplum Caluinum fuo frafar. 44 waſtigi pco ſe ſic reſpondentem:Gu0d ab algsrnterdum Rom. diſſentio, velcerte nonnthildiwer/us [um ,yim eo meexc- farum habers aquuem eft. Tantam quidem apud nos Ve. merationehbabere deber Verbum Domint, Vienterpretg- ronnm Varietate quam minmim 4noby diftrabatkr. Sec enron ers maicſ} atrnejſcroquomododerogatur prece- peſo ncn magno deletis magnag, adbibitaſobrieraterd fat. Arquu beotemmar ne fas ducitur,quiequideſt Deo dicatum,feredusceriend eftiie,quire omnium, gue 1s rerru ſunt ſantiiffimam,impurts aut er14jnnaritepre- peratumanibusatiretter. Promdeſacrilegio af fins at- dauactt, Scripturas temere hbuc inc Ferſare, & quaſs mreluforrs laſcrurre, quad a multi 1am olem fattite- cs eft.Verum animaduertere ſemper licuar ,allos ipſes, gquuibuenecpietaruſtudiumdedſetnecintrattands Des myterys religro acſobrictas, nequaquam W1g inter {6 cenſen/iſſe. Nunquam enim taurebeneficis ſeruos ſups dognais ef? Dews , Ot finguls plena perfetaque amne x paris inielligentia predris. efſent ,, nec dabiney ,
F 4 quem
86 Dex CALVM. GLOSS, IvD.
quin eo confilio, vt nos in bumitatepromum , deinde communications ffaterna ſiudio retimeret, Ergo cum erandum mpreſents Vita non (it, guod maxime al. quin optandum eſſet , Ht tn locus Seriprure intelhgendu perperua mter nos ſit conſenſio: dandaeft opera,Vvi nulls mouwandr libidenemecorati,nullaſuggiliands altos cupidus rate rmpulſs, nullorn/irgats odro, nulla ambitrone riiilla. 11, fed ſola neceſiutatecoatts, nec aliud quarentes , quam prodefſe,aſuperrorum ſententys diſcedamm: Deinde vt 1d frat rm Scriptrere expoſitione: im religrans autem do- grratibusin quibus precipue Voluit Dominus conſenta- eas effe_ ſuorum mentes, minus ſumatur libertatu, Virinſque fiudiuwm miks fuiſſe facile deprebendent le. ores. Hzcille iam olim,quaGi fatidico fpiritu harum calumniarum preſcius.
2, Czceram noneſt, qudd hoc vitiodetur Caluino, Exempls Tpfis veteribus inrerpretibus,vt ne de recentibus, & qui- -mterpres demde iſtis ipſis 10ſtris Ariftarchis dicam, nec vbique, 14m Vete- neclemperſecum &cumalijs conuenire,ſzpeque eiul. ram &re- dem locidiverſas adiuerſis tradi expoſitiones conſtar. cen!:/%m, Verbicauſa: lpſam primam Biblioram vocem,/n pron-
cxpro0, Auguſtinus modd de principio temporis, modd non deprincipio temporis, ſeddeFilio Dei cozrerno, modd de ytroq; ſimul interpretatur, modo vtrumq; in dubio relinquit, Eandevocem loh.r,idem Auguſtivus dc temporis initio: Athanaſi® de Patre:Cyrillus de vtro- que: Ambroſius & Hilarius triplicicer, ip principio, in capite,& in Filio interpretarur.Rurſus eande vocem Io+ han.$.25. mw yl onEauad ver; Auguſtinus & Cyril- lus de Filio, qud, Ego /rm principrum omninum rerum,ex 9gu2 0mnia, ere. Caluinomaſtix nouo modo aduerbiali- «tr, qd, Ego quamprimumſiue mox id logwar Vobuer patefacram,quy ſim. Locum Iohan 16.28, Exizs 4 Pa- " rre,ur Sens rn mundum, exc. Hilarius fic: Lerorne nate: nitas eftexitioex Deo. Almed enmett exire 4 Patrey, ' aliud Genire in mundume Sic & Auguſtinus: Exyr 4
« Patre,quia de Parre e#, Caluinomaſtixaliter; Exomt 4 x Pairs
CEE One
gow _ I _= hs fp _ 4 CR Os NE EINE ye Ee EINE
— Pe n OY oY go Woke = oy ” "I NE ed ie. _ ITS AGAR ves ory oe PE FI vr ne es Fu ph ” wAYGY Ss an Fe A my Gy OO IO ENOIE" S979; ng _ mes = ” OY - jou $3 rs Wa nes OO oper ron rare are Es EO 4s > 8s wo 4 * f as is iv Gparee. >a - : & yu F ro II VEET =p Wb. = ra = n . Av ag " K . "Y __ po go my Alpen "oh We dg ay ths ce PS. ole eee - = pugrem » _—_ »* 4 RSS of Gs 9, < vote 4 (+ ah6v as we _ gs Hg mm -- - _ _ a "*_ . po. T Ens $679 _ — _ _ n " : CR RES”; T8 Wk, A ates ASM; 47S W. ; \ Bake"; - - yen _ _— TT ENT R wn Z, Þ 1 noe ISLA 5 FX ou 3 HOES CEL WT Mopar We ys Hs # .
F>.£+ 560 7 :$4 J *;
L1iBs,. 11 Cayvvr lll. 37
Patre aſſumendo formam humanam. Tres vitos appa- rentes Abrahamoin Mambre Auguſtiaus non dubitat fuiſle tres Angelos:Hilariuscontra,fuille tres periouas Diuinitatis. luſtinus Martyr voum fuille Chriſtum, du- 0s Angelos. Fulgentius locum Apoſtolii.Cor.7. 25, De Gergentbues autem , Exc+aliter ab Auguſtino, aliter ab Ambroſio,aliter ab Oprato Mileuitanocxpolitum efle
dicirt. Cuiigitur hic Caluinumille aſtringer/Imd quor-
ſum /cum fatente FulgentioA veritate non mox dillen- tiat, qui quamcung; velit interpretationem extribus llis (equirur. Talia verd ſupt infinuca : de quibus Au- uſtinus; Sur alegue (10quit) 17 quibmee aliguando ins terſe etram dottlifi ms 414, oproms Catholic defenſores , ſalua fider compage non conſonant , & alu 4/10 de Sus re melts alrguid dicrt & Yerime, Curnon igituridem concedarur Luthero, Caluino, vel alicui receatium In- terprerum,yvtdealiqua re melius aliquid & verius dice- re potucrit, quam vel Auguſtinus, vel yveterum regulz Catholiczxdcftenſorum aliquis? : Accedit alia cauſa caq, przcipua , quod Caluinus hanc fere interprerandi rationem 6bi renendam efle iudicauir in Scripturis, vt 20n tam quid ab alijs eflec preſcriprum attenderet , quam quid vbiq; maxime na tiuum efſce,diligenter inveſtigaret:minime id quidem,
Lib.1,cap. 2.Ccoxt7.lul.
I» Calutinm tantum guid Vb1gy
VAL HB
quod 6bi quiduts permirreret:( iſtam enim temerita- & ſolidun temipſemer damnauit loco prius cirato )ac multd et- ſt, ſpear.
tam minus, quodaliorum iudic1a, vetcrum preſertim,
- Contemneret,( de bisenim quam reucrenter ſenſerir,
teſtantur eadem.-illa ad Roman. prezfatione, hec cus vetba : De Vereribus /aleo, qurbuas pretas,erudinio, ants monie , atas denig, tantum anthoritats fecet, viinhil,
Calums ds Gereribus
quod 4b rpſss profettum (it, contemnere debeamus: )icd 84 AICIMs
ded, quiaconfilium eius non tam fuit, aliorum ſen- tentias ſemperexcurere, quam ea ſequi & tradcre, quz elſent maximEnatiua, manifcſta & lolida, quibus con- ſcientiz noſtre in luca firmiter niti, &quibusectiam aduerſarij in certamine conſtringi pollent, Qus/guee
F xs enum
1 Sitverrg IDO gFY: "4 "_ ” =. gn wind. þ ng 4 Ora en wy
pe g 6 q Ct. AY ol i MMF v7 9M tes. ——_ PRI I _ o——_ hmgwong
OE OR
ER en x. <a n p - 499-0 rag pI __ _ = ROI POO TEST ET = =——_ ba ws os RS Rn I EE FEET = _ _
+ Gp —_ mo SL)
, y Y —_ ee ta ne no On CAA: A —_ GH - + _ Crs. >
mT " ” wn 2g a OI"
|
l
FT
| C! | iS:
f
es te: ng a I ae, Ar rp k hen » wa 9h. Ko 3 mtr no RO 1 00 mp ann y Ae 2 were nee PTCA En OO I oe an " e_ IS - g * EBIT IP onto tor Err ts ns i.” 3 .
s BS L iS | | > L F : 4 is ©} & 3 } ; i$&% 4 'S * 25 PI 5 37 4 -st#3 2 WM 4 þ- -# - - i = is. y 4 x F d4 $ F ? Fl # : s F- % & p I on * » + $} UE 7.38 iy f = , Þ F ; ! os 4 l ” F ”"Y 4 by Fi : + : 2) "7 , C I ; &] 'Y > *1 4 5 + of ; . 13-4 P 2&1 'P f $ | i + £23 L. \ + 3 ; TS. * | a TFY.7 ; x $ Th 75 2 hs; 1 : by Ef N , 7 F ['ZW&-. 7 . Fa. 3 *F IS EE: 4 68+ A 7! b; F : ' 6; * F "24; *; : c 4 3 #8 | fn z HF 3.5 bor $} $44 k F i» ff Tz * þ+ F n ” »4;. [7 b «5; F? TE] _ 3 HE s. | 7 [I i + 245 £8 Te by $4* 4 Fl c (F457 +4 ; : 39H ? : FB41 : 7 ith 7: BT 3.156 ? $ S : 44+ $a 2 5 y 4 as B47 3 {2 = 25 4:44 [1 FT F4 p © Fe ; : . 4 F/ ? $ o Ae $: 25 {79+ "i "op! 42 ; oF? THERE £ att " F- 47 S # 5 * 24 4: $i? WY: i vp; $372 Y £4341 yOu 325 $2 z” Þ #28 . Py. 3-4 I Fe £ 727% | 4þ : : 1 ho + It x # + # "07 | _- 5 - Ba G #EV "x : : : . : 44; -4F 4 "7 Tz 7 : LS. - PT : *# k 4 F581 ; » 57 2 £ 5 bf s | 0 : = + 5 : &: 2 F [: , Fi - 'F! {% i : == 3% : - x 1 "Ft © : . | F : 'T .. 3 #: : : + ; "4 # p . x *3 : ? ' '$ 4 # ; {5 $4. © 5 : | [# | #1 : ; + - : x 4 ::0 7 6 ; £ : ; F * \ - b : * : f - TH. : F 7 4 x ff E : . Tx : 5 : $'L S. £ Is > 0 \ +2: © 3 ; $5 , - l | : -F' - 1 i ; : | + * v2 oy : Z ” # b o * : b s +, | E : i , F « : * 231 T'+. [ ? :E [Þ + k: -F 4 + ag J { FT BE: :T IF . 8 Q j i ; bi ? L * : $ . [2 : \ ! - : x
23 De CALyYM. GLOSS. IvD.
Comment. £11m,(inquit)voler proficere en Scripturns,ſemper bane an Heſccap. regulam teneat, Vt /olidum ſit, quiequid colliget, [rue mm
6.2,
Weterum anterpre- Sationes a0n {tm- per WE folrdaes
Gen.1.1»
Gen.l4.14.
Gern.l8-2.
D4au,6,10.
Hoſol.1.
E/a.16.1.
P/al.45.1.
Prophetu/iue im Apoſtols, ltaq; latis haber vbiq; ex tex- tus verttate & ex (copo natiuum Scripturarum ſenſum erucre : nec facile recipit , quod vel argutum nimis vel mhrmum videtur.
Arquiſtdicendum, qucd res eft,veterum interpreta»
tiones non Faro piz quidem, fed-.deo parurh natiug, |
parumque ſolide ſunt, 1tad rextus proprietatern & ad
T ha Ws
fcopum examinentur, vt ne iple quidem aduerſatius
facile velit vel aufit illis ſemper ſubſcribere , ne di-
cam tn certamine aduerfus hzrecicos nit1; mirandums
que fit ( vt praclarus quidam vir dicere folebat Y Iadzos illis temporibus a tacuiſle , cum praſcrtim in probanda perſonarum diuinarum Trinitate , Chri- fiiq; Deicare multa velſaris alicne ab Hebraict rextus veritate proferrentur, vel parum firma acſolidacis op- ponerentur. Qualia verb1 cauſa ſunt:/z prewcoprogid eſt, 1n Filiocreauit Deus ceetum & terram, Tres Vorgapope- lee in alueisaquarum pohitz alacobe, vteorum con- templatione multiplicarenrur oues: ſunt rium perio- narum nomina Parris,Filij, & SpiritusſanCti, aDomi- no noſtro in aqua Bapriſmi populo fideli propolitz ,vt qui hzc pleno corde perſpexcrit,cfhiciatur ouis Dei, Tres Ger1 apparentes Abrahams im Manre, erant tres perſons Diuiniratis, Pacer, Filrus & Spiritus ſanctus, Tres bore, tertia, ſexta, nona, quastres pucricum Da- nicle in orationibus obſeruabant, eraatſacramentum T rinitatis. Yerbwm Domene fattum cf ad Hoſeam Pro-
pheram,id cft, Filius Dei, qui erat in principto , &c,
Emute apgnum Dominatoremterre de petradeſerts: id eſt, Apnus Chriſtus egredierur de Ruth Moabicide. Erudttauit cor menm Gerbam bonum:id eſt, Pater genuit
Z/al. to. 4- Filium. Locus Pal. 110 Ante Luceferum genus reex V-
zero : de #tcrna generatione Filij ex Patte a Latinis omnibus pie inrelligitur : quem ramen conſtat, in
Hebxza veritate longe diucclum habcre _- —_
=»
bh" PETER F Y POWs IR Rp "WM iy. . ,
Ers. H. Carpvrllll. 39
ahirerctiam aLuthero redditum efle: Faniculze rriplex Ecleſi4.12.. difficulter rumpiter, hc. myſterium Trinitatis non ta- cot dilcuutur. Documentum bonum deds obes ig lt, Prow 4,t, Ego Filius Dei legem vobis promulgauiin monte Si- nai. Hydriarm Canapoſitacapicbant metretas brnas el loh.t.go tgernss:ideſt: commendabant myſtccium T rinitatis- Duz menſurz Patcem &Filiam-: Terria metreta $pirt wmſautum. In Ephi menſura capicate tres modios colletosaRuthin$ picilegio,fignatur vna Diuinitatis Reth.1.17% fubſtantia, & trium perſonarum proprieray, Dems ef lob. 4-24, Sprretus, ideſt, Spiritus fanuscſt Deus. Eranc dwoin Eph. zle carneGna,ideſt, Chriſtus eſt Deus & homo in vna petr- fona: & ſimilia trecenta non eller difficile colligere- Qnz omnia non minus quidem vere quam pie dita ſunt. Sedquieapro gativis & lolidis interpretationi- busnon recipit, ancritherericus? An Patres de ponte | przcipitabir/tmotalia opponere pertinacibus ludzis vel hzreticis, an non eſt ridiculum, vel ſulpcRam red- dere dem noftram,quaſi pre inopia Scriptutz ad tam inficma decurrere cogamurt Verifsime cnim Thomas: Cum alignus adprobandam fidem Chriſtianam imducit gum, Th. Fat10nes, qruancn ſunt cogentes, cedit inirriſponcmanſt Paleg-32s deltum.Credunt enim quod humſmods rationibusrmnt- gg, tammar,ey proprer earcredammus. Hoc quia vbigq; caucn- dum monuit, & ſtudios? cauir Catuinus, ac proiade - teralem ſenſum rectinere in his & fimilibus quam pluri- mis matuir, quamallegorias non ſatis firmas equi: an tantum nefas in Chriſtianam fidem admifir? Hatenus ergo,quo conſilio,quibusq, de cauſis ab aliorum inter= prerationibus: quodg; careab officio Chriſtian in« rerpretis nihilfeceritalienum, geacra- tim expoſitum cſto, | * *
a a a er EE
CArvrT
par ee rs ME nes
es owls, - barons SH. do lob ns ne 25>
. ag * Ra - : ſ "ge - Os CANS ogy _ ” = . C lectin EE TD _y : . yas ode rg Nags prtaninugy 4 ——_— ————————_————_ ms, as _ 1_ 7 rn - OE «oy =, 4 " I ord -— 2 Lon EE AETeT js ps PRs | Ge | 99s. ey”: 7 na 3 td. IR ys py ar 3 » RE: Cor ney ) _— mo > vm——— - A F en II op ren ng Con nn no and oe I, p SC IAC ARES Ne ICE 6 Ae CES. opera nn » " PERS PT f A © - A WS EY « "- eqpnntar® 3m op... CSE LIES p* 2 - þ peru - " ag ron — _ od _ 1 ATC ACC AE es OY er ee ee eg a gn —_— - SETS; IA CC IS” .
a > wp ns rn + ang > era" o. = _—
ora tan 2 ee Ae Page I een ee BG.
99 D1sTRiB. LOC, CONTRO,
CaryvrT IV. Loca ab adnerſario obieftain ſex claſſes diſtin-
guuntur,&5 ad guatuor priores gene- ratim reſpondetar.
Orrd ne excipiat aduerſarius, non hic quzri de
officio necdediſſenfione quauis Interpretum, ſed
de locis obieQtis: ad caipſa excutienda nunc pro- pius accedo: vtq; fontes diſſenſiovis in his quaſi com- pendio aperiam,quibus cognitis, Letores retius de re tota judicent, diſinguoeainſexclaſlces. Neq; enim o- mnia vnius ſunt generis,
I, Suntquzdam, quz ab alijs de pluralitate perſo- narum Deitatis? a Caluino aliter exponuntur : hxc quinq; nimirum , Gen, 1.1,Geneſ,19.24. Gene35-7, Plal, 33-6.Icſa,s.3;
II, Sunt , quz ab alijs de perſouarum diuinarum 6coung (cu vnitare eſlentiz diuerse intelliguntur: a Caluinode vaitate conſenius vel potentiz , paulouec a- liter accipiuntur; hxc nimirum quinq;zlob,15,30. Ibid. v.z3.loh.14.n.loh,7.1.c.loh.s-7.
ITI, Sunt, quz nonnullide Chriſto : Caluinus fim- plicicerde Deo, vel alioqui ad hiſtoriz aur licerz pro- prictatem interpretaturs nempe hzc decem : Geu. 41. leſa.43. 25. leſa-63. 1, lerem.31. 22. Hoſcz 6,2, Hol,14,14, Michez.13.Hagg-2.8.Zach,y-1 Zach.14.,4-
I'V, Suntquz alijde ſolo Chriſtointerpretantur; Caluinus de Chiiſto principaliter accipit, hc tamen, vt ſimul aliquatcnus de ipſisrypisexponatiiſta ſeptem vi- delicer:Pſal,2.7,Pſal.16.8. Plal,22.1. Plal.45.8. Plal.68.19e leſa 403.Icla.5os:
V. Sunt, quzalijdeſolo Chriſto:Caluinusprinci- paliter de Chriſto, vtde capite 2 ſecundarid etiam de membris interpretarurt ij{q; vel yninerlis, hoceſt , de ora Ecclefiaz vthac triazGen.zety, Genaz,is, Plales. : re
OO es Cs
Tp ur nr ornnmfgocjr_—— 7;
L1is. 11 CarvrlV. 91
yel certi ordinis, hoc cſt, de Prophertis & miniſtris, ve eria alia, Deur. 18-15-lef-61,1.Zach.13 7+
VI. Deniq; ſunt, quzcum non minus ipſe, quam alij de Chriſto interpreterur, ab aductſario nihilomi- nasin calumniam vocantur: vt hec quing;: Plal, 110.1. Mich.$34z Zach, 9-9. Zach.n.12.Colol.15.
Hiigitur ſuntin locis obicRis inter Caluinum & alios Interpretes diflenfionum fontes & modi,minime ſane, meo 1ndicio, indigni,dequibus inter crudicos aC- curata ſuſcipiatur queſtio. Aduecrſarius quidem no- dum, quem ſoluere non poruit,nec voluir, ſecat male- dicentiz gladio, aftor ſimul & teſtis, & iudex cauſz, contra Caluinum dicatorie pronuncians. Sed mere- rurres fine dubiozquiorem & grauiorem conſidera tionem : quam quidem ego in medio nunc relinquo. Dicam ſaltem aliquid, quid generatim pro le reſpon- dere poſit Caluinus, primam quidem ad id, quod de illaſtriſimorum locorum deprauatione: deiadeetiam quedde Iudaicis gloſlis (cu ſtrophis & corruptelis ob 1jcituTrs
Prime claſſis loca negabit omnia eſſe de Trinitate 4d prime illuſtriſima teſtimonia, S$1enim talia cfſſcnt, vrique claſs loc omnes OrthodoxiParres, vel ſaltem pleriq; & praci- reponſc0.
pui, myſterium in omnibus illis obſeruaſſent. At neq; Avgultini, neq; Hieronymi, n<q; Chryſoltomi , neq; Eucherij Commentarij in loca Geneſeos rale quic-
quam habent.Lutherus quoq; in notis ſuis Germanicis 7o-v.5. in Geneſ. de myſterio Trinitatis in verſum primum ni- W-rcberg, * hilprofert: vt necin prioribus notis Latinis Haganoz
1mpreſſis,Dealijs nuncnondicam,
Autergo hiinre illuſtrifſima cernenda non minus fuerunt cxci quam Caluinus: aut non omniaillateſti- moniade Trinitate ſuntilluſtriſſima, Sed ec his pauld pdt fulius dicetur.
Loca ſecundez clafſis quomodoetiam obtinebitad- L1/oes/e. verſatius , omniacflcilluſtriſictia 6agxoies diuinarum cards perſonarum argumenta,cum poſircemum eorum in ex- clu/{.
empla.
hs ek " WE" a $0. ads Ss oy 9% x Map - 6 les inthe ee I A Ss A PIETY _— ay 20 pag TE EEE l nn ay Py 0 na Ns nano ay ve 19ers eo apy de = v - -ei2ag ou NO TPERNE * TY OT RG + note "Re1 —_ . a= Boy = = © OS ws = = Es Rn rag en CON I0 : mp
ache to. be 4.2.
—eoxion , h " _ Mena nn; _ "DE" SÞ%-4. On ROTOR OE I 3 {nol a $$ _” gf , , Is T _ - my > RO ——————— _—_ E ""—w_ - ge - pan Ht <- 2% WP» xp PI ng — Ar AI or" _ Y . __ Ry SS rp ye neo tk PEAS 9a oi. Le ne ene " ERR " +: ” ann & yo - n - WIR oo Þ. Is ji ae pes 0 Om : map. e495 wy - _ Ae HTS. ſ Ta
CO OE IR CUE IIng
Prefat.de
Trinttd.
Pag'37s
Ad loew
92: Dr AÞyLIc. oRAc. ADp'Cranis.
emplaribus quibuſdam omnind fir expunum : ac r> in Lucheriquidem verſionelegatur? Sed hoc miſlo,di. cet Caluinus,minime a ſenegariszovoa» live vaitarem eſlcntiz Parris & Filij , quories ijs in locis voitatem vo. lunratis veriufq; ſtatuir 4 cam proprer ſummam Dei ſimplicitztem illa necefſarid exiſtaconſequatur:quod ipſeaduerſarius altcubi etiam faterur: Proinde quz. ſtionem fibi cum alijs tnterpreribys non eſle, vicum Pater &Filius vnum fint effentia{hocenimin confells pon1, )ſed verum ommia hec locade voitate cflſentiz proprte & immediate loquantur: Eran non Chriſtus per totum fere Euangelium lohannis, quotics Diuini- ratemm{nam asſtruit, potius 1d agat, vt qualis ex opert» bus ſuis diuinisagnoſci debeat,nempe Dei Patris natu- ralis Filins, quam vrquistnle (it, oſtendar: quod quale ſit, ſuis in locisexplicartins paulo poſt dicetur.
In tertia claſſe rurſus abaduerſario poſtulabit ſoli.
zerrracleſ” dam probationem, qudd omniacaloca, quz iple adli-
Ad hcs Harte
'«laſTr.
;F
teram hiſtoriz interpreratur; alt) vero a ſenſu lireraki magna ex parte per allegorias ad Chriſtum transfe Tinty,fntilluſtrifiima oraculadeMeſha:8&quod omnes alij Interpretes omnia fic ſint intecpretati, Quartz clafſhs teſtimonta fic tuebirur, qudd multa quidem Progherarum oracula finr abſoluta vel fim- plicia, hoc eſt, de Chriſto ſolo intelligenda, ſednon 0+" mnia. Quzdamemim dicetefſe compoſlita,hoceſt,ra- lia, quzctiam typis aliquatenus, Chriſto autem) pria- cipalirer conueniant , quzy; geminam impletionent babcant, ynam typicam, in typis, alreram ſignificaram & perfe&tam in Chriſto ipſo, Hoc cam ad reQam Scri- pturas Prophericas inteltigendi; interpretandi & ad Chriſtum applicandi rationem non parum moments habeat,in gratiam ftudioſornm $, Theologiz expli- candum & demonſtrandumaliqua- | tcnus yidetury
CAPVT
= nd nd ow. _— Li Vw
Cazpvz V,
ferimina typorum , item oraculorum Veters Teftameuti de Chriſto explicantar,&C5 refta ra- tio applicands oracula Prophetzcaad Chriſtum oftendutar.
On dubium eſt, Spiritum ſavRum in Veteri Te- ſtamento partim trypis & hguris, partim apertis promiffionibus & prediftionibus , five oracus lisde Chriſto, eiusq; officio, bencticijs ac regno,Eccle- fam veterem erudiuiſſe & vaticiuatum elle : idque adecrſagio de hoc aliquotics contendenti non b. Ibm largimur vierd, ſed & nobis viciſim dari poſtula-
Quzcrgo Chriſtum prenunciarunt, vel typi, vel a- Typs Chris pertaoracula fucrunt. Typi Chriſtum figaificantes va- ſfum ſignee rijerant: vel Res: vt arbor vitz, Agnus Paſchalis, altare, ficantes,
arca,, propitlatorium, vittime , ſerpens ancus, Tem- plum, &c. Vel Per/ona:vt Adam,Melchiſedech:Ifaac li. oimpoſitus, Moſes, Aaron, lofua,Simſon, Dauid,So- omon, lonas 1a ventre cct1, necnon ali) Reges & Pro- phetz: item Nazarzi: Veldeniq; exenra affr fattarypo- rem,(cu rerum & perſonarum illaram rypum Chriſti geremium.vtmacatio &eſus agni P:{chalis: exaltatio lerperis xneiindeſerto, immolano vittimari in altariz ingrefſusP6rificisin ſanRuariu ci ſanguine:interceſſis Molis& Prophetari ppopulo- loſuz v:iRoria de Chae panzis,&introduttio populiin terra promilſsa, Simſo+ nis Nazareatus & robur: Dauidisexilia, miſcrie, peri» cula, fiducia, preces, conſcruatio, regnum, victoriade Goliatho, triumphide hoſtibus: Solomonis regaum, mateſtas, #dificatio rempli,&c, Hzc omnia Chriſtuma aliquo modo przfigurarunt:ided typicius fuerunt. De his vero nunc non eſt queſtio:ſedde oraculis, Hec ergo dupliciain Scripturis reperigatur, = ablo.
L18B. 110 Caryvrt VV. 93
1 SY" _ 46%, ey ts _—— " : - :
fn : q oy 2; «EI R "*—_
—— A . bn L ww 4. =
_ Hitt I AN: Cages Es, mY _— 5 " _ . v ons pans PR JO = a . . " OOO wr x A—_ es » » m 27 ann » NS RR ns 4 M00 veel _ ”_ q _ OR ers ce es un ens neat as RE OT Ins o . m_ OR - Wag you a - EIT X "__ PN Sanur yy n nk " 00+ Os _ We - b 2 CO IO IS " 6 4 hn rms 38 2k aiongpes. og X _—_ _ . OR NY wy hoped o —_— * ” cas, f ih » « * "Y . TE CEE > . A 4 . X - mma any a Nees) ke p.-0N ——— wrap; . OT I TIN OR —_ _ . 7: » þ ” " Tow” uy <3 ornate Nt fn ines ea: cy = OY IF 242 OY \ " . F. - - ns ARG eu SS GAs Pats 14 _
- by i rg
= fn OR rene -_ » . X DET 5 p: k n 4 " . R Ay toms hs Rong popom nts Longer NE EIN pela. F me : q wy . ve Fo Sas Y * ow ta» = CI mm 2
_—_ hui wpeti as > v s ate pes A: --- ao _ 6s Hina 7 n . pt . « "4.6 = NPs gp Web I eG cs b = IP —_—_ OO wy _—_ » As _ mit \&< 3" F>4 Sp, + he =y RN 4 2-4 þ + MN IE HEIRS 9 -09-t-a a
LE ITY een Pr oq—* any * avis, OD « CE a re EN ws 4 Ie ns. cuſp I <a _ rage. =
Oracula
an Scriptne- 3 | ri deChri. p1S inhzrentia veladiunda. 26/oluralunt apertz ley.
fro dupli-
C14, Oraculs
abſoluta,
Oraculs Typica.
94 Ds AyPPLIc. ORAC. AD CHnans.
abſolutaſcu nuda, nullis typis veſtita vel adherentia$ Aliatypica(vt docendicausa fic appellem) hoccſt, ty.
directz promiſhiones diuinz, & prxdiftiones Prophe. ticx, de Melhz natiuntate, humilicate,morrte, reſurre- Aione,cxaltatione, regno eterno atq; etiam Diuinita- te:culuſmodiſunt,leſa.g., 14. Virgo concipret,ey pariet f- lizm: cum nomeneritt mmanuel.lel\a.y-6, Puer natne
eftnobrs C7 file datusef nobr, cunm nomen, Admira-' |
bils, Dews fortrs, exc. leſan. Prodibet Virga de trunco 1ſas, ex ſurculus de radicibrs err, exc, lela.25.9., Ecce Dems noſter /Fe,zxclefſa. 52.13, Ecceproſperabitur ſernms mens,c clela.cz 2.4//cender (icuet Vergultum ecram eo, exe. lerem.:3.6.&lerem. 3316. Germen Danza Focabs- rr lehoua mſtttia noſtra. Mich. 4-3. Iudicatit ( leho. wah ) mtierpopulos multos, Exc, Mich.s.4.Ex re egredie. ter mihi Dommator l{raels,&5c. Zach.2.s, Poſtgloriam muiſit me ad gentes,exc. & (imiles- Cuiulmodi etiam ſunt promiſhones deſemine mulieris contrituro ca- pur ſerpentis, Gen. 3. 15. de ſemine Abrahami, in quo erant benedicendz omnes Genres. Gen, 22.18. de ma- gno Prophetaſuſcitandoe medio fratrum, Deur.18,18. & alizx complures. |
Typree, leutypos adiuntos habentia, ſunt promilſ. ones aut ſententiz de rypis, vela typis Chriſti perſo. nam ſuſtinentibus cdirz. De rypx:; ve cum de agno pa» ſcbali Chciſtum figurantedicicur: Osmon fangeruem Ho. Exod. 12.4. De Solomonein Chrift perſona: /p/e adificabit noms meo domum-2.Samuel.7,1z. &c. 4 7yp#: vecum Dauid in perſona Chriſti ſe ſeruart petit, Plal.16. Domine cuftods me quia im teconfido. Etexcla-
-mat Pſal. 22. 1. Dewemens, Dew mens,quare me derelt-
gu;/fre ExPlal 311. 1n te Domene ſperaur,non coutundar 73 EFErAHM.C9C.
Iam quz 46/cl/zr4 ſunt, omnia fic ſunt de Chriſto edita, vt deco ſolo intelligidebeant & pollinr, ing; eo
ſolo omnem implecionem foruantur : proinde nec polsiar
SOUP Ro
RO Pi OR
OS
ws SR OO _—
plicia vocari poſſunt :canimirum, que hcſuacdetypis
fot alio transferri, quinvel encrucntur penitus vel eladantur. Quz vero ſunt Typrce, non licle habcnt
L1sBy. 11 Capyr V. 95
omania, ſed quxdam rantum, que proinde Typreaſim- Typies
velarypisedita, vtea in typosnon competcre,necin 1s impler1 potuiſle, res ipla,h.e vel hiſtoriz cuidentia,vel attribucorum maicſtas & excellentia reſtetur. Proinde hzcvnam tantum impletionem habent,nempe in ſolo Chriſto,
Hoc vr verum & ſolidum eflc cognoſcatur, tenen- dumeſt, attribura, que de typis vela iypis Chriſti, in
fompiictah
Attribats
Veteri Teſtamento dicuatur, ttiplicis omnind efle ge- ryporum neris, Quxdam eaim ſolis typis accommodati poſlunt, rr:plicte.
& non Chriſto: vr infirmitates ia typis herentes: quz= dam contra {oli Chriſto & non typis, ve prepria perſo- nz,vel officij,v<l regni Mecfſiz: quazdam denigq; & typis & Chriſto ſimul; ted rypis tantum typice & imperfecte, Chriſto autem vere &perfee: vt dicta, facta, cuenta quedam vtriſq; commania. Icacnim ſermo Spiritus ſanQi c&remperatus,vt ſzptcodem loco,in eodem ty- po, tam diuerla vel omnia velquzdam miſceavtur:cu- tusrei cauſa eſt:qudd rypis nonnulla mode non ve ſunt typi, ſed yt ſunt homines , modd vt proprie ſunt typi, modo vt ſunt ytrung; tribuuatur.
Omniadicuntur de codem Chriſti typo Solomone, 2,Saht-7, v,12,13.i4. Naminlolum Solomonem & po- ſteros competit:quod dicicur: 2191 :n4gue alrguid eges rat, arguam eum in Virga hominem, xc, interprete iplo Spiricy ſanto,Pſal, 89.30, & Augultino de ciuitate Let libro 17.cap.s.ln ſolum Chritum,quod dicitur : S/4- biliam thronum regni ers V/q, in /eculum. ln virung,; , qudddicitury £20 ero et m Putrem, © tþſe erit mibs 118 Filrum: \tem: /pſe ad:ficabit nomin meo domums Viera, enlm fuirFilius Dei: vterq; adificauit Deo domum , li- cet diverſa, ve diftumeglt,impletionis ratione.
Eadem contungunucin codemtypo Dauide,, Pſal, 26, quo Chriſti morrem & ceſurretionem prediftam
G con-
96 Ds APPLIC. ORAC. AD Cunis.
conſtat. Nam inſolum Dauidem proprie comperit oudd dicit yerl. 7, Erram nottrbus caftigant mer mes: hoceſt,lutor contradeſideria carnis Hocenig ph:aſisilla proprie ſignificat, teſte Hieronymo- Infſq lum Chriſtum,quod dicit verſ.1o. Non derelimgues an mam meamininferno,necdabu ſantum trum Videt
corruptionem. Dauid enim vidit corruptionem: Chr ſtus ſolus non vidit. AR. 231. &13,55 In verung; —_—_ omnia.
SicPſal.40.proprium Danidis eft,quod dicit verſ.16 16 Comprehenderunt ric miuquitates mee, Propriun Chriſti,quod dicir verſ,s. /» Volmmene libre ſeriprum el de me,oc. Commune vtriq;,quod dicit verl.18, Ego ah rem mendicas ſum ex pauper:& pleraq; alia, þ
Sic Pſal. 69 folirypo Dauidi congruit , quod diet veri.7, Dems ru/cu rnſiprentiam meam , Cx delitta mea ren0n ſunt abſcondita. Soli Chriſto ad lircram cont git, quod dicitvr verſ. 26. Dederwunt efcam mean fel, sn (z1 mea potauerunt me acero:Dauidi & Chriſto L mul, licer Chriſto perfeQius,quod dicitur verſ.12., Qad num lus domrs rus comedt me, ex opprobria expr brantiumribscectdernnmt ſuper meer.
Duo poſteriora al:jsP ſalmis,qui ipſo Spiritu ſans in Nouo Teſtamento attcſtante, de Chtiſto ſunt ſcrb ' pri, paſſim ctiam contunRa leguncur, ve Pal. 45. ada lum Chriſtum pertiner, quobd dicitucyerſ 8.9. Throwal runs Dee im ſerulum feculs, orc. _ & in Solomg. nem ſponſum, £1u5q; ſponſam trypica; & in Chriſtar ſponſum, c1u5q; Ecclefiam ſponſam,ſigaificara i imple. rione , congruunt- Sic Pſalmus 72. Selomonieſtinl ; ptus, teſte titulo, & omaia tamen av. 4, deregno vals nerſali &zterno, deiuſtitia , mateſtare, culru & operis buscius, foli C hriſto conueninnt: tres priores rerkenl | & Solomoni & Chriſto communiter comperere pok ſunt, &ec, Non addoexempla plura, quoniam iſta,qued dixi, aded manifeſtum faciuat, ytſolem mcridic lucery pegaueric,quiiſta neger, ?
29% Fs oO Sp ane IT AE. et
i" —_ " + 4
ts nt $-> Ne On OE Is Fen
Ss 2 EO Szie—_00 _—_ " cya. _ " , -
he OO Ins 69-2 ot _—_—
" pn A 4 [qe pa er OO ns, - *- ++ ac 6
SP att ena
rw WAP yoo , '\
Lk Al a WP, 1, AIG o_ eu
Wb 199i pn get "I « »400fs AB rr om Kpgs—=> apa it TOE Po Hp > 7 Wh eas vr Anz Eos gg Pe Ig nr Ws ts 007
ro PU > ff emo ops GA ea RE: Loew #
ry 469 => 8% P-6 wth
s q ; + F "WI $ {4 / n | {bf oy - * ; i. F 1 [2 # £ i." : .:F © » ©. ZE i. LS q$** 7 $1 F: #+.3 BY $7 Sn i ? *;.Þ ; BY F TS Þþ Hd $ | F: a + $ : ey | | £32 : i - Ti E 3 Fr # b | 4: ; | : : E 3 n :. ESE ; T + KY = "1 4 : & a - . F 4 | : 3 + BE £ | "" : 4 ; ' HS } g 4 : TH, : þ i ; = 2.209 3: K* 2 a2 + 'S:þ{-#
a
. 8 , _ —_ - 4s og: on. nag: by I OE ee On ena Re Re Re ens Tn Nei CO —— ol IN. TVET: F eres rn: NE i nn PIR ENT ns we
* - . _ _ nin Er; adds Ws > een RI On LR - whe ih * OGTII ori $5 an | Fs ADS I > EE Pr cert YR, 4 AO DADE RE ut AY ENE nt Ps bo PIR DNA EAPO Ps RL DS 42 ATI + i a " RC TY NOI <or” HPBRieen 32H R " ' , t gn fronts: -— ram * eee, 25 Fu - SE rp 2 man p; ”7 . - eo Soong wnjc = ay vr; 0, 5 pg cw tance — parent ve tO Irene cs Roe + oe re onreteooggtat hwe-5 Op oof clin 4p gra = A DAN conay.G Dapeeys
wo 9 nay np rags +
- De SS vw a A
SCHEMA TYPORVM ET ORACVLOR abſolutorum & typicorum: irem ſimplicuil
eApnu Paſchalis Exod. 12. 1. Cor. 5,7, Serpens anens, Num. 21,9, Toh. 3.14. Res: wt ; Altare. Exod. 2.7.1. ES 30.1. Hebr,1z. 10. Vittime, Leatit. 1.3. Hebr. 9.8, e Arca cum propitiatorio. Exod. 25.20, Rom. 3.25.
( 7 emplens, 1. Reg. 8. Toh. 2.21.
| eArbor wite Gen. 2. Apoc. 2. 7-
Ce Adam. Rom, 5.14. Sacerdotes, Melchiſedec : Iſaac ligno impoſitus. Aaron. Hebr.z.E5 7. <A attatio, ef ay Deces, Moſes, lolua, E5 Dent. 8.18. Heb. 3.5, 48, 27 tns Graded , Perſone : Reges, Dawid, Solomo , E5 Lzech.34. 23. 2:S4m. 7. 14+ J Taronalaris ation vs Prophete, lonas, E5 Maitth.12. 39. [ Enceta, ut amide exalit el | NaZares, Simon, Oc. Solomonts maieſtas | { {one eiettio in mare
= | _ Rerum aut per ſonarum=
-* HRIS T V's | { Ingreſſiu Pontificss | olim in veters | ; I e Meoſis interceſſio. ]
het mg Falls, vt5 [oſue vittorie. Patribus e 'Damuidt fiducid, pref prenunciatrs, i Aed:ficatio rempls $
11708 | (Dinm:- * "ABSOLVTA, hoc eff, nullis typis adiuntta vel inoluta. vi ſunt omnes aire
| tate, leſa. Gen. z. £5 22. £5 49, Demi. 18. 7eſa,7. 9.53. lerem, 23, Aich.s, 4 9. lerem, 23. E5c. [ Promiſ- & Humani ftonibus 1 zate,leſ.7, | ſ dinims P | ' ' 2 . | aſſione , | ( Strmplicens 0 vnan is Oracy- morte,re- | Lis, hoc ſnrrettio-. ſ SYMPLI- e577 | ſ, 4 ne,Gen 3. 4 cla, ſex ; Pſal, 22. ſolt Chris. wh __ leſc53.etc. ſto con- | Z l2. = Proph "z | Officio & Fat "ab | venietia. benefictts, PESTS.»
Lice: - 7. Heſc tt. 53. typos ad- "= _
63, E5c. mntlos | | | == 34: | | habentiay © © f Ex bs "ps |
aemad- alia ſunt | IT IO Regno 4- 7 FR /h imple S1gnificata / | | 7304113 Ss.. Vera &9 p terno, 2. . | | fI0ne ns a}
ſaant edi- | fedaaim Chr Lravel | f c /f0, eamg, in"
ONPO- | | 10#0 T eſta 02S ſen | mento t# | Chriſto | Eftyprs co
| Henientia
*
1a« comed:s! me,
S
Typica, ml perjetta , mm type olims ff 64g, ts
fin
SyYMPL1- | CIA, ſer folk Chre. 'ſfo con-
Ventena. | |
| |
LCLOMPO- ITA,/cx
+4 |
" Encta, ut
Falla, vt4
« Mattatio, eſns agni,E5c.
Exaltatio ſerpenits in deſerto,
Immolatio uiflimarum.o.
Danidi exilia, reonum, CI.
Solomons maiecſt as, regnum,C5c.
lone cieftio in mare conſernatio in ventre eats,(&9 hberatio, E9c.
Ingreſſus Pontificss in ſanituarium cum ſanguine. e Moſis mntercejſio.
loſue oittorie.
Damidrs fiducia, preces, vittorie,C9c.
i £ledsficatio templi Salomonict,C5c.
F Literaliter 1-
ORVM ET ORACTLORVM VETERIS TESTAMENT I: lutorum &typicorum: icem ſimplicium & compoittorumde Chriſto.
C Exod. 12.45. loh.19.36. Os
wi adiuntte velinuoluta. vt ſunt omnes direfte, ex preſſe&5 clarepromiſſiones E5 predittionesrdeCanrsTto: 1.18. 7eſa,7.9.53. 5c lerem, 23, Mich.y, Zach. g.&c.
[ Hiſtoria enidentia quod in nullam alium competat : vt (; 9
Chriſtus corruptionems ſepulcri non vidit, Pſal.16..(,
" Simplicem & nan tantum , nempe in ſolo CHRIST 0 que dundicatur tum & 13+
eAttributorum maieſtate E9 excellentia, quod in nullun
| aliumcadant: vt ſolus Chriſtus habet regnum vnime
no fran gents, Exod. 12. $. 1, Pet. t. 29.
C te, Pſal, 2,8, cternum, Pſal, 45. 2. Sam. 7.
Num.21. 9, lovan. 3.14. Serpens exaltatu4. Pſal. 22. 2. Matth. 27. 46. Deus menus, £5, 2, Sam,7.14. Heb. 1. 5. Erit mihi in Filtuns, C5c.
P/al. 22, Matth. 24, 46. Foderunt mans meas,E9c. Trem : Di-
Pſal. 69.22. loh.19. 29. Poſmeruint acttum, Ec.
Pſal. 2.9, Apocal. 1,27. (onteret eos vinga ferrea,Cdc.
Figeerate in (Pſal. 10. Toh, 13,18. Comedens pantem menm calcanenum-c.
\ TI Chriſfo&s ity ene 108- pot ſunt .G, | MAC | Literals \ ; | | [ Significata | | - | vera C9 per- | | fetaim Chr } | = <6oRey in | Literaliter in Chri | Gemini ] nowo Teſta- | Figurats | Omnia - Ry «emmy 1at nia : Lay empe,Cs | Menlo IM | wel ana- rgutrurhec 4 Plal. 18.2 { £2grcans | _— } CHNEHY | ' , ( Literale | vel Anagogice in Chrs | Thpca, im- | ſto luteraliter in. P er;etta b | im | ty Po. type olimL,,\ CAIBG, LMITL- CE, ighrata | C: riſto 1 . HH Typo, vt:
CZ/al. u8. 22. Matth.21, 42. Lapu quem reprobaternnt,&c.
2. Sam, 7.13. Aeatficabit mihi domunt, Ec,
miſerunt veſtimenta mea, 5c,
Matth. 13.35, Loquar inparabolis,C&5c,
">
FF Ben”, HO” = 8 IH
WE To FE -
o
L1in.1it Cavvrt VV. 97
Tam ex his ca,quz typis ſolis competnor, ſunt priva» ez ryporum afictiones, neq; propric ad oracula perti- neat, licer ijs alicabi admixta inueniantur, Quz verd foli Mcffiz comperont,proprie tunt Oracula: 7ypree
nidem,quia t7pis adherenc, ſed Srmplrerg ramen, quia Sanplicem , h. c- vnam ſolam implenonem habeanrtin
Chriſto Que deniq; Cbrz/fo & typis competunt, Ora- Oracals ealscompoſirareRte dicipofſunt, quoniam habenrt ge-